BM'den El Nino alarmı: Küresel iklim krizi hızla derinleşiyor

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün son tahminlerine göre El Nino'nun ağustos-ekim döneminde güç kazanması beklenirken, BM, bunun rekor sıcaklıklar, aşırı hava olayları ve dünya genelinde daha yıkıcı etkileri beraberinde getirebileceğine dikkat çekti.

BM Genel Sekreteri Suterres'ten el nino uyarısı

El Nino, okyanus yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla küresel hava düzenini değiştiren doğal bir iklim olayı olarak biliniyor. (Görsel: Takvim foto arşivi)

EL NİNO ETKİSİ KÜRESEL ÖLÇEKTE BÜYÜYOR

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında iklim krizine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Guterres, dünyada yaşanan savaş ve siyasi istikrarsızlıkların yanı sıra iklim değişikliğinin de küresel ölçekte giderek daha büyük bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.

İklim değişikliğinin etkisiyle güçlenen El Nino'nun dünyanın birçok bölgesinde insanların yaşamını ve geçim kaynaklarını olumsuz etkileyen yeni bir küresel kriz haline geldiğini söyleyen Guterres, yaşanan gelişmelerin endişe verici boyutlara ulaştığını dile getirdi.

Uzmanlar, El Nino'nun etkisiyle bazı bölgelerde kuraklık riskinin artarken, bazı bölgelerde ise aşırı yağış ve sel olaylarının görülebileceğini belirtiyor.

REKOR SICAKLIKLAR VE YANGINLAR DİKKAT ÇEKİYOR

Guterres, son aylarda Avrupa başta olmak üzere birçok bölgede aşırı sıcak hava dalgalarının etkili olduğunu belirterek, İspanya ve Fransa gibi ülkelerde sıcaklık rekorlarının kırıldığını, büyük orman yangınlarının yaşandığını ve kavurucu sıcaklıklar nedeniyle binlerce kişinin hayatını kaybettiğini hatırlattı.

Ayrıca haziran ve temmuz aylarında küresel deniz yüzeyi sıcaklıklarının tarihin en yüksek seviyelerine ulaştığını belirten BM Genel Sekreteri, mevcut tablonun iklim krizinin yalnızca başlangıç aşamalarından biri olduğunu ifade etti.

Dünya genelinde artan sıcaklıklar, orman yangınlarının daha sık ve daha geniş alanlara yayılmasına zemin hazırlıyor. (Görsel: Takvim foto arşivi)

BİLİM İNSANLARI DAHA GÜÇLÜ BİR EL NİNO BEKLİYOR

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün yayımladığı son tahminlere değinen Guterres, El Nino'nun ağustos ile ekim ayları arasında daha da güçleneceğini söyledi.

Pasifik Okyanusu'ndaki suların şimdiye kadar El Nino'nun bu kadar erken döneminde hiç bu kadar sıcak olmadığını vurgulayan Guterres, deniz yüzeyi sıcaklıklarının önemli izleme bölgelerinde mevsim normallerinin yaklaşık 3 derece üzerine çıktığını belirtti.

Guterres, "El Nino'yu tetikleyen Pasifik suları, El Nino'nun bu kadar erken döneminde hiç bu kadar sıcak olmamıştı ve sıcaklıklar hala yükseliyor. Bugünkü son haberler, önemli izleme bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalama olarak normalin yaklaşık 3 derece üzerinde olduğunu gösteriyor." dedi.

BM, önümüzdeki aylarda yeni sıcaklık rekorları ve daha ağır iklim etkileri bekliyor. (Görsel: AA)

YENİ SICAKLIK REKORLARI BEKLENİYOR

BM Genel Sekreteri, ekim ayında dünya genelindeki kara alanlarında da sıcaklıkların normalin üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi.

Bu gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde mevsimsel sıcaklık rekorlarının kırılabileceğine işaret eden Guterres, "Bunların hepsi birlikte ele alındığında tümü mevsimsel rekorları kırma ve dünya çapında daha da şiddetli etkilere yol açma riski taşıyor. Daha önce hiç karşılaşmadığımız bir durumdayız." ifadelerini kullandı.

