DNA'mızda başka türlerin izi mi var? 400 bin yıllık dişten çıkan hayalet soylar
Bilim insanları Çin'de buldukları 400 bin yıllık dişlerde "protein analizi" yaparak insanlık tarihinin karanlıkta kalan sayfalarını aydınlattı. Homo erectus ve gizemli Denisovalılar arasındaki genetik bağ, bugün bizim DNA’mızda mı yaşıyor? İşte o araştırmanın çarpıcı detayları.
Hızlı Özet Göster
- Çin'de bulunan yaklaşık 400 bin yıllık Homo erectus dişlerinde yapılan protein analizi, Denisovalılar ile Homo erectus arasında genetik temas yaşanmış olabileceğini ortaya koydu.
- Pekin yakınlarındaki Zhoukoudian, Anhui eyaletindeki Hexian ve Henan eyaletindeki Sunjiadong bölgelerinde bulunan altı Homo erectus dişinde diş minesindeki ameloblastin proteini incelendi.
- Araştırmacılar diş minesinde tespit edilen iki genetik varyanttan birinin yalnızca Çin'deki Homo erectus örneklerinde, diğerinin ise daha önce Denisovalılarda görüldüğünü belirledi.
- Denisovalılarda bulunan protein varyantının bazı modern insanlarda da görülmesi, Homo erectus bağlantılı genetik özelliklerin Denisovalılar üzerinden modern insan genomuna taşınmış olabileceğini gösterdi.
- Araştırma sonuçları Nature dergisinde yayımlandı.
Bilim insanları, Çin'de bulunan yaklaşık 400 bin yıllık Homo erectus dişlerinde yaptıkları incelemede insan evrimine dair dikkat çekici bulgulara ulaştı. Diş minesinde tespit edilen protein izleri, gizemini koruyan Denisovalılar ile Homo erectus arasında genetik temas yaşanmış olabileceğini ortaya koydu.
Bilim dünyası dergisi Nature'da yayınlanan araştırma, insanlık tarihinin sanılandan çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.
Çin’de bulunan 400 bin yıllık dişler, insan evrimine dair ezberleri bozabilecek yeni ipuçları sundu. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim Foto Arşiv ve Nature dergisine aittir)
İNSAN EVRİMİ "DÜZ BİR ÇİZGİ" DEĞİL
Uzun yıllar boyunca insan evrimi tek yönlü ilerleyen bir süreç gibi anlatıldı. Ancak son yıllarda ortaya çıkan bulgular, farklı insan türlerinin aynı dönemlerde yaşadığını ve zaman zaman birbirleriyle karıştığını gösteriyor.
Modern insan Homo sapiens bugün hayatta kalan tek insan türü olsa da geçmişte:
- Neandertaller
- Denisovalılar
- Homo erectus
- Homo habilis
gibi birçok farklı insan türü dünyada birlikte varlık gösterdi.
Araştırmacılar bu toplulukların yalnızca aynı bölgelerde yaşamadığını, aynı zamanda genetik alışverişte bulunduğunu düşünüyor.
Bilim insanları, Homo erectus diş minesinde Denisovalılarla bağlantılı protein izleri tespit etti.
400 BİN YILLIK DİŞLERDE PROTEİN ANALİZİ YAPILDI
Yeni araştırmada Çin'in farklı bölgelerinde bulunan altı Homo erectus dişi incelendi.
Fosiller:
- Pekin yakınlarındaki Zhoukoudian
- Anhui eyaletindeki Hexian
- Henan eyaletindeki Sunjiadong
bölgelerinde keşfedildi.
Yaklaşık 400 bin yıllık olan bu dişlerde DNA büyük ölçüde yok olmuş olsa da, bilim insanları diş minesinde korunan proteinleri analiz etmeyi başardı.
Araştırma farklı insan türlerinin geçmişte genetik temas kurmuş olabileceğini ortaya koydu.
DENİSOVALILARLA ORTAK GENETİK İZ BULUNDU
Araştırmacılar, diş minesindeki ameloblastin adlı proteinde iki dikkat çekici genetik varyant tespit etti.
Bunlardan biri yalnızca Çin'deki Homo erectus örneklerinde görüldü. Bilim insanları bunun Doğu Asya'ya özgü ayrı bir Homo erectus soyuna işaret edebileceğini düşünüyor.
Diğer varyant ise daha önce Denisovalılarda tespit edilmişti.
Bu durum, iki grup arasında geçmişte genetik temas yaşanmış olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
İncelenen fosiller Çin’in üç ayrı arkeolojik bölgesinde gün yüzüne çıkarıldı.
DENİSOVALILAR HALA BÜYÜK GİZEM
Bilim dünyası Denisovalılar hakkında hala çok sınırlı bilgiye sahip.
Şimdiye kadar bulunan kalıntılar yalnızca birkaç diş, çene kemiği ve bazı kemik parçalarından oluşuyor.
Araştırmacılar:
- Ne kadar geniş bir coğrafyada yaşadıklarını,
- Kaç farklı topluluktan oluştuklarını,
- Ne zaman yok olduklarını
tam olarak bilmiyor.
Buna rağmen elde edilen veriler, Denisovalıların Neandertallerle yakın akraba olduğunu gösteriyor.
MODERN İNSANLARDA DA AYNI GENETİK İZ GÖRÜLDÜ
Araştırmanın en dikkat çekici noktalarından biri ise Denisovalılarda bulunan protein varyantının bazı modern insanlarda da görülmesi oldu.
Bilim insanlarına göre bu durum, Homo erectus bağlantılı bazı genetik özelliklerin Denisovalılar üzerinden modern insan genomuna taşınmış olabileceğini düşündürüyor.
Başka bir ifadeyle, yüz binlerce yıl önce yaşamış insan türlerinin izleri bugün hala insan DNA'sında bulunuyor olabilir.

"İNSANLIK TARİHİ DÜŞÜNÜLDÜĞÜNDEN DAHA KARMAŞIK"
Araştırmacılar, insan evriminin tek bir soy hattından oluşmadığını vurguluyor.
Yeni bulgulara göre geçmişte farklı insan türleri:
- Aynı bölgelerde yaşadı,
- Birbiriyle etkileşime girdi,
- Genetik materyal paylaştı.
Uzmanlar, gelecekte yapılacak yeni analizlerle insan genomundaki "hayalet soyların" da ortaya çıkarılabileceğini düşünüyor.