Paraları yok ama arabaları var!

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Hanehalkı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'na göre, aylık geliri asgari ücretin üçte ikisinden az olan nüfusun bile yüzde 10.4'ü otomobil sahibi. TÜİK'in 2008 yılı araştırmasına göre
yoksullar için otomobil, bulaşık makinesinden çok daha fazla öncelik taşıyor.

TÜİK'in önceki gün yayınladığı 2008 yılı araştırması, 2007 yılı gelirlerine göre yapıldı. Bu araştırmanın yaşam koşulları bölümünde Türkiye geneli verilerinin yanı sıra, geliri Türkiye medyan gelirinin yüzde 60'ından daha az olanlara ilişkin veriler de yer alıyor. Asgari ücretin yıllık ortalama 411 lira olduğu bu yılda medyan gelirin yüzde 60'ı 316 lira aylık gelire karşılık geliyor. TÜİK'in araştırmasına göre aylık ortalama geliri 316 liranın altında olan nüfus 16milyon 714 bin kişi. Bu nüfusun yüzde 10.4'ü, yani 1milyon 730 bin kişi otomobili olan bir evde yaşıyor.

OTOMOBİL, BULAŞIK MAKİNESİNDEN ÖNDE
2007 yılı itibarıyla aylık geliri 316 liradan bile az olanlar için otomobil, bulaşıkmakinesinden kat kat daha öncelikli bir ihtiyaç. Bu kesimin yüzde 10.4'ünün evinde otomobil olmasına karşın, evinde bulaşık makinesi olanların oranı sadece yüzde 4.4. Yaşadığı evde bulaşık makinesi olan yoksulların nüfusu 740 bin. Buna göre otomobili olan yoksullar, bulaşık makinesi olanların 2.34 katı. Ortalama hanehalkı nüfusuna göre kişi başına 316 TL'nin altında aylık geliri olan 749 bin hanede otomobil bulunurken, bulaşıkmakinesi olan hane sayısı 321 binin altında. Üstelik bir önceki yıla göre artışta da otomobil bulaşık makinesinin önünde gidiyor. Bir önceki yıla göre otomobili olan hane sayısı 125 bin artarken, bulaşıkmakinesi olan hane sayısındaki artış 109 binde kaldı. Yoksullar için otomobil bulaşık makinesinin çok önünde bir ihtiyaç durumundayken, gelir düzeyi arttıkça bulaşık makinesi, otomobilin önüne geçiyor. Kişi başına geliri,medyan gelirin 1.2 katından fazla olanların, yüzde 47.3'ü otomobili olan bir evde yaşarken, bulaşık makinesi olanların oranı yüzde 60.3'e ulaşıyor. Türkiye ortalamasında ise nüfusun yüzde 30'unun evinde otomobil bulunurken, yüzde 32.7'sinde bulaşıkmakinesi bulunuyor.

4 MİLYON EV TUVALETSİZ
TÜİK'in araştırmasına göre nüfusun yüzde 61'i kendilerine ait bir evde oturuyor. Konut sahipliği açısından alt ve üst gelir grupları arasında bir uçurum gözükmüyor. Örneğin alt gelir grubundaki konut sahipliği oranı yüzde 58.1 ile Türkiye ortalamasının altında. Buna karşın evde bulunan imkânlar açısından gelir durumuna göre farklar artıyor. Örneğin Türkiye'de nüfusun 9.3 milyon ile yüzde 13.4'ünün evinde tuvalet bulunmuyor. Bu 4 milyon evde tuvalet bulunmaması anlamına geliyor. Medyan gelirin yüzde 60'ından az gelire sahip
olanlarda, tuvaleti olmayan evde yaşayanların oranı yüzde 35.2 ile Türkiye ortalamasının 2.6 katını aşıyor.

