Tasfiye edilen fonlarda yatırımcıların alacağı nasıl belirlenecek? Yeni kanunda TÜFE detayı

22 Ekim 2026'da kabul edilen 7596 sayılı 'Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun', Resmi Gazete'de yayımlandı. 9 maddeden oluşan kanun, SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor.

Düzenlemeyle, fonların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiye edilmesi, fon malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılması, kayıp ve zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan tutarların fon pay sahiplerine ödenmesi amaçlanıyor.

Kanun, kapsam dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Yatırım fonlarının tasfiye sürecine ilişkin yeni kurallar yürürlüğe girdi. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

TASFİYE SÜRECİNİ SPK DENETLEYECEK

Kanuna göre, fonların tasfiyesi SPK'nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. Fon varlıklarının tespiti, değerlemesi, nakde çevrilmesi, yatırımcıların hak sahipliğinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin usul ve esasları SPK belirleyecek.

Tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar, fon varlıklarının korunmasını ve yatırımcıların ortak menfaatlerini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için çalışacak. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin belirlenmesi halinde SPK, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi farklı yöntemlerin kullanılmasına karar verebilecek.

Kurul, gerekli durumlarda varlıkların borsa dışında satışına da onay verebilecek. Ayrıca varlıkları satın alan yatırımcıların, söz konusu varlıkları belirli bir süre borsada satmasını kısıtlayabilecek.

Tasfiye sürecinde elde edilen gelirlerden fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra kalan tutar tasfiye mal varlığına dahil edilecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise geri kazanım hesabına aktarılacak.

Belirli şartları taşıyan yatırımcılar için 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme imkanı getirildi. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

Yatırımcıların hak sahipliği, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtları ile tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşların kayıtları karşılaştırılarak belirlenecek. Ayrıca 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmesine rağmen fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar kapsamında katılma payları bloke edilen yatırımcılar da tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.

MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği ve ilgili diğer kuruluşlar, tasfiye işlemleri için gerekli bilgi ve belgeleri talep edilmesi halinde SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) gecikmeksizin verecek. Söz konusu kuruluşlar, gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.

SPK, tasfiye işlemlerinin yürütülmesinde gözetim ve denetim görevini üstlenecek. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

YATIRIMCILARA 1 MİLYON TL'YE KADAR ARA ÖDEME YAPILABİLECEK

Düzenlemeye göre, fon varlıklarının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen tutarın, yatırımcıların tasfiye kararından bir önceki gün sonundaki fon birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam alacaklarını karşılamaya yetmemesi halinde, yatırımcıların net yatırım tutarları hesaplanacak. Bu hesaplamada, fona yapılan nakit girişleri ve fondan gerçekleştirilen nakit çıkışlarına, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması, ilgili süreler dikkate alınarak uygulanacak.

SPK tarafından belirlenen fonlarda, yatırımcıların nihai tasfiye alacaklarından mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme tutarının belirlenmesinde net yatırım tutarının endeksleme uygulanmamış kısmı esas alınacak.

Para piyasası fonları dışındaki fonlarda yapılacak ara ödeme, ilgili yatırımcının hesabında bulunan katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerini aşamayacak.

ÖDEMELER KİMDEN BAŞLAYACAK?

Dağıtılabilir nakdin ödemelerin tamamını karşılamaması halinde SPK, mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının yararlanabilmesi amacıyla net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlanarak ödeme yapılmasına veya bütün yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek. Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, hesaplanan hak ve alacaklarını ya da 1 milyon TL'lik ara ödeme sınırını aşan ödeme yapılamayacak.

Ara ödeme yapılması sırasında yatırımcıların fon katılma payları iade edilmeyecek. Katılma paylarının iadesi nihai tasfiye ödemeleri sırasında gerçekleştirilecek. Daha önce yapılan ara ödemeler de yatırımcıların nihai alacaklarından düşülecek.

Fonlardan hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri kazanılması için yeni adımlar atılacak. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

ELDE EDİLEN BAZI GETİRİLER İSTEĞE BAĞLI İADE EDİLEBİLECEK

Kanunla, tasfiye tarihine kadar fon katılma paylarını iade ederek ödeme alan kişilerin, endeksleme yöntemiyle hesaplanan tutarın üzerinde elde ettikleri getirileri SPK tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade etmelerine imkan tanındı.

