Takvim.com.tr Bu kadim tahıl, çocuk beslenmesinde demir takviyelerine alternatif olma ihtimaliyle gündemde
Türkiye'de özellikle Şanlıurfa bölgesinde kuraklığa dayanıklılığı ile bilinen inci darısı, çocuk beslenmesinde devrim yaratmaya hazırlanıyor. Genetiğiyle oynanmadan tamamen geleneksel yollarla besin değeri artırılan bu kadim tahıl, demir eksikliği çeken çocukların sindirim sistemini yormadan iyileşme şansı sunuyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Mumbai'de küçük çocukların önüne aylar boyunca aynı sofralar kuruldu: lapa, yumuşak köri ve taze pişirilmiş yiyecekler. Ancak tabaklardan bazılarında önemli bir fark vardı. Kullanılan inci darısı, normal ürüne göre çok daha fazla demir ve çinko içeriyordu. Dokuz ay süren araştırmanın sonunda bu kadim tahılın, çocukların gelişmekte olan bağırsak mikrobiyotasında olumlu olabilecek değişimlerle bağlantılı olduğu görüldü.
AYNI TAT, BAĞIRSAKTA FARKLI ETKİ
Araştırmaya Hindistan'ın Mumbai kentinde yaşayan, 12 ila 18 aylık 223 çocuk katıldı. Çocukların bir bölümü standart inci darısından hazırlanan yemekleri yerken diğer gruba besin değeri artırılmış ürün verildi.
SciTechDaily'nin aktardığı çalışmada, çocuklara haftada altı gün düzenli olarak bu tahıldan hazırlanan öğünler verildi. Araştırmacılar da programın başında ve sonunda bağırsak örneklerini karşılaştırdı.
SADECE HANGİ BAKTERİLERİN OLDUĞUNA BAKMADILAR
Bağırsak mikrobiyotası, sindirim sisteminde yaşayan bakteri ve diğer mikroorganizmaların oluşturduğu topluluğa verilen isim. Özellikle yaşamın ilk yıllarında bu yapı hızla değişiyor ve gelişiyor.
Araştırmacılar bu kez yalnızca "hangi bakteriler var?" sorusuyla yetinmedi. Mikroorganizmaların genlerini inceleyerek bağırsakta ne yaptıklarını, hangi işlevlerde rol aldıklarını da anlamaya çalıştı.
Ortaya çıkan tablo dikkat çekiciydi. Demir ve çinko açısından zenginleştirilmiş inci darısını yiyen çocuklarda, hastalık yapıcı mikroorganizmalara karşı savunmayla bağlantılı bazı mikrobiyal faaliyetlerin arttığı görüldü.
Özel inci darısında, standart ürüne göre yaklaşık üç kat demir var.
ZARARLI BAKTERİLERLE İLİŞKİLİ İŞARETLER AZALDI
Zenginleştirilmiş tahılı tüketen grupta doğal antibiyotik benzeri maddelerin üretimiyle bağlantılı mikrobiyal yolların daha aktif olduğu belirlendi.
Bağırsaktaki daha sağlıklı ortamı destekleyebilen antioksidan mekanizmalarında da değişimler görüldü. Dokuz ayın sonunda zararlı bakterilerle ilişkilendirilen bazı mikrobiyal işaretler bu çocuklarda daha düşük seviyedeydi.
Üstelik araştırmacılar, daha yüksek demir içeriğinin çocukların gelişmekte olan bağırsak ekosistemini bozduğuna ilişkin belirgin bir olumsuzluk tespit etmedi.
DEMİR TAKVİYELERİNDEKİ SORUN TAM DA BURADA BAŞLIYOR
Demir eksikliği özellikle küçük çocuklarda önemli bir beslenme sorunu. Vücutta yeterli demir bulunmadığında oksijeni taşıyan hemoglobin proteini yeterince üretilemiyor. Bu durum fiziksel gelişimi, beyin gelişimini ve enfeksiyonlara karşı direnci etkileyebiliyor.
