D vitamini eksikliği kemikten kalbe birçok hastalığa yol açıyor

Vitaminler,sağlığımız üzerinde önemli bir rol oynuyor. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'nden Prof. Dr. Osman Erk, D vitaminiyle ilgili bilinmesi gerekenleri TAKVİM'e anlatıyor:

Eksikliği, kemiklerde güçsüzlükten astıma, kalp yetmezliğinden depresyona kadar birçok rahatsızlığa neden olan D vitamininin vücut için önemli görevleri var. Ancak bunun için sadece güneşlenmek veya D vitamini takviyesi almak bazen yeterli olmayabiliyor. Hayvansal ve bitkisel besinler D vitamini ihtiyacını karşılayamaz. Günde güneş kremi kullanmadan 20-30 dk güneş ışınlarına maruz kalmak D vitamini ihtiyaç ve depolanması için zorunludur. Güneş kremi kullanmak D vitamini üretimini engelleyebilir. Yaz ayları dışında da güneş ışınlarına maruz kalmak sağlık açısından değerlidir. Yaz aylarında güneş ışınlarının dik olarak dünyaya ulaştığı 10-17 saatleri dışında güneşlenmek deri kanserine karşı koruyucudur ve yeterli D vitamini sağlar. Kış aylarında ise 10-17 saatleri arasında güneş ışınlarına maruz kalmak maksimum yarar sağlar. Güneş ışınlarının kanserojen olabileceği düşüncesi özellikle yaşlılarda D vitamini yetersizliğine yol açmıştır. D vitamini düzeyleri kanda 25 (OH) D vitamini tayini ile kolayca tespit edilebilir. Özellikle kış aylarında D vitamini düzeyleri tespit edilmeli ve gerekirse D vitamini takviyesi yapılmalıdır. D vitamini düzeyleri düşük olanlarda tartışmalı olmakla birlikte günde 1000- 2000 İÜ D vitamini takviyesi yapmak yeterli olacaktır. D vitamini sadece kalsiyum düzeyleri ve kemik sağlığı ile ilgili değil, genel vücut sağlığı için gerekli olan bir vitamindir. Pek çok organın hücrelerinde D vitamini alıcıları vardır ve hücrelerin normal fonksiyonları için D vitamini gereklidir.

D vitamini eksikliği, kemik erimesinden astıma, kalp yetmezliğinden depresyona kadar birçok soruna yol açıyor

HANGİ HASTALIKLARI ÖNLEYEBİLİR?
Özellikle çocukluk ve gençlik yıllarında güneş ışınları ve besinler yolu ile yeterli miktarda D vitamini alanlarda göğüs, kolon ve prostat kanseri riskinin azaldığı bilinmektedir. Yeterli D vitamini hipertansiyon, kalp yetmezliği, beyin felci, parkinson, demans ve Multipl Skleroz (MS) gibi hastalıklara yakalanma riskini azaltmaktadır. Astım ve alerjik hastalıklar D vitamini eksikliğinde daha sık olarak ortaya çıkmaktadır. D vitamininin obezite, diyabet ve depresyona karşı koruyucu etki yarattığı çalışmalarda gösterilmiştir. Zatürre ve grip gibi hastalıkların sıklığının artması ve ölüm insidensinin yükselmesi D vitamini eksikliğiyle ilişkilendirilmektedir.

D vitamini eksikliği, kemik erimesinden astıma, kalp yetmezliğinden depresyona kadar birçok soruna yol açıyor

HANGİ YİYECEKLERDE BULUNUR?
D vitamini az sayıda gıdada ve az miktarda bulunduğu için beslenme yoluyla vücudun ihtiyaç duyduğu miktarı tamamlamak oldukça zordur. Bu alanda yapılan araştırmalar ortalama bir kişinin D vitamini ihtiyacının sadece yüzde 20'sini besinler aracılığıyla aldığını göstermektedir. D vitamini içeren gıdalar şunlardır: Balıkyağı, somon balığı, uskumru, pisi balığı, ringa balığı, ton balığı karides, süt, peynir, tereyağı, krema, yumurta sarısı, mantar, yulaf, kakao, maydanoz, ısırgan otu. Birçok ülkede süt ve süt ürünleri, ekmek, tahıllar D vitamini ile zenginleştirilebilmektedir.

D vitamini eksikliği, kemik erimesinden astıma, kalp yetmezliğinden depresyona kadar birçok soruna yol açıyor

TAKVİYE OLARAK ALINMALI MI?

D vitamini için önerilen 2000-5000 İÜ gibi yüksek miktarların D vitaminin diğer olumlu etkileri (antikanser, antidiyabet) için gerekli olduğu ileri sürülmektedir. D vitamini yağda eriyen, yarılanma süresi çok uzun olan bir vitamindir. Serum D vitamini düzeylerini 40-60 ng/ml arasında tutacak bir D vitamini replasmanı uygun olacaktır. Türkiye'de D vitamininin 50.000-300.000 ünitelik preparatlar vardır. Ampul ayda bir kez kırılarak içilebileceği gibi emilimden emin olunamaz ise kalçadan uygulanabilir. Kalsiyum ve D vitaminin birlikte olduğu oral, sık kullanılan preparatlarda ise 880 İÜ D vitamini ve 2500 mg kalsiyum karbonat (1000 mg kalsiyum) mevcuttur, günde bir kez alım yeterlidir.