Genç kalmanın sırrı: Müze ziyaretleri biyolojik yaşlanmayı yavaşlatıyor
Müzeleri gezmek, sergileri dolaşmak ya da sanatla iç içe vakit geçirmek yalnızca ruhu beslemiyor. Bilim insanlarına göre biyolojik yaşlanmayı da yavaşlatabiliyor. Birleşik Krallık’ta yapılan kapsamlı bir araştırma, düzenli sanat ve kültür etkinliklerine katılan bireylerin daha genç bir biyolojik profile sahip olabileceğini ortaya koydu.
Hızlı Özet Göster
- Londra Üniversitesi Koleji tarafından yapılan araştırmada haftada en az bir kez sanat veya kültür etkinliklerine katılan kişilerde biyolojik yaşlanma belirtilerinin yüzde 2 ila 4 oranında daha yavaş ilerlediği tespit edildi.
- Araştırmacılar İngiltere'de 3 bin 500'den fazla yetişkinin sağlık verilerini epigenetik saat modelleriyle inceleyerek düzenli sanat etkinliklerine katılanların biyolojik olarak ortalama bir yıl daha genç olduğunu ortaya koydu.
- Sanat etkinliklerinin yaşlanma üzerindeki olumlu etkileri özellikle orta yaş grubunda daha belirgin gözlemlendi.
- Uzmanlar sanat etkinliklerinin stres seviyesini düşürdüğünü, iltihaplanmayı azalttığını ve kardiyovasküler hastalık riskini olumlu etkilediğini belirtti.
- Araştırmacılar gelecekte doktorların hastalara ilaç ve egzersizin yanı sıra müze ziyaretleri ve kültürel etkinlikler de önerebileceğini ifade etti.
Araştırma sonuçlarına göre haftada en az bir kez sanat veya kültür etkinliklerine katılan kişilerde yaşlanma belirtileri daha yavaş ilerliyor. Uzmanlar, sanatın stres seviyesini azaltma, iltihaplanmayı düşürme ve kalp sağlığını destekleme gibi etkilerinin bu sonuçlarda önemli rol oynadığını belirtiyor.

SANAT ETKİNLİKLERİ YAŞLANMAYI YAVAŞLATABİLİR
Kanada'da birkaç yıl önce bazı doktorların hastalarına "sanat reçetesi" yazması dikkat çekmişti. Hastalara ücretsiz müze giriş hakkı tanınarak, sanat eserleri arasında vakit geçirmenin fiziksel ve zihinsel sağlık üzerindeki etkileri araştırılmıştı.
Şimdi ise Birleşik Krallık'tan gelen yeni bir çalışma, bu yaklaşımın bilimsel dayanağı olabileceğini gösterdi. Londra Üniversitesi Koleji (UCL) tarafından yürütülen araştırma, sanat ve kültürel etkinliklerin biyolojik yaşlanma hızını azaltabileceğini ortaya koydu.

HAFTALIK SANAT ETKİNLİĞİ EGZERSİZE BENZER ETKİ GÖSTERDİ
Araştırmacılar, İngiltere'de yaşayan 3 bin 500'den fazla yetişkinin sağlık verilerini inceledi. Çalışmada katılımcıların müze ziyaretleri, sergilere katılımı, resim yapma, dans etme, şarkı söyleme ve el işi gibi sanatsal faaliyetlere ne sıklıkla katıldıkları analiz edildi.
Sonuçlara göre, haftada en az bir kez sanat veya kültürel etkinliklere katılan bireylerde biyolojik yaşlanma belirtileri daha yavaş görüldü. Araştırmacılar, bu etkinliklerin etkisinin haftalık egzersiz yapmanın sağladığı faydalara yakın olduğunu belirtti.

EPİGENETİK SAATLERLE ÖLÇÜLDÜ
Bilim insanları araştırmada "epigenetik saat" adı verilen biyolojik yaş ölçüm modellerini kullandı. Bu sistemler, kişinin yaşam tarzının gen ifadeleri üzerindeki etkisini inceleyerek yaşlanma hızını tahmin ediyor.
Çalışmada kullanılan "DunedinPACE" adlı model, yılda üçten az sanat etkinliğine katılanlarla kıyaslandığında düzenli olarak sanatla ilgilenen bireylerde yaşlanma hızının yüzde 2 ila 4 arasında daha yavaş olduğunu gösterdi.
Bir diğer model olan "PhenoAge" ise haftada en az bir kez sanat etkinliğine katılan kişilerin biyolojik olarak ortalama bir yıl daha genç olduğunu ortaya koydu.

ORTA YAŞ GRUBUNDA ETKİ DAHA BELİRGİN
Araştırma sonuçlarına göre sanatın yaşlanma üzerindeki olumlu etkileri özellikle orta yaş grubunda daha net gözlemlendi. Ayrıca kişinin katıldığı kültürel etkinliklerin çeşitliliği arttıkça biyolojik yaşlanma belirtilerinin de azaldığı tespit edildi.
UCL'den epidemiyolog Feifei Bu, sanat etkinliklerinin stres seviyesini düşürdüğünü, iltihaplanmayı azalttığını ve kardiyovasküler hastalık riskini olumlu etkilediğini belirterek, "Çalışmamız sanat ve kültürel etkinliklerin biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğine dair ilk kanıtları sunuyor" dedi.

"SANAT SAĞLIK İÇİN DESTEKLEYİCİ BİR DAVRANIŞ"
Araştırmanın baş yazarı Daisy Fancourt ise sanatın sağlık üzerindeki etkilerinin artık biyolojik düzeyde de gözlemlenebildiğini söyledi.
Fancourt, "Sanat ve kültürle ilgilenmenin de egzersiz gibi sağlığı destekleyen bir davranış olarak değerlendirilmesi gerektiğine dair güçlü kanıtlar elde ediyoruz" ifadelerini kullandı.

MÜZE ZİYARETLERİ YENİ NESİL "REÇETE" OLABİLİR
Uzmanlara göre gelecekte doktorlar yalnızca ilaç ya da egzersiz değil, müze ziyaretleri ve kültürel etkinlikler de önerebilir. Daha önce bazı ülkelerde "orman banyosu" adı verilen doğa yürüyüşlerinin sağlık amacıyla tavsiye edildiği biliniyor.
Araştırmacılar, sanatın fiziksel, duygusal, bilişsel ve sosyal açıdan insan sağlığını desteklediğini vurguluyor. Bu nedenle tek bir müze gezisinin bile sağlıklı yaşlanma için birçok faydayı aynı anda sağlayabileceği belirtiliyor.
(Takvim foto arşiv, Science Alert)