Astronotların tuvalet çilesinin nedeni ortaya çıkıyor! Bilim insanlarından dikkat çeken bulgu

Uzay yolculuğunun insan vücudu üzerindeki etkileri bilim insanlarını şaşırtmaya devam ediyor. Astronotların uzun süreli görevlerde sıkça yaşadığı kabızlığın ardındaki mekanizmaya ilişkin yeni bir araştırma, mikro yerçekiminin yiyeceklerin bağırsaklardan geçişini yavaşlatabileceğine işaret etti. 52 astronottan alınan yüzlerce kan örneğini inceleyen araştırmacılar, uzayda bağırsak bakterilerinin besinleri parçalama biçiminde belirgin değişiklikler tespit etti.

Bilim insanları, astronotlarda uzayda sık görülen kabızlığın nedenini araştırdı. (Haberin fotoğrafları AA'dan alınmıştır.)

52 ASTRONOTTAN ALINAN 488 ÖRNEK İNCELENDİ

Kopenhag Üniversitesi ve NASA araştırmacıları, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan 52 astronottan alınan toplam 488 plazma örneğini analiz etti. Örnekler, astronotların uzay görevlerinden önce, görev sırasında ve Dünya'ya döndükten sonra toplandı.

Araştırmacılar, kanda dolaşan küçük molekülleri incelemek için metabolomik adı verilen yöntemi kullandı. Böylece uzay yolculuğunun hem astronotların vücudunu hem de bağırsaklarında yaşayan mikroorganizmaları nasıl etkilediğine dair biyokimyasal veriler elde edildi.

Araştırmada Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan 52 astronottan alınan 488 plazma örneği incelendi.

MİKRO YERÇEKİMİ BAĞIRSAK HAREKETLERİNİ YAVAŞLATIYOR OLABİLİR

Araştırmada, uzay yolculuğu sırasında yaklaşık 40 dolaşımdaki bileşikte değişiklik meydana geldiği belirlendi. Bunların arasında bağırsak bakterilerinin proteinleri parçalaması sonucunda oluşan çeşitli metabolitler de yer aldı.

Bu metabolitlerin uzayda artması, araştırmacılara göre yiyeceklerin bağırsaklardan normalden daha yavaş ilerlediğine işaret ediyor. Ancak bilim insanları, yiyeceklerin bağırsaklardan geçiş süresini doğrudan ölçmedikleri için bunun henüz kesin olarak kanıtlanmış bir mekanizma olmadığını vurguluyor.

Sonuçlar, mikro yerçekiminin yiyeceklerin bağırsaklardan geçişini yavaşlatabileceğini gösterdi.

BAĞIRSAK BAKTERİLERİ PROTEİNLERİ DAHA FAZLA PARÇALAMAYA BAŞLIYOR

Normal şartlarda bağırsak bakterileri enerji elde etmek için ağırlıklı olarak lif ve karbonhidratları fermente ediyor. Sindirim sürecinin yavaşlaması durumunda ise kullanılabilir karbonhidratlar azalabiliyor.

Bunun sonucunda bakteriler daha fazla proteini parçalamaya başlayabiliyor. Bu süreçte farklı metabolitler ortaya çıkıyor ve bunların bir bölümü kan dolaşımına geçebiliyor. Araştırmacılar, astronotların kanında gözlemlediği değişikliklerin bu süreci desteklediğini belirtiyor.

Uzayda bağırsak bakterilerinin proteinleri parçalama biçiminde de değişiklikler tespit edildi.

DEĞİŞİKLİKLER UZAYA ÇIKILDIKTAN KISA SÜRE SONRA ORTAYA ÇIKTI

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de metabolik değişikliklerin uzay görevlerinin başlangıcından kısa süre sonra görülmesi oldu. Astronotlar Dünya'ya döndükten birkaç gün sonra ise bu değişikliklerin büyük ölçüde azaldığı görüldü. Araştırmacılar, bu durumun uzay ortamının sindirim sistemi üzerindeki etkisinin geçici olabileceğine dair önemli bir işaret olduğunu değerlendiriyor.

Astronotların kanında uzay yolculuğu sırasında yaklaşık 40 bileşikte değişim görüldü.

BESLENME TEK BAŞINA AÇIKLAMA GETİRMİYOR

Bilim insanları, astronotların beslenme düzenindeki farklılıkların da metabolik değişikliklerde rol oynayıp oynamadığını inceledi. Kafein, balık ve yağ tüketimi gibi beslenme unsurlarının değişikliklerin üçte birinden daha azını açıkladığı belirlendi.

Bu sonuç, astronotlarda görülen bağırsak değişikliklerinin yalnızca beslenmeyle açıklanamayacağını ve mikro yerçekiminin önemli bir rol oynayabileceğini düşündürüyor.

Bu değişiklikler, yiyeceklerin bağırsaklarda daha uzun süre kalabileceğine işaret etti.

KABIZLIK DIŞINDA BAŞKA SAĞLIK RİSKLERİ DE OLABİLİR

Araştırmacılara göre bağırsaklarda protein fermantasyonunun artması yalnızca kabızlık açısından önemli değil. Bu süreçte amonyak ve hidrojen sülfür gibi bazı bileşikler de üretilebiliyor.

Uzun süreli uzay görevlerinde bu tür metabolik değişikliklerin sağlık üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması gerekiyor. Özellikle Ay ve Mars'a yönelik daha uzun süreli görevlerde astronotların sindirim sisteminin sağlıklı çalışması büyük önem taşıyor.

Araştırmacılar, beslenme düzeninin bu değişikliklerin tamamını açıklamadığını belirledi.

ÇÖZÜM DAHA FAZLA LİF OLABİLİR

Space'de yer alan habere göre araştırma ekibi, olası karşı önlemlerden birinin astronotların beslenmesinde yavaş fermente olan karbonhidratların ve lifin artırılması olabileceğini düşünüyor.

Bu şekilde bağırsak bakterilerine daha fazla karbonhidrat sağlanarak protein fermantasyonunun azaltılması hedeflenebilir. Böylece hem bağırsakların çalışmasının desteklenmesi hem de istenmeyen metabolik değişikliklerin sınırlandırılması mümkün olabilir.

Uzayda artan protein fermantasyonunun bazı sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabileceği değerlendirildi.

BULGULAR DÜNYA'DAKİ SİNDİRİM SORUNLARINA DA IŞIK TUTABİLİR

Araştırmanın sonuçları yalnızca uzay görevleri açısından önem taşımıyor. Bilim insanları, bağırsak hareketlerinin yavaşlamasının mikrobiyal faaliyetleri nasıl değiştirdiğinin anlaşılmasının Dünya'daki sindirim sorunlarının araştırılmasına da katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Çalışmanın bulguları 29 Haziran'da Nature Communications dergisinde yayımlandı.