Sigara lobisi para kazanma hırsıyla yasağı delmek için elinden gelen her şeyi yapıyor.
Anayasa Mahkemesi'nin Danıştay'ın kahvehanelerdeki sigara yasağının kaldırılmasına ilişkin yasa maddesinin iptaline dair görüşmeler öncesinde, sigara lobicilerinin harekete geçtikleri gözleniyor.
İzmir Kahveciler Odası, kahvehanelerde sigara içilmemesine ilişkin yönetmeliğin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle dava açmıştı.
Danıştay 10. Dairesi bu yönetmeliğin dayandığı "Tütün ürünlerinin zararlarının önlenmesi ve kontrolü hakkında kanun"da "kahvehaneler" ifadesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştu.
İlk incelemesini Temmuz ayında yapan Anayasa Mahkemesi, esastan inceleme kararı almıştı.12 Eylül referandumu nedeniyle Anayasa Mahkemesi çalışmaları durmuştu. Önümüzdeki günlerde konu esastan görüşülecek.
Bunu fırsat bilen sigara lobisi kuşatma harekatına başladı.
Sigara lobileri, silah lobileri...
Son aylarda bu iki lobinin Türkiye'nin ekonomik ve siyasi platformlarında çok sıkı çalışmalar içinde bulunduğuna tanık oluyoruz.
Sigara yasağı ile sağlanan olumlu sonucu gösteren bir durumu birlikte değerlendirelim.
2008 yılında sigara satışları 5 milyar 392 milyon 945 bin paket seviyesinde iken, yasakların devreye girmesi ile 2010'un 8 ayında 3 milyar 50 milyon 216 bin 665 pakete düştü.
Vatandaşlarımızın, 2009 yılında sigaraya 20.4 milyar lira harcadığı, 2010 yılının 10 ayında harcanan paranın da 15.3 milyar liraya düştüğü belirlendi. Yasak sayesinde sigara nedeniyle oluşan hastalıklarla acile başvuran hasta sayısı yüzde 20 oranında düştü.
Sigara yasağı (dumansız hayat) kanunu 19 Ocak 2008 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu kanunun görüşmeleri sırasında sigara lobileri inanılmaz tezgahlar ve operasyonlar içine girmişlerdi. Başbakan Erdoğan'ın taviz vermez pozisyonu yasağın çıkmasını sağladı. TBMM çatısı altında, siyasi partilerin yönetim kadroları nezdinde sigara lobicilerini hep gördük.
Sigara lobisinin Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin şu bilgiler veriliyor? "Türkiye'deki sigara lobisinin hedefi her şirket gibi daha da fazlasını kazanmak yani daha çok sigara satmak. Türkiye, kişi başına sigara tüketiminde dünyada Endonezya, Çin, Yunanistan gibi ülkelerle ilk sıraları paylaşıyordu, düşmeye başlayınca paniklediler.
150 milyon dolar gibi küçük yatırımlarla kurulan fabrikalarda büyük bir bölümünü yurtdışından ithal ettikleri tütünlerle üretim yapan şirketler her yıl milyarlarca dolarlık kar yazıyor.
Bu tatlı karı kaybetmemek için de güçlü bir lobi oluşturan şirketler yıllardır siyasi irade üzerinde baskı kurmaktan geri durmuyor.Türkiye'nin sigara lobisi büyük bir yerli sermayenin liderliğinde faaliyetlerini sürdürüyor. Bu grup bire bir görüşmeler yapıyor. Yasakların ciddiye alınmaması gibi bir hava oluşturmaya çalışıyorlar. Genelde siyasiler üzerinde temaslarını sürdürüyorlar."
* * *
SiLAH LOBiSi
Son olarak, TBMM Silah Alt Komisyonu'nda hazırlanan yasa tasarısında silah bulundurmayla ilgili çok önemli değişiklikler yapılması konusu tartışmaları ardında getirmişti. Bir milletvekili, "Silah lobilerinin baskısını hissediyorum" demiş, lobicilere işaret etmişti: "İçişleri Komisyonu 25 üyeden oluşuyor ancak bizim raporumuz komisyonun eline geçmeden birileri tarafından inceleniyor, kontrol ediliyor ve bunun istedikleri gibi olmadığı anlaşılıyor. Bu tasarıdaki bazı maddelerin eksik olduğu gerekçesiyle yeniden toplanıldı. Ancak, sivil silahlanmayı kolaylaştıran, insanların çok kolay bir şekilde silah ruhsatı almasını kolaylaştıracak bazı değişiklikler yapılmış."
