Milyonlarca kanser vakasının ortak noktası ortaya çıktı! 5 enfeksiyon listede

Kanser denildiğinde çoğu kişinin aklına sigara, alkol, beslenme ve hareketsiz yaşam gibi risk faktörleri geliyor. Ancak yeni bir araştırma, bazı enfeksiyonların da küresel kanser yükünde sanılandan çok daha büyük bir paya sahip olduğunu ortaya koydu.

2024'te 2,3 milyon kanser vakası enfeksiyonlarla bağlantılı bulundu. (Foto: Takvim Foto Arşivi)

YÜZDE 12'Sİ ENFEKSİYONLA BAĞLANTILI

The Lancet Oncology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 2024 yılında dünya genelinde teşhis edilen kanser vakalarının yaklaşık yüzde 12'si enfeksiyonlarla bağlantılıydı. Bu oran, yaklaşık 2,3 milyon yeni kanser vakasına karşılık geliyor.

Araştırmacılar, enfeksiyonlarla bağlantılı vakaların neredeyse tamamında yalnızca beş temel patojenin öne çıktığını belirledi.

Enfeksiyonlarla ilişkili vakaların büyük bölümünden 5 patojen sorumlu tutuldu. (Foto: AA)

LİSTENİN BAŞINDA H. PYLORI VAR

En büyük pay Helicobacter pylori (H. pylori) adlı mide bakterisine ait. 2024 yılında yaklaşık 760 bin kanser vakasının bu bakterinin neden olduğu enfeksiyonlarla bağlantılı olduğu tahmin edildi. H. pylori dünya nüfusunun yaklaşık yarısında bulunuyor ve çoğu kişide herhangi bir belirtiye yol açmıyor.

Ancak bakterinin bazı türleri mide ülseri ve mide kanseri riskini artırabiliyor.

Listenin başında Helicobacter pylori bakterisi yer aldı. (Foto: AA)

İkinci sırada ise insan papilloma virüsü (HPV) yer aldı. HPV enfeksiyonları yaklaşık 750 bin yeni kanser vakasıyla ilişkilendirildi.

Sciencealert'te yer alan habere göre diğer önemli patojenler ise şöyle sıralandı:

Hepatit B virüsü (HBV): Yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 2'si

Epstein-Barr virüsü (EBV): Yaklaşık yüzde 1

Hepatit C virüsü (HCV): Yüzde 1'den daha az

H. pylori yaklaşık 760 bin kanser vakasıyla ilişkilendirildi. (Foto: Takvim Foto Arşivi)

ARAŞTIRMADA EBV İÇİN DİKKAT ÇEKİCİ GELİŞME

Çalışmanın dikkat çeken noktalarından biri de Epstein-Barr virüsünün güncellenen listede daha belirgin şekilde yer alması oldu. Araştırmacılar, önceki küresel tahminlere kıyasla EBV'nin kanserle bağlantısını ortaya koyan bilimsel kanıtların önemli ölçüde arttığına dikkat çekti.

Uzmanlara göre bu tablo yalnızca riskin boyutunu göstermiyor, aynı zamanda kanserden korunma açısından önemli bir fırsata da işaret ediyor. Çünkü söz konusu enfeksiyonların bir bölümüne karşı aşı, tarama, tedavi ve güvenli tıbbi uygulamalar gibi önleyici yöntemler bulunuyor.

HPV ise yaklaşık 750 bin yeni kanser vakasında etkili oldu. (Foto: Takvim Foto Arşivi)

VAKALARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ DÜŞÜK VE ORTA GELİRLİ ÜLKELERDE

Araştırmaya göre enfeksiyonlarla bağlantılı kanserlerin yaklaşık dörtte üçü düşük ve orta gelirli ülkelerde görülüyor. Doğu Asya, Sahra Altı Afrika ve Güneydoğu Asya öne çıkan bölgeler arasında bulunuyor.

Özellikle Doğu Asya, 2024 yılında enfeksiyonlarla bağlantılı kanser teşhislerinin yaklaşık yüzde 42'sini oluşturdu. Bu bölgede bağlantılı enfeksiyonların başında H. pylori ve HBV geliyor.

Hepatit B virüsü de önemli risk faktörleri arasında gösterildi. (Foto: AA)

AŞI VE ÖNLEME ÇALIŞMALARI KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR

Araştırmacılar, özellikle HPV ve HBV'ye karşı aşılama oranlarının artırılmasının küresel kanser yükünün azaltılmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

HPV aşısında erkeklerin de daha geniş şekilde hedef gruplara dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekilirken, H. pylori konusunda çözümün daha karmaşık olduğu ifade ediliyor.

Epstein-Barr virüsü de kanserle bağlantılı patojenler arasında yer aldı. (Foto: AA)

H. pylori'ye karşı etkili bir aşının geliştirilmesi ve gereksiz antibiyotik kullanımını azaltacak tedavilerin bulunması, mide kanseriyle mücadelede önemli adımlar olarak değerlendiriliyor.

EBV için ise henüz yaygın kullanıma sunulmuş bir aşı bulunmuyor. Buna karşın virüse yönelik aşı çalışmalarının devam ettiği belirtiliyor.

Enfeksiyon kaynaklı kanserlerin dörtte üçü düşük ve orta gelirli ülkelerde görüldü. (Foto: AA)

Araştırmacılar, EBV ve H. pylori başta olmak üzere kansere yol açabilen enfeksiyonlara karşı yeni aşıların geliştirilmesine yatırım yapılmasının kanserin önlenmesinde önemli bir alan olduğunu vurguluyor.

Çalışmanın ortaya koyduğu tablo, kanserle mücadelede yalnızca tedaviye değil, enfeksiyonların önlenmesi ve erken kontrolüne de daha fazla kaynak ayrılmasının önemini gösteriyor.