Takvim.com.tr 700 yıllık tuvaletten hazine çıktı: Gizemli defter hala okunabiliyor
Almanya’da yürütülen arkeolojik kazılarda, Orta Çağ’dan kalma bir tuvalet çukurunda bulunan küçük bir not defteri bilim dünyasını heyecanlandırdı. Yaklaşık 700-800 yıllık olduğu düşünülen eser, nemli ve oksijensiz ortam sayesinde neredeyse kusursuz şekilde günümüze ulaştı. Araştırmacılar şimdi balmumu kaplı sayfalardaki yazıları çözmeye çalışıyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Almanya'nın Paderborn kentinde Orta Çağ tuvaletinde yapılan kazılarda 13. veya 14. yüzyıla ait balmumu tablet defteri bulundu.
- Deri kaplı defter 10 sayfa ve yaklaşık 10x7,5 santimetre boyutlarında olup, üzerindeki el yazıları hala okunabilir durumda.
- LWL Kültür Dairesi arkeologları defterin bir Orta Çağ tüccarına ait olduğunu ve ticari işlemlerin kaydedildiğini düşünüyor.
- Tuvalet çukurunda ayrıca dönemin üst sınıfı tarafından temizlik amacıyla kullanıldığı değerlendirilen ipek parçaları da bulundu.
- Uzmanlar eski dil kullanımı ve yanlış yazımlar nedeniyle defterdeki metinlerin tam olarak çözülmesinin uzun zaman alacağını belirtti.
Paderborn kentindeki arkeolojik çalışmalarda ortaya çıkarılan bir Orta Çağ tuvaleti, sıradan bir kazı alanından çok daha fazlasını sundu. Çukurun içinde bulunan deri kaplı balmumu tablet defteri, hem dönemin ticari yaşamına ışık tutabilecek bilgiler hem de Orta Çağ insanlarının günlük yaşamına dair dikkat çekici ipuçları barındırıyor.
ORTA ÇAĞ TUVALETİNDEN ÇIKAN DEFTER ARAŞTIRMACILARI ŞAŞIRTTI
Almanya'nın Paderborn kentinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, Orta Çağ'dan kalma bir tuvalet çukurunda bulunan küçük bir not defteri bilim insanlarını heyecanlandırdı. Yaklaşık 13. veya 14. yüzyıla tarihlenen eser, aradan geçen yüzlerce yıla rağmen olağanüstü şekilde korunmuş durumda.
Araştırmacılar, küçük balmumu tablet defterinin yaklaşık 700 ila 800 yıllık olduğunu değerlendiriyor. Defterin korunma durumu ise uzmanlara göre oldukça sıra dışı.
Eserin alındığı tuvalet.
TUVALET ÇUKURLARI ARKEOLOJİ İÇİN "HAZİNE" SAYILIYOR
Almanya'daki LWL Kültür Dairesi'nde görev yapan arkeolog Barbara Rüschoff-Parzinger, tuvalet çukurlarının arkeoloji açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Uzmanlara göre ahşap ve deri gibi organik materyaller normal şartlarda zamanla çürüyüp yok oluyor. Ancak suyla dolu, oksijen seviyesi düşük alanlarda bu süreç büyük ölçüde yavaşlıyor. Bu nedenle eski lağım çukurları ve tuvaletler, tarihi eserlerin korunabildiği nadir alanlar arasında yer alıyor.
Defter'in sayfaları balmumundan yapılmış olup, sahibi sivri uçlu bir kalemle üzerine yazı yazardı.
ÇAMURUN İÇİNDEN ÇIKAN TARİHİ DEFTER
Kazılar sırasında araştırmacılar, sindirilmiş atıkların arasında yaklaşık 10 x 7,5 santimetre boyutlarında dikdörtgen bir nesne buldu. Yapılan incelemelerde bunun, deri kapakla sarılmış balmumu tablet defteri olduğu anlaşıldı.
Orta Çağ'da yaygın olarak kullanılan bu tür defterlerde, sivri uçlu bir kalemle yumuşak balmumu üzerine yazı yazılıyor, kalemin diğer ucundaki spatula benzeri bölümle ise yazılar silinerek yüzey yeniden kullanılabiliyordu.
Defterin ahşap kapağı, cilt kısmı çıkarılmış halde görülüyor.
YAZILAR HALA OKUNABİLİYOR
Uzmanlar tarafından dikkatlice temizlenen defterin toplam 10 sayfadan oluştuğu belirlendi. Sayfaların büyük bölümünde el yazıları hala seçilebiliyor.
LWL'den konservatör Susanne Bretzel, iç sayfaların son derece sıkı ciltlendiğini ve bu nedenle kirden etkilenmediğini söyledi. Bretzel ayrıca ahşap yüzeylerde herhangi bir deformasyon oluşmadığını, balmumu tabakasının da büyük ölçüde sağlam kaldığını ifade etti.
Kitaptaki yazılar hala net bir şekilde görülebiliyordu.
DEFTERİN BİR TÜCCARA AİT OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR
Araştırmacılar, metinlerin büyük ihtimalle tek bir kişi tarafından yazıldığını düşünüyor. İlk değerlendirmelere göre defterin sahibi, ticari işlemlerini ve günlük notlarını kaydeden bir Orta Çağ tüccarı olabilir.
Uzmanlar, o dönemde okuma yazma bilen kişilerin çoğunlukla tüccarlar ve üst sınıfa mensup insanlar olduğuna dikkat çekiyor. Ayrıca defterin deri kapağındaki zambak işlemeleri ve Latince kullanılması da sahibinin varlıklı biri olabileceğini gösteriyor.
Defteri saran deri cilt.
METNİ ÇÖZMEK SANILDIĞI KADAR KOLAY DEĞİL
Defterdeki yazılar okunabilir durumda olsa da araştırmacılar için en büyük zorluk, metinlerin tam olarak çözülebilmesi olacak.
Barbara Rüschoff-Parzinger, bazı kelimelerin tanınabildiğini ancak yanlış yazımlar ve eski dil kullanımı nedeniyle metnin deşifre edilmesinin uzun zaman alacağını belirtti.
Deri cilt üzerindeki kabartma desen.
KAZI ALANINDA İPEK PARÇALARI DA BULUNDU
Kazı çalışmalarında dikkat çeken bir başka detay ise tuvalet çukurunda bulunan ipek parçaları oldu. Araştırmacılar, bu parçaların dönemin üst sınıfı tarafından tuvalet temizliği amacıyla kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor.
Bu bulgu, keşfedilen alanın sıradan bir yapıya değil, dönemin daha zengin kesimlerine ait olabileceğine işaret ediyor.
(Science Alert)
Sena Demiröz Takvim.com.tr Haberler