CANLI | Trump İran'ı tehdit etti: Artık iyi adam yok

TRUMP: ARTIK İYİ ADAM YOK

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından, "Artık iyi adam yok" diyerek İran'ı tehdit etti.

Elinde silahla bir fotoğraf paylaşımı yapan Trump, "İran bir türlü işleri yoluna koyamıyor. Nükleer silahsızlanma anlaşması imzalamayı bilmiyorlar. Yakında akıllanmaları gerek!" ifadelerini kullandı. 

 

 

TRUMP'TAN MERZ'E TEPKİ: NE DEDİĞİNİ BİLMİYOR

ABD Başkanı Donald Trump, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in İran'ın nükleer silah sahibi olmasına olumlu baktığını ve Almanya ekonomisinin kötü durumda olmasına şaşırmadığını söyledi.

Merz’in ‘İran’ın nükleer silaha sahip olmasının kabul edilebilir olduğunu düşündüğünü’ öne süren Trump, “İran'ın nükleere sahip olmasında sorun görmüyor. Ne dediğini bilmiyor. Eğer İran nükleer silahı olsaydı, tüm dünya rehin alınmış olurdu. Böyle bir durum küresel güvenliği ciddi şekilde tehdit edecek. Dünyanın çok önceden yapması gereken şeyi yapıyorum” ifadelerini kullandı.

TRUMP: KRAL CHARLES İLE AYNI GÖRÜŞTEYİZ

 ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere Kralı 3. Charles ile İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme konusunda aynı görüşü paylaştıklarını ifade etti.

Kral Charles'ın ABD Kongresi'ndeki hitabının ardından onuruna verilen yemekte konuşan Trump, Orta Doğu'daki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, ABD'nin "Orta Doğu'da çalışma yürüttüğünü" belirterek, durumun çok iyi gittiğini savundu.

İran'ın askeri olarak yenildiğini ileri süren Trump, ABD'nin İran'ın herhangi bir nükleer kapasiteye sahip olmasına karşı olduğunun altını çizdi.

"RAKİBİ ASKERİ OLARAK MAĞLUP ETTİK"

Trump, "O rakibi askeri olarak mağlup ettik. Ve o rakibin bir daha asla nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz. Charles benimle bu konuda benden daha da fazla hemfikir." ifadelerini kullandı.

 

BM: HÜRMÜZ'DEN GEMİ GEÇİŞLERİ YÜZDE 95,3 AZALDI

Birleşmiş Milletler (BM), ABD-İsrail ile İran savaşının başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nda kısıtlamalar nedeniyle gemi geçişlerinin yüzde 95,3 azaldığını belirtti.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujaric, günlük basın toplantısında konuştu.

BM Ticaret ve Kalkınma Örgütünün (UNCTAD) verilerine işaret eden Dujarric, ABD/İsrail-İran savaşının başladığı 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin yüzde 95,3 azaldığını söyledi.

Dujarric, boğazdaki kısıtlamalar nedeniyle temel gıda fiyatlarının yüzde 6 ve Avrupa için ham petrol fiyatlarının da yüzde 53 arttığı bilgisini paylaştı.

ABD'DEN YAPTIRIM

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın gölge bankacılık ağını yönettiği ve yaptırımların delinmesiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine ekledi.

ABD Hazine Bakanlığından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, "Ekonomik Öfke" kapsamında Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisinin (OFAC), İran'ın gölge bankacılık ağlarını yöneten ve "yaptırımların delinmesi ile İran'ın terörizme verdiği destekle bağlantılı" on milyarlarca dolar değerindeki fonların hareketini kolaylaştıran 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldığı bildirildi.

Hazine Bakanlığının açıklamasında, söz konusu ağların Devrim Muhafızları Ordusu dahil olmak üzere İran Silahlı Kuvvetlerinin, yasa dışı petrol satışlarından elde edilen ödemeleri tahsil etmek, füzeler ve diğer silah sistemleri için hassas bileşenler satın almak ve İran'ın terör bağlantılı gruplara para transfer etmek amacıyla uluslararası finans sistemine erişmesine olanak tanıdığı öne sürüldü.

Açıklamada, bugünkü yaptırımların İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini zorlaştırmayı, petrol gelirlerini azaltmayı ve yaptırım ihlallerinin maliyetini artırmayı amaçladığı vurgulandı.

Uluslararası finans sisteminden dışlanan İranlı bankaların İran'ın ithalat ve ihracat ödemelerini gerçekleştirmek için kullanılan binlerce yurt dışı paravan şirketi yöneten ve "rahbar" olarak bilinen özel şirketlere güvendiği iddia edilen açıklamada, bu şirketlerin hedef alındığı aktarıldı.

Açıklamada ayrıca İran'a Hürmüz Boğazı için "geçiş ücreti" ödemelerinin ciddi yaptırım riski taşıdığı konusunda finansal kurumlara uyarıda bulunuldu.