Eksikliği gidermek için demir takviyeleri kullanılabiliyor. Ancak yüksek doz demirin tamamı vücut tarafından emilmiyor.
Emilmeden kalın bağırsağa ulaşan fazla demir, bazı zararlı bakterilerin çoğalmasını kolaylaştırabiliyor. İshal ve kabızlık gibi yan etkiler de özellikle bağırsak sistemi henüz olgunlaşmamış bebek ve küçük çocuklarda ayrı bir sorun yaratabiliyor.
FİKİR BASİT: HAPI DEĞİL, TAHILIN KENDİSİNİ ZENGİNLEŞTİRMEK
Çalışmanın merkezindeki yöntem "biyofortifikasyon" olarak adlandırılıyor. Karmaşık görünen bu terim aslında basit bir fikri anlatıyor: Bir bitkinin demir, çinko gibi besin öğelerini daha fazla içerecek şekilde yetiştirilmesi.
Bu araştırmada kullanılan inci darısı genetik mühendisliğiyle değil, geleneksel çaprazlama yöntemiyle geliştirildi.
Böylece çocuklara ayrıca yüksek dozda demir vermek yerine, zaten tükettikleri temel gıdanın besin değeri yükseltildi. Tahıl yine aynı şekilde pişirildi, aynı yemeklerin içine girdi ve tadında belirgin bir değişiklik olmadı.
ÇOCUKLAR BÜYÜRKEN BAĞIRSAKLARI DA OLGUNLAŞTI
Araştırmada yalnızca iki grup arasındaki farklar izlenmedi. Çocukların dokuz ay içindeki doğal gelişimi de takip edildi.
Her iki grupta da yaş ilerledikçe bağırsak mikrobiyotasının çeşitlendiği görüldü. Mikroorganizmaların farklı yiyecekleri işleyebilmesini sağlayan yetenekleri de arttı.
Bu, küçük çocuklarda bağırsak ekosisteminin olgunlaşırken göstermesi beklenen doğal gelişimlerden biri. Zenginleştirilmiş inci darısının bu süreci sekteye uğratmamış olması da araştırmanın öne çıkan bulguları arasında yer aldı.
Türkiye'de inci darısı, kuraklığa dayanıklı alternatif ürün olarak da araştırılıyor.
BU KADİM TAHIL TÜRKİYE'DE DE TARLADA
İnci darısı Türkiye'de de araştırılan ürünlerden biri. İHA'nın aktardığı çalışmalara göre Şanlıurfa'da sıcaklığa ve kuraklığa dayanıklı inci darısı çeşitlerinin geliştirilmesi ve ekim alanlarının yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütülüyor. Bölgede özellikle düşük su ihtiyacı ve yüksek verimi nedeniyle hayvancılıkta alternatif yem bitkisi olarak öne çıkıyor.
Ürünün glütensiz olması nedeniyle çölyak hastaları için de alternatif bir tahıl olabileceği değerlendiriliyor. Böylece Hindistan'da çocuk beslenmesi üzerinden gündeme gelen inci darısı, Türkiye'de ise daha çok kuraklığa dayanıklı tarım ve alternatif ürün arayışıyla dikkat çekiyor.
UMUT VERİCİ, AMA HENÜZ TAKVİYELERİN YERİNİ ALMIYOR
Araştırma, zenginleştirilmiş inci darısının demir takviyelerinin yerine geçtiğini kanıtlamıyor. Bilim insanları farklı bölgelerde ve daha geniş gruplarda yeni çalışmalar yapılması gerektiğini vurguluyor.
Yine de ortaya çıkan tablo önemli bir ihtimali güçlendiriyor: Çocukların ihtiyaç duyduğu bazı mineralleri yalnızca tabletlerle vermek yerine, her gün yedikleri temel gıdaları daha besleyici hale getirmek mümkün olabilir. İnci darısı üzerinde görülen bağırsak değişimleri de bu yaklaşımın gelecekte neden daha yakından izleneceğini gösteriyor.
(Haberde yer alan görseller Takvim Foto Arşivi'ne aittir.)
