Yer altında yaşayan kasaba! Güneş yüzü görmeden yaşayan Coober Pedy sakinlerinin 7 ilginç kuralı
Güney Avustralya’nın kavurucu çölünün ortasında, yüzeyden bakıldığında ıssız bir maden sahasını andıran Coober Pedy, yeryüzünün en sıra dışı yerleşim yerlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Yaz aylarında hava sıcaklığının gölgede 50 dereceyi aştığı bu coğrafyada kasaba halkı, çareyi toprağın altına sığınmakta buldu. Günümüzde nüfusun yaklaşık yüzde 80'i, oyulmuş kayaların altında inşa edilen "dugout" adı verilen yer altı evlerinde, klimalara ihtiyaç duymadan yıl boyu sabit 23 derecelik konforlu bir sıcaklıkta yaşamını sürdürüyor.
1915 yılında genç bir çocuğun tesadüfen opal taşı bulmasıyla kurulan kasaba, kısa sürede "Dünyanın Opal Başkenti" haline geldi ve cazibesiyle küresel bir madenci göçüne sahne oldu. Yeryüzünde yaşamın neredeyse imkansız olduğu bu kurak arazide yer altına çekilen toplum; otellerden sanat galerilerine kadar eksiksiz bir şehir altyapısını kayaların içine oymayı başardı. Coober Pedy sakinleri, yer altı yaşamını korumak için kendilerine özgü kurallar geliştirdi.
Kendi evinizi kazarken komşunuzun alanına geçmemeye dikkat etmelisiniz. (Foto: Sosyal medya)
EVİNİZİ GENİŞLETİRKEN KOMŞUNUN ODASINA DİKKAT EDİN
Coober Pedy'de bir oda daha eklemek son derece pratiktir: Duvarı kazmaya başlarsınız. Ancak kasabada komşuluk hukuku yer altında da geçerlidir. Kendi arazinizin altını kazarken yanlışlıkla komşunuzun oturma odasına veya yatak odasına çıkmamak için sıkı yer altı sınır kurallarına uymanız gerekir.
Evinizi kazarken opal damarına rastlarsanız, bu değerli taş size ait olabilir. (Görsel: Sosyal medya)
TADİLAT YAPARKEN OPAL BULURSANIZ ZENGİN OLABİLİRSİNİZ
Kasabada ev genişletmek ya da yeni bir raf yeri açmak sadece ek alan sağlamaz, aynı zamanda potansiyel bir servet fırsatıdır. Duvarı kazarken değerli bir opal damarına denk gelmeniz tamamen yasaldır ve çıkan maden doğrudan ev sahibine ait sayılır.
Yer altı havalandırma bacaları nedeniyle gece yürürken dikkatli olmak gerekiyor. (Foto: Sosyal medya)
GECE YÜRÜYÜŞLERİNDE HAVALANDIRMA BACALARINA DİKKAT EDİN
Yer altı evlerinin ve sosyal alanların oksijen sirkülasyonu, yeryüzüne kadar uzanan dikey havalandırma boruları ve şaftlar aracılığıyla sağlanır. Yüzeyden bakıldığında topraktan çıkan metal borular gibi görünen bu bacaların etrafında gece yürüyüşü yapmak oldukça tehlikelidir. Kasaba sakinleri ve ziyaretçiler için yazılı olmayan en önemli kural, karanlıkta bu havalandırma kuyularının yakınında fener olmadan dolaşmamaktır.
Coober Pedy’de aşırı sıcak nedeniyle golf geceleri, parlayan toplarla oynanıyor. (Foto: Sosyal medya)
GOLF OYUNU SADECE GECE VE PARLAYAN TOPLARLA OYNANIR
Gündüz saatlerinde çöl sıcaklığı yüzeyde durmayı imkansız kıldığı için spor aktiviteleri geceye kayar. Kasabanın ünlü golf sahasında tek bir çim tanesi bile yoktur; tamamen zift ve kum karışımından oluşur. Sıcaklığın düştüğü gece saatlerinde golf oynamak isteyen kasabalılar, karanlıkta kaybolmaması için fosforlu ve parlayan golf topları kullanırlar.
Coober Pedy’de su kıtlığı nedeniyle her damlanın tasarruflu kullanılması gerekiyor. (Foto: Sosyal medya)
SU KULLANIMI ALTIN DEĞERİNDEDİR
Çölün ortasında yer alan Coober Pedy'de su, altın veya opal kadar değerlidir. Su, kasabaya onlarca kilometre uzaktaki yer altı kaynaklarından özel arıtma tesisleriyle getirilir. Bu nedenle musluk suyunu boşa harcamak veya bahçe sulamak gibi eylemler kasaba kültürüne tamamen aykırıdır. Sakinler, duş sürelerinden bulaşık yıkama alışkanlıklarına kadar her damla suyu tasarruflu kullanmak zorundadır.
Yer altında yaşayan Coober Pedy sakinleri, gün ışığı almak için her gün yüzeye çıkıyor. (Foto: Sosyal medya)
GÜNEŞ IŞIĞI EKSİKLİĞİNE KARŞI GÜNLÜK RUTİN ŞARTTIR
Yer altında yaşamanın en büyük zorluklarından biri doğal gün ışığından mahrum kalmaktır. Pencereleri olmayan bu evlerde gece ile gündüz arasındaki farkı anlamak zorlaşabilir. Coober Pedy sakinleri, D vitamini eksikliği ve biyolojik ritim bozuklukları yaşamamak adına sabahları mutlaka yüzeye çıkarak gün ışığı alma kuralını günlük rutinlerinin bir parçası haline getirmişlerdir.
Yüzeye çıkarken sineklerden korunmak için şapka ve sinek kovucu kullanılıyor. (Foto: Sosyal medya)
ŞAPKASIZ VE SİNEK KOVUCUSUZ YÜZEYE ÇIKILMAZ
Yaz aylarında çöl sıcağı kadar zorlayıcı bir diğer unsur ise milyonlarca çöl sineğidir. Yüzeye çıkan her kasaba sakini, kafasına sineklikli özel şapkalar takmak veya sinek savucu spreyler kullanmak zorundadır.
Kurak ve kavurucu iklimden kaçan halk, otellerden sanat galerilerine kadar pek çok yapıyı kayaların içine inşa ederek yer altında adeta ayrı bir şehir kurdu. (Foto: Sosyal medya)
Kaynak:
ABC News Australia – Life Underground: The unique history and architecture of Coober Pedy
BBC Travel – Coober Pedy: The world's only underground town
District Council of Coober Pedy – Official Visitor Guide & Local History Records
Smithsonian Magazine – The Australian Town Where People Live Underground