Çin baskısı Alman devlerini zorluyor: 725 bin kişilik sektörde istihdam alarmı

Yalnızca şirket bilançolarını değil, Almanya'nın ekonomik ve sosyal yapısını da etkileyen kriz, yüz binlerce çalışanın geleceğine ilişkin kaygıları artırıyor. Üretimin giderek Almanya dışına kayması, fabrika kapatma planları ve istihdam kayıpları, ülkenin sanayi politikalarının yeniden şekillenmesine neden oluyor.

Almanya'nın lokomotif sektörlerinden otomotivde rekabet gücü zayıflarken, dev markalar işten çıkarma ve fabrika kapatma kararlarını peş peşe açıklıyor.

ÇİN REKABETİ ALMAN ÜRETİCİLERİ ZORLUYOR

Uzun yıllardır dünya otomotiv sektörünün liderleri arasında yer alan Alman üreticiler, özellikle Çin merkezli markaların yükselişi karşısında ciddi bir baskıyla karşı karşıya bulunuyor. Elektrikli araç teknolojisinde hızlı ilerleme kaydeden Çinli firmalar hem iç pazarda yabancı markaların payını azaltıyor hem de Avrupa'da güçlü bir büyüme sergiliyor.

ABD'nin uyguladığı korumacı ticaret politikaları, küresel ticarette yaşanan belirsizlikler ve enerji maliyetlerindeki artış da Alman üreticilerin karşılaştığı sorunları daha da ağırlaştırıyor.

BMW, Volkswagen, Mercedes-Benz, Porsche ve Audi'nin küçülme planları, Almanya otomotiv sektöründeki yapısal dönüşümün hızlandığını ortaya koyuyor. (Görsel: AA)

YÜKSEK MALİYETLER REKABET GÜCÜNÜ DÜŞÜRÜYOR

Almanya'da üretim yapan otomotiv şirketlerinin en büyük dezavantajlarından biri işçilik giderleri olarak öne çıkıyor. Yönetim danışmanlığı şirketi Oliver Wyman'ın analizine göre Almanya'da bir otomobil için ortalama işçilik maliyeti 3 bin 307 dolara ulaşıyor. Aynı maliyet Çin'de 597 dolar, Meksika'da ise 305 dolar seviyesinde bulunuyor.

Çinli üreticilerin daha modern üretim hatları sayesinde daha kısa sürede araç üretebilmesi maliyet farkını daha da büyütüyor. Bu nedenle birçok Alman şirketi yeni yatırımlarını Doğu Avrupa ve Meksika gibi daha düşük maliyetli bölgelere yönlendiriyor.

Bir dönem Alman üreticilerinin en güçlü pazarı olan Çin'de satışların gerilemesi, sektörün küresel rekabet dengesini önemli ölçüde değiştirdi.

ÇİN PAZARI ARTIK ESKİ CAZİBESİNİ YİTİRDİ

Bir dönem Alman otomobil üreticilerinin en büyük gelir kaynaklarından biri olan Çin pazarı artık aynı avantajı sunmuyor. Yerli üreticilerin teknolojik gelişimiyle birlikte yabancı markaların satışları hızla geriliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre 2025 yılında dünyadaki elektrikli araç üretiminin yaklaşık yüzde 75'i Çin'de gerçekleştirildi. Çinli şirketler aynı yıl 2,5 milyondan fazla elektrikli aracı ihraç ederek küresel pazardaki etkilerini önemli ölçüde artırdı.

Bunun sonucunda yılın ilk altı ayında Mercedes-Benz'in Çin satışları yüzde 28, Volkswagen'in yüzde 26, BMW'nin ise yüzde 20 oranında geriledi.

Yaklaşık 725 bin kişiye istihdam sağlayan Alman otomotiv sektöründe işten çıkarmalar artarken, üretim giderek daha düşük maliyetli ülkelere kayıyor.

İSTİHDAMDA CİDDİ KAYIPLAR YAŞANIYOR

Otomotiv sektörü Almanya ekonomisinin en önemli üretim alanlarından biri olmayı sürdürse de istihdam tarafında dikkat çekici bir gerileme yaşanıyor.