YÖNETİCİ KADINLAR ERKEKLERİ SOLLADI
TÜİK'in 2008 gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre üst düzey yönetici ve müdürlerde kadınların geliri, ilk kez erkekleri geride bıraktı. Üst düzey yönetici ve müdür olan erkekler, aynı statüdeki kadınlardan yüzde 2.5 daha düşük gelir elde ediyorlar. Bu fark kırsal kesimde daha da artıyor ve yüzde 8.6 düzeyine kadar çıkıyor. 2007 yılı gelirlerini esas alan araştırmaya göre, bu dönemde üst düzey yönetici ve müdür düzeyindeki erkeklerin geliri yüzde sadece 3.78 artarken kadınların geliri yüzde 31.34'lük bir sıçrama gerçekleştirdi. Böylece erkek yöneticilerin ortalama aylık geliri bin 695 liradan bin 759 liraya çıkarken, kadınların geliri bin 373 liradan bin 803 liraya yükseldi. Üst düzey yöneticiler dışında gelirde kadınlar aleyhine olan eşitsizlik sürüyor. Genel ortalamada erkekler kadınlardan yüzde 37.3 daha fazla gelir elde ediyorlar. Bu fark nitelikli tarım, hayvancılık ve su ürünleri çalışanları ile sanatlarlarda en yüksek düzeye ulaşıyor. Tarım işlerinde kentlerde erkekler kadınların 4.74 katı, kırlarda 2.47 katı, ortalamada ise 2.62 katı fazla gelir elde ediyorlar. Sanatkârlarda ise kadın erkek gelir farkı 2.63 kat düzeyinde. TÜİK'in araştırması, yevmiye ile çalışan kadınların asgari ücretin ancak yarısı kadar gelir elde edebildiklerini de ortaya koydu. Araştırmaya göre işveren kadınlar da asgari ücretten yüzde 25
daha az gelir elde ediyorlar.

KULLANMAKTAN EN ÇABUK VAZGEÇİLEN ŞEY SABİT TELEFON
TÜİK'in gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre, evde kullanmaktan en kolay vazgeçilen alet, sabit telefon oldu. 2008 yılı araştırması sonuçlarına göre sabit telefon kullanımında ciddi bir düşüş meydana geldi. Evinde sabit telefon bulunanların oranı bir yılda yüzde 8.6 puanlık bir düşüşle 79.8'den yüzde 71.2'ye indi. Bir yılda evinde sabit telefon bulunan nüfusta 5 milyon 344 bin kişi ve yüzde 9.8'lik bir düşüşmeydana geldi. Bu veriler, sabit telefon bulunan ev sayısında bir önceki yıla göre 2 milyondan fazla azalma olduğu anlamına geliyor. Telefondan vazgeçmenin birinci nedeni maddi yetersizlik. Nüfusun yüzde 28.8'inin evinde telefon bulunmazken, gerekçesimaddi yetersizlik olanlar bunun yüzde 16.1'lik bölümünü oluşturuyor.

Maddi yetersizlik nedeniyle sabit telefonu bulunmayanların oranı bir önceki yıl yüzde 11.6 ile 4.5 puan daha düşüktü.

EVDE KULLANIMI EN HIZLI ARTAN ALET BİLGİSAYAR
TÜİK'in araştırmasına göre evlerde kullanımı en hızlı artan alet bilgisayar. Evinde bilgisayar bulunan nüfusun oranı bir yılda 6.5 puan birden artarak yüzde 32.5'e çıktı. Böylece bilgisayar bulunan evlerin oranı ilk kez otomobili de geçmiş oldu. Evinde bilgisayar bulunan nüfus, 4.67 milyon kişi ve yüzde 26 oranında artarak 17.8 milyondan 22.47 milyona çıktı. Buna göre bilgisayar bulunan hane sayısı da yaklaşık olarak 2.1 milyon artarak 9.7 milyonu geçti. Bilgisayar kullanımında en hızlı artış, yoksul kesimde gerçekleşti. Evinde bilgisayar
bulunan yoksulların oranı yüzde 4'ten yüzde 7.2'ye çıktı. Bilgisayarı olan yoksulların sayısı ise yüzde 87 artarak 1.2 milyona dayandı.