Ayrıca tasfiye kapsamındaki fonların malvarlığında bulunan ve belirli sermaye piyasası ihlallerine konu edilen paylardan kazanç sağlayan kişiler de endeksleme yöntemiyle belirlenecek tutarı aşan getirilerini SPK tarafından ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak yatırabilecek.

Bununla birlikte, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104, 106 ve 107'nci maddelerinde düzenlenen fiilleri ilgili fonlarla bağlantılı olarak işlediği veya bu fiilleri işleyenlerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.

FON ZARARINDAN SORUMLU ŞİRKET VE KİŞİLERDEN TAHSİLAT YAPILACAK

Kanuna göre, fon malvarlığından mevzuata aykırı şekilde veya mevzuata şeklen uygun olsa bile fonun menfaatine hizmet eden gerçek bir ekonomik amaç bulunmaksızın çıkarılan değerler, fon zararı veya kaybı kapsamında değerlendirilecek.

Bu kapsamda, karşılıksız veya göstermelik işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, alım-satım ve benzeri yöntemler kullanılarak ilişkili taraflara, hakim ortaklara, yöneticilere veya üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası araçları ve diğer değerlerin geri kazanılması sağlanacak.

Fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Zararın bu şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler de şahsen sorumlu tutulacak. İlgili kişilerin görevlerinden ayrılması, görev yaptıkları dönemdeki işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her fon için zarar veya kayıp tutarını ve sorumluları belirleyerek TMSF'ye bildirecek. TMSF de sorumluların malvarlığından tahsilat yapılması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve tahsil işlemlerini yürütecek. Bu kapsamda açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

Zarardan sorumlu kişi ve şirketlerden tahsilat yapılmasının önü açıldı. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

EL KONULAN MALVARLIĞI DEĞERLERİ FONLARA AKTARILABİLECEK

Kanun kapsamındaki fonlarla bağlantılı suç soruşturmalarında, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca malvarlığı değerlerine el konulabilecek. El konulan para ve sermaye piyasası araçlarından hukuken doğrudan fona iade edilmesi mümkün olanlar, Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme kararıyla ilgili fona ya da geri kazanım hesabına aktarılabilecek.

Doğrudan fona devredilemeyen malvarlığı değerleri için TMSF kayyım olarak atanabilecek. Kayyım atanması halinde TMSF, dava sonucunu beklemeksizin ilgili malvarlığını satabilecek veya tasfiye edebilecek. Bu işlemlerden elde edilen tutarlar, her fon için ayrı açılan geri kazanım hesaplarında izlenecek.

Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerler, Hazine'ye gelir kaydedilmeyecek. Bu değerlerin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkeme tarafından karar verilecek.

Yatırımcıların hak sahipliği, MKK ve ilgili kuruluşların kayıtları karşılaştırılarak belirlenecek. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

GERİ KAZANILAN TUTARLAR AYRI HESAPLARDA TUTULACAK

Fonlardan geri kazanılan tutarlar, TMSF bünyesinde her fon için ayrı açılacak hesaplarda izlenecek. Bu hesaplarda bulunan paralar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara yapılacak ödemeler için kullanılabilecek. Tutarlar başka bir amaçla değerlendirilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları dahil olmak üzere haczedilemeyecek. Hesaplar üzerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz de konulamayacak.

Geri kazanım hesaplarında biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra tasfiye işlemleri devam ediyorsa tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiye tamamlanmışsa yatırımcılara ödenmek üzere YTM'ye aktarılacak. YTM, ödemeleri yatırımcıların katılma payı sahipliği oranlarına göre gerçekleştirecek.

Nihai dağıtım dışındaki ödemelerde, bir yatırımcıya düşen tutarın SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde para yatırımcı adına izlenecek. Sonraki dağıtımlarda biriken tutarın belirlenen sınıra ulaşmasıyla ödeme yapılacak.

Geri kazanılan tutarlar, ilgili fonun yatırımcılarına ödeme yapılması amacıyla ayrı hesaplarda tutulacak. (Foto: Takvim Fotoğraf Arşivi)

KANUN 17 EYLÜL 2026'DAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK

Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından belirlenecek. TMSF'nin görev alanına giren konularda ise kurumun görüşü alınacak.

9 maddeden oluşan kanun, 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.