Takvim.com.tr Hamam böceklerine kritik görev: Enkazlarda hayat kurtaracaklar
Avustralya'daki mühendisler, insanların ulaşmasının son derece güç olduğu dar ve tehlikeli alanlarda kullanılmak üzere siborg hamam böcekleri geliştirdi. Üzerlerine yerleştirilen küçük kameralar ve uzaktan kontrol edilebilen tıbbi sistemler sayesinde bu böceklerin, enkaz altında kalan kişilere ulaşılması ve acil müdahale yapılmasında kullanılması amaçlanıyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
The Guardian haberine göre Queensland Üniversitesi ve New South Wales Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü projede, Avustralya'ya özgü dev kazıcı hamam böceği (Macropanesthia rhinoceros) tercih edildi. Yapılan ilk testlerde böceklerin yakın mesafeden gerçekleştirilen enjeksiyonlarda yüzde 95 başarı göstermesi, teknolojinin arama kurtarma operasyonlarında kullanılabileceğine dair umut verdi.
ENKAZIN GİREMEYECEĞİ YERLERE ULAŞACAKLAR
Deprem, bina çökmesi veya mağara kazaları gibi durumlarda arama kurtarma ekiplerinin erişemediği çok dar bölgeler, hayatta kalanlara ulaşmanın önündeki en büyük engellerden biri olabiliyor. Araştırmacılar, bu noktada küçük boyutları ve hareket kabiliyetleri sayesinde siborg böceklerden yararlanmayı hedefliyor.
Böceklerin üzerine hafif elektronik sistemler ve minyatür kameralar yerleştirilirken, gerektiğinde uzaktan devreye sokulabilen otomatik enjeksiyon mekanizmaları da sisteme dahil edildi.
Böylece böceklerin yalnızca çevreden görüntü aktaran birer sensör olarak değil, aynı zamanda ilk müdahale sürecinin bir parçası olarak kullanılması planlanıyor.
Araştırmada, dev toprak altı hamamböceğine (Macropanesthia rhinoceros) hafif elektronik cihazlar ve kameralar yerleştirildi. (Fotoğraf: PR görseli/ The Guardian)
TIBBİ MÜDAHALE UZAKTAN GERÇEKLEŞTİRİLEBİLECEK
Projede görev alan Queensland Üniversitesi Biorobotik Mühendisi Thang Vo-Doan, çalışmanın siborg böceklerin kullanım alanını genişlettiğine dikkat çekti. Araştırmacıya göre sistem, böcekleri hareketli bir sensör olmaktan çıkararak gerektiğinde tıbbi müdahale taşıyabilen bir platforma dönüştürüyor.
Ancak uygulanacak tıbbi müdahaleler konusunda son kararın insanlar tarafından verilmesi öngörülüyor. Bu nedenle sistemin amacı, kritik sağlık kararlarını böceklere veya tamamen otonom bir mekanizmaya bırakmak değil; kurtarma ekiplerinin ulaşamadığı noktalarda insan kontrolündeki müdahaleyi mümkün kılmak.
Enjeksiyon testlerinde dikkat çeken başarı
- Geliştirilen sistemin performansı kavram kanıtlama deneyleriyle test edildi. Deneylerde siborg hamam böceklerinin hedefe yakın mesafeden enjeksiyon yapma oranı yüzde 95'e ulaştı.
- Böceğin yönlendirilmesi, hedef bölgeye ulaşması ve enjeksiyon işlemini tamamlamasını kapsayan daha kapsamlı görevlerde ise başarı oranı yüzde 72 olarak kaydedildi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların sistemin henüz geliştirme aşamasında olmasına rağmen gelecekteki kullanım potansiyelini ortaya koyduğunu değerlendiriyor.
Ekibin önceki siber böcek modellerinde olduğu gibi, hamamböcekleri de elektrot ve mikroçip takılması sırasında uyuşturuluyor ve koşumlar çıkarıldıktan sonra diğer hamamböcekleri kadar uzun süre yaşıyorlar. (Fotoğraf: PR görseli/ The Guardian)
ELEKTRONİK SİSTEM ÇIKARILDIĞINDA YAŞAMLARINA DEVAM EDİYORLAR
Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri de böceklerin elektronik donanımla birlikte uzun süreli kullanımına ilişkin bulgular oldu. Mikroçip ve diğer elektronik bileşenlerin yerleştirilmesi sırasında böcekler anestezi altında tutuldu.
Araştırmacılar, sistemler çıkarıldıktan sonra böceklerin normal yaşamlarına devam edebildiğini belirtti. Bu durum, canlıların robotik platform olarak kullanılmasına yönelik çalışmalarda önemli bir değerlendirme noktası olarak öne çıkıyor.