Ülke ekonomisinde katma değerin yaklaşık yüzde 5'ini oluşturan sektör, toplam istihdamın yüzde 3'ünü sağlıyor. Yaklaşık 725 bin kişinin çalıştığı otomotiv sanayisinde çalışan sayısı son bir yılda yüzde 6,2 azaldı.

Aynı zamanda 2025 yılında yaklaşık 280 milyar avroluk ihracat gerçekleştiren sektör, Almanya'nın toplam ihracatının yüzde 16,2'sini oluşturmasına rağmen üretim hacminde gerileme yaşamaya devam ediyor.

Artan işçilik ve enerji maliyetleri nedeniyle Alman otomotiv şirketleri yatırımlarını Doğu Avrupa ve Meksika gibi daha düşük maliyetli bölgelere yönlendiriyor.

DEV MARKALAR KÜÇÜLMEYE GİDİYOR

Kriz nedeniyle Alman otomotiv üreticileri maliyetleri azaltmaya yönelik kapsamlı programlar uygulamaya başladı.

BMW, küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 5'ine denk gelen 8 bin idari ve AR-GE çalışanını 2027 yılı sonuna kadar işten çıkaracağını açıkladı. Şirketin ikinci çeyrek net kârı ise yüzde 35 düşerek 1,2 milyar avroya indi.

Porsche, 2035 yılına kadar Almanya'daki çalışan sayısını 5 bin kişi azaltmayı planlıyor. Şirketin küresel satışları da 2025 yılında yüzde 10 gerileyerek son beş yılın en düşük seviyesine düştü.

Volkswagen ise yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 100 bin kişinin işine son vermeyi ve Almanya'daki dört fabrikasını kapatmayı hedefliyor. Şirketin faaliyet kâr marjının yüzde 2,8 seviyesine kadar gerilemesi alınan kararların temel nedeni olarak gösteriliyor.

Mercedes-Benz de 2027 yılına kadar 5 milyar avroluk tasarruf programı doğrultusunda yaklaşık 5 bin 500 çalışanla gönüllü ayrılık yöntemiyle yollarını ayırdı. Çin'deki rekabet nedeniyle 700 milyon avronun üzerinde varlık silen şirketin otomobil bölümündeki faaliyet kârı yüzde 25 azaldı.

Audi'de ise daha önce açıklanan 7 bin 500 kişilik istihdam azaltma planının ardından fabrika kapatma ihtimali de gündeme geldi. Neckarsulm tesisinin 2030 yılına kadar kapatılabilecek fabrikalar arasında değerlendirildiği belirtiliyor.

Dev markaların açıkladığı tasarruf programları ve istihdam kesintileri, Alman otomotiv sektöründeki krizin derinleştiğine işaret ediyor.

ÜRETİM ALMANYA DIŞINA KAYIYOR

Alman otomotiv üreticileri uzun süredir üretim ağlarını küresel ölçekte genişletiyor. Günümüzde Alman markalı her 10 otomobilden 7'sinden fazlası ülke dışında üretiliyor.

Bu strateji lojistik maliyetlerini ve döviz risklerini azaltmayı amaçlarken Almanya'daki fabrikaların daha yüksek verimlilikle çalışmasını zorunlu hale getiriyor. Alman Otomobilciler Birliği verilerine göre ülkedeki otomobil üretimi 2016'dan bu yana yüzde 28 azaldı.

KRİZ SİYASETİ DE ETKİLİYOR

Otomotiv sektöründeki daralma yalnızca ekonomik sonuçlar doğurmuyor. İstihdam kayıpları ve sanayide yaşanan küçülme toplumsal huzursuzluğu artırırken siyasi dengeler üzerinde de etkili oluyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, sektörün içinde bulunduğu sıkıntılara dikkat çekerek Çin kaynaklı rekabet baskısına karşı Avrupa ülkeleriyle ortak hareket edeceklerini açıkladı. Fransız üreticilerin de benzer sorunlar yaşadığını belirten Merz, otomotiv sektörünü yeniden güçlendirmek için kapsamlı adımlar atacaklarını ifade etti.