"Dünya genelinde sıcaklık kaynaklı ölümler büyük ölçüde eksik sayılıyor"

Aşırı sıcakların uzun yıllardır "sessiz katil" olarak nitelendirildiğini söyleyen Guterres, bunun bile mevcut tabloyu tam anlamıyla yansıtmadığını belirtti.

"Ancak bu tanım bile krizi hafife alıyor olabilir çünkü dünya genelinde sıcaklık kaynaklı ölümler büyük ölçüde eksik sayılıyor. Aşırı sıcaklıkla bağlantılı birçok ölüm, sıcaklık belirleyici bir rol oynasa bile asla bu şekilde kaydedilmiyor." değerlendirmesinde bulunan Guterres, sıcak hava dalgalarının milyarlarca insanı risk altına soktuğunu ifade etti.

Guterres, aşırı sıcakların daha fazla can kaybına yol açabileceği uyarısında bulundu. (Görsel: Takvim foto arşivi)

İKLİM KRİZİ EŞİTSİZLİKLERİ DERİNLEŞTİRİYOR

Aşırı sıcakların yalnızca sağlık açısından değil, ekonomik ve sosyal açıdan da ciddi sonuçlar doğurduğunu belirten Guterres, bu durumun gelir eşitsizliklerini artırdığını, açlığı derinleştirdiğini ve kalkınmayı daha da zorlaştırdığını söyledi.

İklim krizine en az katkıda bulunan toplumların en ağır sonuçlarla karşı karşıya kaldığını vurgulayan BM Genel Sekreteri, çözüm için fosil yakıt kullanımının azaltılması, sürdürülebilir soğutma sistemlerinin yaygınlaştırılması ve konutlarla iş yerlerinin sıcak hava koşullarına dayanıklı şekilde tasarlanması gerektiğini ifade etti.

GÜNDEMDEKİ SAVAŞLAR İKLİM KRİZİNİ GERİ PLANA İTİYOR

Basın toplantısında iklim krizinin neden küresel gündemin üst sıralarında yer almadığı yönündeki soruyu da yanıtlayan Guterres, bunun iki temel nedeni bulunduğunu söyledi.

İlk nedenin, uluslararası kamuoyunun Ukrayna, Orta Doğu ve Sudan gibi bölgelerde yaşanan güvenlik krizlerine yoğunlaşması olduğunu belirten Guterres, "Birincisi, hepimiz Ukrayna ve Orta Doğu'daki karmaşık savaş, Sudan'daki durumlar, uluslararası kamuoyunu sürekli olarak cezbeden ve harekete geçiren diğer birçok dramatik güvenlik kriziyle aşırı derecede meşgulüz ve bazen daha da tehlikeli olan diğer krizleri unutuyoruz." dedi.

Aşırı sıcakların eşitsizlikleri artırdığı, savaşların ise iklim gündemini gölgelediği belirtildi. (Görsel: Takvim foto arşivi)

FOSİL YAKIT ENDÜSTRİSİNE ELEŞTİRİ

Guterres, iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasındaki ikinci nedenin ise fosil yakıt endüstrisi ile bazı ülkelerin yürüttüğü söylemler olduğunu belirtti.

Bazı çevrelerin iklim krizinin varlığını sorgulayan kasıtlı kampanyalar yürüttüğünü ifade eden Guterres, BM'nin kamuoyunu doğru bilgilendirme sorumluluğu taşıdığını vurguladı.

Konuşmasını, "BM'nin yapması gereken kamuoyunu harekete geçirerek hükümetlere bu tehdidi hepimiz için varoluşsal bir tehdit olarak kabul etme zamanının geldiğini, (iklim krizinin) çok sayıda insanı öldürdüğünü ve en savunmasız insanlar ve topluluklar için büyük sorunlar yarattığını söylemektir." sözleriyle tamamladı.