Memur ve işçilerin mesai takip sistemi değişti: Parmak izi ve yüz tanıma yasaklandı mı?
İş yerlerinde parmak izi okutma ve yüz tanıma ile mesai takibi devri bitiyor. KVKK, çalışanların mahremiyetini korumak için tarihi bir ilke kararı aldı. Artık açık rıza alınsa bile işverenler biyometrik veri yerine alternatif sistemlere yönelmek zorunda. Kurallara uymayan şirketlere idari işlem uygulanacak. İşte yeni dönemde kullanılacak o 5 yöntem.
Hızlı Özet Göster
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), işverenlerin biyometrik veri yerine alternatif yöntemlere yönelmesi gerektiğini açıkladı.
- Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, biyometrik sistemlerin kullanımı hukuki açıdan tartışmalı bir alan oluşturuyor.
- KVKK'ye ulaşan ihbar ve şikayetlerde, iş yerlerinde kullanılan biyometrik mesai takip uygulamaları öne çıktı.
- Kararda, biyometrik verilerin hızlı ve güvenilir sonuç vermesine rağmen kişisel verilerin korunması açısından hassas olduğu vurgulandı.
- KVKK, işverenlerin biyometrik sistemlerle mesai takibi yapmasını zorunlu kılan açık bir yasal düzenleme olmadığını hatırlattı.
Parmak izi ve yüz tanıma sistemleriyle yapılan mesai takibine ilişkin önemli bir adım atan Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), işverenlerin biyometrik veri yerine alternatif yöntemlere yönelmesi gerektiğini açıkladı.
Resmi Gazete'de yayımlanan ilke kararına göre, çalışanların işe giriş-çıkış saatlerinin takibinde parmak izi, yüz tanıma, iris veya retina taraması gibi biyometrik sistemlerin kullanılması hukuki açıdan tartışmalı bir alan oluşturuyor. Kurum, mesai kontrolünün daha az müdahaleci yöntemlerle yapılabileceğine dikkat çekti.
KVKK, mesai takibinde biyometrik veri kullanımına karşı çıktı. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim Foto Arşiv'e aittir)
ŞİKAYETLERİN ODAĞINDA BİYOMETRİK SİSTEMLER VAR
KVKK'ye ulaşan ihbar ve şikayetlerde, iş yerlerinde kullanılan biyometrik mesai takip uygulamaları öne çıktı. Son yıllarda güvenliği artırmak ve personel takibini kolaylaştırmak amacıyla yaygınlaşan bu sistemlerin, çalışanların kişisel verileri üzerindeki etkileri nedeniyle inceleme konusu olduğu belirtildi.
Kararda, biyometrik verilerin hızlı ve güvenilir sonuç vermesine rağmen kişisel verilerin korunması açısından son derece hassas nitelikte olduğu vurgulandı.

AÇIK RIZA TEK BAŞINA YETERLİ GÖRÜLMEDİ
Kurum, işçi ile işveren arasındaki ilişkinin doğası gereği taraflar arasında eşit bir güç dengesi bulunmadığını değerlendirdi. Bu nedenle çalışanlardan alınan açık rızanın her zaman özgür iradeye dayanıp dayanmadığının tartışmalı olabileceği ifade edildi.
Ayrıca biyometrik veri işleme faaliyetlerinin yalnızca açık rıza şartına değil; ölçülülük, gereklilik ve veri minimizasyonu ilkelerine de uygun olması gerektiği belirtildi.
KVKK, işverenlerin çalışma sürelerini kayıt altına alma yükümlülüğünün bulunduğunu ancak bu yükümlülüğün biyometrik sistemlerle yerine getirilmesini zorunlu kılan açık bir yasal düzenleme olmadığını hatırlattı.
Parmak iziyle mesai takibi yeniden tartışma konusu oldu.
MESAİ TAKİBİ İÇİN ALTERNATİF YÖNTEMLER ÖNERİLDİ
Kararda, mesai kontrolünün biyometrik veriler kullanılmadan da sağlanabileceği vurgulandı. Kurumun önerdiği yöntemler şöyle sıralandı:
- Şifreli kart sistemleri
- PIN tabanlı giriş uygulamaları
- İmza föyleri ve kağıt bazlı devam çizelgeleri
- RFID veya NFC özellikli personel kartları
- Denetçi gözetiminde manuel giriş uygulamaları
KVKK, bu yöntemlerin çalışanların mahremiyetine daha az müdahale ettiğine işaret etti.
Kurul, çalışan mahremiyetine dikkat çekti.
KURALLARA UYMAYAN İŞVERENLER HAKKINDA İŞLEM YAPILABİLECEK
Kararda, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri sorumlularının kişisel verileri hukuka uygun şekilde işlemekle yükümlü olduğu hatırlatıldı.
Biyometrik verilerin mesai takibi amacıyla işlenmesinde kanuni yükümlülüklere uyulmadığının tespit edilmesi halinde ilgili veri sorumluları hakkında gerekli idari işlemlerin uygulanabileceği bildirildi.
KVKK'nin ilke kararıyla birlikte, işverenlerin personel devam kontrol sistemlerini gözden geçirmesi ve biyometrik veri kullanımını yeniden değerlendirmesi bekleniyor.