Takvim.com.tr Beyne açılan gizli pencere: El yazısı Alzheimer’ın habercisi mi?
Bilim insanları, el yazısının sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda beynin çalışma biçimini yansıtan önemli bir gösterge olabileceğini ortaya koydu. Yeni bir araştırmaya göre, özellikle yazı yazarken ortaya çıkan küçük motor ve zamanlama değişiklikleri, bilişsel gerilemenin erken belirtilerini tespit etmeye yardımcı olabilir.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Portekiz'deki Évora Üniversitesi'nden araştırmacılar, el yazısındaki değişimlerin Alzheimer ve bilişsel bozuklukların erken teşhisinde kullanılabileceğini ortaya koydu.
- Yaşları 62 ile 99 arasında değişen 58 kişi üzerinde yapılan çalışmada, bilişsel bozukluk teşhisi bulunan kişilerin yazı görevlerini tamamlamak için daha fazla zaman harcadığı ve daha kısa kalem vuruşları yaptığı tespit edildi.
- Katılımcılara dijital tablet ve kalem kullanarak nokta çizimi, cümle kopyalama ve sesli dikte testleri uygulandı.
- Uzmanlar, el yazısı testlerinin gelecekte bakım evleri ve sağlık hizmetlerinde pratik ve düşük maliyetli bir değerlendirme yöntemi olarak kullanılabileceğini belirtiyor.
- Araştırmacılar, çalışmanın küçük katılımcı grubuyla yapılması ve ilaç kullanımının etkilerinin değerlendirilmemesi nedeniyle daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğunu ifade ediyor.
Dijital cihazların günlük yaşamda yaygınlaşmasıyla birlikte el yazısı giderek daha az kullanılıyor. Ancak uzmanlar, kalemle yazı yazmanın beyin sağlığı hakkında kritik ipuçları sunduğunu belirtiyor. Yapılan yeni bir çalışma, el yazısındaki değişimlerin Alzheimer ve benzeri bilişsel bozuklukların erken teşhisinde kullanılabileceğini gösterdi.
EL YAZISI BEYİNDEKİ DEĞİŞİMLER ORTAYA ÇIKARABİLİR
Portekiz'de gerçekleştirilen yeni bir araştırma, el yazısının bilişsel gerilemeyi anlamada önemli bir araç olabileceğini ortaya koydu. Uzmanlara göre yazı yazarken ortaya çıkan hareket düzeni, hız ve koordinasyon farklılıkları, beynin işleyişindeki değişimlere dair erken sinyaller verebilir.
Araştırma, Portekiz'deki Evora Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından yürütüldü. Çalışmada, yaşları 62 ile 99 arasında değişen ve bakım evlerinde yaşayan 58 kişi incelendi. Katılımcıların 38'ine bilişsel bozukluk teşhisi konulurken, 20 kişinin bilişsel açıdan sağlıklı olduğu belirtildi.
Araştırmada, 62-99 yaş aralığındaki 58 bakım evi sakininin el yazısı incelenerek bilişsel gerilemenin erken belirtileri araştırıldı.
EL YAZISI SADECE MOTOR BECERİ DEĞİL
Araştırmacılar, yazı yazmanın yalnızca fiziksel bir hareket olmadığını, aynı zamanda beynin planlama, hafıza ve yürütücü kontrol süreçlerini aynı anda çalıştırdığını vurguladı.
Çalışmanın yazarlarından kinesiyolog Ana Rita Matias, el yazısının "beynin içine açılan bir pencere" olduğunu ifade etti. Matias'a göre bilişsel sorun yaşayan bireylerde yazı hareketlerinin zamanlaması ve organizasyonunda belirgin farklılıklar gözlemlendi.
Araştırmacı Ana Rita Matias’a göre el yazısı, beynin işleyişini yansıtan önemli ipuçları taşıyor.
KATILIMCILARA FARKLI YAZMA GÖREVLERİ VERİLDİ
Araştırma kapsamında gönüllülerden dijital tablet ve kalem kullanarak çeşitli görevleri yerine getirmeleri istendi. Bu görevler arasında nokta ve çizgi çizimi, yazılı cümlelerin kopyalanması ve sesli dikteyle cümle yazılması yer aldı.
En dikkat çekici sonuçlar ise sesli dikte testlerinde ortaya çıktı. Çünkü bu görev sırasında katılımcıların dinleme, hatırlama, düşünme ve yazma becerilerini aynı anda kullanmaları gerekti.
En belirgin farklılıklar, katılımcıların aynı anda dinleme, düşünme ve yazma becerilerini kullandığı dikte testlerinde görüldü.
BİLİŞSEL SORUN YAŞAYANLAR DAHA YAVAŞ YAZDI
Araştırmada bilişsel bozukluk teşhisi bulunan kişilerin, her kalem hareketine daha fazla zaman harcadığı tespit edildi. Ayrıca bu kişilerin yazı görevlerini tamamlamak için daha fazla sayıda ve daha kısa kalem vuruşu yaptığı görüldü.
Bilim insanlarına göre bu durum, beynin karmaşık görevler sırasında telafi mekanizmalarının zayıfladığını gösteriyor. Özellikle çalışma belleği ve yürütücü kontrol işlevlerindeki gerilemenin, yazı yazma sürecini daha parçalı ve yavaş hale getirdiği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre bilişsel gerileme, yazı yazma sürecini daha yavaş ve düzensiz hale getiriyor.
ERKEN TEŞHİS İÇİN YENİ BİR YÖNTEM OLABİLİR
Uzmanlar, el yazısı testlerinin gelecekte bilişsel değerlendirmelerde pratik ve düşük maliyetli bir yöntem olarak kullanılabileceğini düşünüyor. Bu yaklaşımın özellikle bakım evleri ve günlük sağlık hizmetlerinde uygulanabilir olduğu belirtiliyor.
Araştırmacılar yine de mevcut çalışmanın bazı sınırlamaları bulunduğuna dikkat çekiyor. Çalışmanın küçük bir katılımcı grubuyla yapılması ve kişilerin zaman içerisindeki değişimlerinin takip edilmemesi nedeniyle daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğu ifade ediliyor. Ayrıca ilaç kullanımının el yazısı üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmediği kaydedildi.
Bilim insanları, Alzheimer’ın erken teşhisi için el yazısı dahil farklı yöntemler üzerinde çalışıyor.
AMAÇ DAHA ERKEN MÜDAHALE SAĞLAMAK
Bilim dünyası, Alzheimer ve diğer nörodejeneratif hastalıkların belirtilerini mümkün olduğunca erken tespit edebilmek için farklı yöntemler üzerinde çalışıyor. Kan biyobelirteçleri, ses analizi ve davranışsal değişimlerin yanı sıra el yazısının da bu süreçte önemli bir rol oynayabileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar, uzun vadede pahalı cihazlara ihtiyaç duymadan uygulanabilecek, hızlı ve erişilebilir testler geliştirmeyi hedefliyor. Uzmanlara göre bilişsel gerilemenin erken fark edilmesi, hem tedavi süreçlerinin daha etkili yönetilmesini hem de hastalara daha erken destek sağlanmasını mümkün kılabilir.
(Science Alert, Takvim foto arşiv)
Sena Demiröz Takvim.com.tr Sağlık