Kadınlar mı erkekler mi? TÜİK bakım sorumluluğu farkını açıkladı: İşte o tablo!
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) iş dünyası ile aile sorumlulukları arasındaki dengeyi mercek altına alan yeni araştırmasını paylaştı. İstihdamdaki kişilerin yüzde 39’unun sadece çocuk bakımıyla ilgilendiğini ortaya koyan çalışmada, bakım sorumluluğu olan ve olmayan bireylerin iş gücüne katılım oranları karşılaştırıldı. Çalışanların yüzde 83'ünün profesyonel çocuk bakım hizmeti kullanmadığı belirlenirken uzun çalışma saatleri en büyük zorluk olarak öne çıktı.
Hızlı Özet Göster
- TÜİK'in İş ve Aile Yaşamının Uyumu araştırmasına göre Türkiye'de 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1'i bakım sorumluluğu taşıyor.
- Bakım sorumluluğu bulunanların oranı kadınlarda yüzde 45,6, erkeklerde yüzde 40,6 olarak hesaplandı.
- İstihdamda bulunan kişiler arasında sadece çocuk bakım sorumluluğu taşıyanların oranı yüzde 39 olarak belirlendi.
- 15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 83'ü herhangi bir profesyonel bakım hizmeti kullanmadı.
- Bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 70,1'i iş ve bakım sürecini birlikte yürütürken sorun yaşamadığını belirtti.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı "İş ve Aile Yaşamının Uyumu" araştırması, çalışma hayatı ile bakım sorumluluklarına ilişkin dikkat çeken verileri ortaya koydu. Araştırmaya göre Türkiye'de 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1'i bakım sorumluluğu taşıyor.
Araştırma, 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması kapsamında gerçekleştirildi. Çalışmada bireylerin iş gücüne katılımı ile çocuk, torun ve yetişkin bakım sorumluluklarının iş ve aile yaşamına etkileri incelendi.
TÜİK verilerine göre Türkiye’de her 10 kişiden 4’ü bakım sorumluluğu taşıyor. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim Foto Arşiv ve TÜİK'e aittir)
KADINLARDA ORAN DAHA YÜKSEK
Verilere göre bakım sorumluluğu bulunanların oranı erkeklerde yüzde 40,6 olurken kadınlarda yüzde 45,6 olarak hesaplandı.
18-74 yaş grubunda genel iş gücüne katılım oranı yüzde 58,2 olarak kaydedildi. Bakım sorumluluğu bulunanlarda bu oran yüzde 60,5'e çıkarken bakım sorumluluğu olmayanlarda yüzde 56,4 seviyesinde kaldı.
Kadınlarda bakım sorumluluğu bulunanların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,8 olarak ölçülürken bu oran bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda yüzde 41,7 oldu. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu bulunanların iş gücüne katılım oranı yüzde 86'ya ulaştı.
Kadınlarda bakım sorumluluğu oranı erkeklere göre daha yüksek çıktı.
İSTİHDAMDAKİLERİN BÜYÜK KISMI ÇOCUK BAKIMIYLA İLGİLENİYOR
İstihdamda bulunan kişiler arasında sadece çocuk bakım sorumluluğu taşıyanların oranı yüzde 39 olarak belirlendi.
Sadece torun bakım sorumluluğu bulunanların oranı yüzde 2,3 olurken yalnızca yetişkin bakım sorumluluğu üstlenenlerin oranı da yüzde 2,3 olarak açıklandı.
Çocuk ve yetişkin bakımını birlikte üstlenenlerin oranı ise yüzde 2,1 olarak hesaplandı.
Araştırma, iş yaşamı ile bakım yükü arasındaki dengeyi gözler önüne serdi.
PROFESYONEL BAKIM HİZMETİ KULLANIMI SINIRLI KALDI
15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve istihdamda yer alan kişilerin yüzde 14'ü kurumsal bakım merkezlerinden yararlandı. Evde ücretli bakım hizmeti kullananların oranı yüzde 1,6 olurken her iki hizmeti birlikte kullananların oranı yüzde 1,4 seviyesinde gerçekleşti.
Bu gruptaki kişilerin yüzde 83'ünün herhangi bir profesyonel bakım hizmeti kullanmadığı görüldü.
Yetişkin bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 17'si evde ücretli bakım hizmetinden yararlanırken yüzde 3,6'sı kurumsal bakım merkezlerini tercih etti. Yüzde 79,3'lük kesim ise bakım hizmeti almadığını bildirdi.
Çalışanların büyük bölümü çocuk bakım sorumluluğunu üstleniyor.
ÇOCUK BAKIMINDA AİLE DESTEĞİ ÖNE ÇIKTI
Çocuk bakım hizmeti kullanmayan çalışanların yüzde 50,8'i bakım sürecini kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü belirtti.
Katılımcıların yüzde 19,7'si çocukların kendi ihtiyaçlarını karşılayabildiğini ifade ederken yüzde 17,6'sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetini gerekçe gösterdi. Yüzde 5,5'lik kesim ise büyükanne, büyükbaba veya yakın çevreden destek aldığını aktardı.
Yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların yüzde 72,6'sı profesyonel desteğe ihtiyaç duymadığını bildirdi.

ÇALIŞMA SAATLERİ İLK SIRADA YER ALDI
Bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 70,1'i iş ve bakım sürecini birlikte yürütürken herhangi bir sorun yaşamadığını ifade etti.
Zorluk yaşadığını belirten 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4'ü uzun çalışma saatlerini en önemli neden olarak gösterdi. Yüzde 26,9'luk kesim işin yorucu yapısını, yüzde 8,9'luk kesim ise ev ve iş arasındaki ulaşım süresini öne çıkardı.
Uzun çalışma saatlerinden kaynaklı zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 olurken kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak kaydedildi.