 

GÖLGE AĞLARLA İŞBİRLİĞİ YAPAN KURUMLAR DA YAPTIRIM RİSKİ ALTINDA

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin değerlendirmesinde, İran'ın gölge bankacılık sisteminin ülkenin silahlı kuvvetleri için hayati bir "finansal can simidi" işlevi gördüğünü, küresel ticareti aksatan ve Orta Doğu'da şiddeti körükleyen faaliyetlere imkan tanıdığını iddia etti.

Bessent, finansal kurumlara yönelik "Bu ağlara imkan sağlayan veya bunlarla işbirliği yapan herhangi bir kurum, ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalma riski altında." uyarısını yaptı.

ÇİNLİ PETROL RAFİNERİLERİYLE İLGİLİ YAPTIRIM UYARISI

ABD Hazine Bakanlığının diğer bir açıklamasında da İran'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ını Çin'in aldığına işaret edilerek, bunun büyük bir kısmını bağımsız rafinerilerin ithal ettiği belirtildi.

Buradan elde edilen gelirin İran'ın silah programlarına ve ordusuna fayda sağladığı ifade edilen açıklamada, bazı Çinli rafinerilerin, dolar cinsinden işlemler yapmak ve ABD mallarını tedarik etmek için ABD finans sistemini kullandığı öne sürüldü.

Açıklamada, finans kurumları, OFAC'ın İran ham petrolünün ithalatı ve rafine edilmesinde üstlendikleri süreklilik arz eden rol nedeniyle, Çin'deki, özellikle de Shandong eyaletindeki bağımsız petrol rafinerileriyle ilişkili yaptırım riskleri konusunda uyarıldı.

ABD'YE HÜRMÜZ BASKISI

İran, nükleer programı ile ilgili müzakerelerin gelecekteki bir tarihte yapılması şartıyla Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve savaşı sona erdirmek için ABD'ye yeni bir teklif iletti. ABD'den ablukayı sona erdirmesini istedi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın İran'ın teklifini üst düzey ulusal güvenlik danışmanlarıyla görüştüğünü belirterek "Başkan'ın İran'a ilişkin kırmızı çizgileri çok net bir şekilde ortaya kondu. Teklif kabul görmedi" ifadelerini kullandı.

 

ÜLKELERDEN ABD'YE BASKI

ABD ile İran arasındaki müzakerelerin akıbeti belirsizliğini korurken dünya enerji trafiğinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın hâlâ kapalı kalması nedeniyle ülkelerden bir bir çağrılar geliyor. Birçok ülke ABD'ye seslenerek Hürmüz'ün açılmasını talep etti. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de "Boğaz'ın açılarak küresel ekonominin nefes almasına izin verilmesi" çağrısında bulundu ve aksi takdirde küresel enerji krizine gıda krizinin de ekleneceği uyarısını yaptı.

SOĞUK SAVAŞA DÖNECEK

ABD merkezli Axios sitesi, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın sona erme ihtimalinin yakın zamanda görünmediğini belirtti. Axios haber platformunun haberinde, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın adeta "Soğuk Savaş dönemini andıran" bir aşamaya girdiği belirtildi.

OPEC SARSILIYOR

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu. BAE Enerji ve Altyapı Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, kararın ülkenin uzun vadeli stratejik ve ekonomik vizyonu ile değişen enerji profili doğrultusunda alındığı belirtilerek, özellikle yurtiçi enerji üretimine yönelik yatırımların hızlanmasının bu adımda etkili olduğu ifade edildi. OPEC, üye ülkelerin ne kadar petrol üreteceğine karar vererek uluslararası petrol fiyatlarına yön verebiliyor.

 

ABLUKAYI DELDİ

Bu arada Hürmüz'ü 500 milyon dolarlık süperyat geçebildi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakınlığıyla bilinen ve Rusya'nın en büyük çelik ve maden şirketinin yöneticisi olan Aleksey Mordaşov'a ait "Nord" isimli süperyat, Dubai'den Umman'ın başkenti Muskat'a gitti. Geçişin Tahran ile Moskova arasındaki diplomatik temaslar sırasında gerçekleşmesi dikkat çekti. 2022'de başlayan Rusya- Ukrayna Savaşı sırasında yaptırım listesine alınan Mordaşov'un yatı, yaptırımdan kaçmak için uzun bir yolculuğa çıkmak durumunda kalmıştı.

TRUMP'I KANDIRDI

ABD-İran savaşının uzaması, Beyaz Saray'da yeni tartışmaların fitilini ateşledi. ABD'nin etkin dergisi Atlantic, Başkan Yardımcısı JD Vance'ın "Savaş Bakanı Pete Hegseth, Başkan Trump'ı yanlış bilgilendirdi" dediğini yazdı. Haberde, Vance'ın; Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Cain'e güvenmediğini, Trump'a savaş konusunda yalan söylediklerine inandığı belirtildi.