Sıfır Atık 9. yılında: 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı! 136 ülkede küresel çevre hareketine dönüştü

Türkiye'nin çevre ve sürdürülebilirlik alanındaki en kapsamlı dönüşüm hareketlerinden biri olan Sıfır Atık, 27 Eylül 2017'de Emine Erdoğan'ın himayelerinde başlatıldı. Dokuzuncu yılına giren hareket, bu yıl "0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte" temasıyla kutlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "9 yıl önce atılan adım bugün dünyaya yön veriyor!" ifadelerini kullandı. Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ile Sıfır Atık anlayışının küresel iklim mücadelesine taşınacağını belirten Kurum, ortak ev ve gelecek için verilen mücadelenin önemine dikkat çekti.

0'dan COP31'e! Bakan Kurum'dan Paylaşım

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın çevrenin korunması, doğal kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele konularındaki iradesi, Türkiye'nin bu alandaki politikalarının temelini oluşturuyor.

İlk günden itibaren yalnızca atıkların toplanması ve geri dönüştürülmesine odaklanan bir uygulama modeli olmanın ötesinde; israfın önlenmesini, kaynakların verimli kullanılmasını, sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasını ve gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakılmasını hedefleyen bütüncül bir yaklaşım olarak şekillenen Sıfır Atık, geçen dokuz yıllık süreçte Türkiye sınırlarını aşarak küresel bir çevre ve sürdürülebilirlik gündemine dönüştü.

Emine Erdoğan’ın himayelerinde 2017’de başlatılan Sıfır Atık Hareketi, 9. yılına girdi. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

Bugün Sıfır Atık yaklaşımı; iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, kirlilik, kaynak güvenliği, gıda israfı, su yönetimi ve döngüsel ekonomi gibi birbirinden farklı görünen başlıkları ortak bir perspektifte buluşturan bir dönüşüm anlayışının önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Bu süreçte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un liderliğinde yürütülen çevre ve iklim politikaları, Sıfır Atık yaklaşımının iklim eylemiyle daha güçlü biçimde bütünleşmesine katkı sağlıyor. Türkiye'nin sıfır atık, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği ve iklim değişikliğiyle mücadele alanındaki çalışmalarının uluslararası platformlarda daha görünür hâle gelmesi, yaklaşımın yalnızca atık yönetimiyle sınırlı olmayan kapsamını da ortaya koyuyor.

Türkiye'nin COP31 Başkanlığı sürecinde de sıfır atık yaklaşımı, iklim eyleminin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Murat Kurum'un COP31 sürecindeki çalışmaları kapsamında Türkiye'nin iklim diplomasisinin güçlendirilmesi ve farklı paydaşların ortak hedefler etrafında buluşturulması hedeflenirken, sıfır atık yaklaşımı da kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi ekseninde bu sürecin önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Emine Erdoğan, 30 Mart 2023 tarihinde New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Salonu'nda düzenlenen ilk 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' özel oturumunda dünya liderlerine ve üye ülke temsilcilerine hitap etti. (Fotoğraflar: AA, DHA)

BM ÇATISI ALTINDA KÜRESEL HAREKETE DÖNÜŞTÜ

Sıfır Atık Hareketi'nin uluslararası alandaki en önemli dönüm noktalarından biri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 14 Aralık 2022 tarihinde kabul ettiği 77/161 sayılı "Sıfır Atık Girişimleri" başlıklı karar oldu.

Türkiye'nin öncülüğünde hazırlanan ve 105 ülkenin ortak sunuculuğunu yaptığı karar ile 30 Mart, Birleşmiş Milletler tarafından "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan edildi. Böylece sıfır atık yaklaşımı, uluslararası toplumun ortak gündeminde resmî bir günle görünürlük kazanan küresel bir konu hâline geldi.

Birleşmiş Milletler, Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında devletleri, BM kuruluşlarını, yerel yönetimleri, özel sektörü, akademiyi, sivil toplumu, kadınları ve gençleri sıfır atık uygulamalarını yaygınlaştırmaya ve sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerine katkı sunmaya davet ediyor.

Bu gelişme, Türkiye'de 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi'nin ulusal bir çevre projesinden küresel ölçekte ortak bir dönüşüm gündemine taşınmasında önemli bir kilometre taşı oldu.

Sıfır Atık Hareketi, 9 yılda 90 milyon ton atığı ekonomiye kazandırdı. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

Sıfır Atık Hareketi'nin küresel ölçekteki görünürlüğünün artmasında Emine Erdoğan'ın uluslararası platformlarda yürüttüğü çalışmalar da belirleyici bir rol üstlendi.

Emine Erdoğan, 30 Mart 2023 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla gerçekleştirilen üst düzey toplantıda açılış konuşmasını yaptı. BM'nin resmî programında Emine Erdoğan Hanımefendi, toplantının "Keynote Address" konuşmacısı olarak yer aldı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de aynı toplantıda Türkiye'nin ve Emine Erdoğan'ın sıfır atık konusundaki liderliğine dikkat çekerek, Türkiye'nin Sıfır Atık projesinin diğer ülkeler için örnek oluşturabileceğini ifade etti. Guterres, toplantıda Emine Erdoğan'a Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanlığını üstlenmesi için çağrıda bulundu.

12 Nisan 2023 tarihinde oluşturulan BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu, sıfır atık alanındaki başarılı uygulamaların ve iyi örneklerin ülkeler arasında paylaşılmasını, küresel ölçekte farkındalığın artırılmasını ve sıfır atık yaklaşımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyor. Kurulun başkanlığını Emine Erdoğan yürütürken, kurul 13 üyeden oluşuyor.

Bu yapı, Sıfır Atık Hareketi'nin uluslararası düzeyde yalnızca çevre politikalarının bir başlığı olarak değil, farklı ülkelerin deneyimlerini ve çözümlerini bir araya getiren çok taraflı bir iş birliği alanı olarak konumlandığını ortaya koyuyor.

"DÜNYA ORTAK EVİMİZ" ANLAYIŞINDAN KÜRESEL DÖNÜŞÜM VİZYONUNA

Sıfır Atık Hareketi'nin temelinde, çevreyi yalnızca korunması gereken bir alan olarak değil, gelecek nesillere karşı ortak bir sorumluluk ve emanet olarak gören anlayış bulunuyor.

"Dünya Ortak Evimiz" yaklaşımıyla ifade edilen bu anlayış; tüketim kültürünün yeniden değerlendirilmesinden kaynakların verimli kullanılmasına, atık oluşumunun kaynağında önlenmesinden yeniden kullanım ve geri dönüşüme kadar geniş bir dönüşüm alanını kapsıyor.

Bu çerçevede sıfır atık, yalnızca "atık yönetimi" kavramıyla sınırlı olmayan; üretimden tüketime, tasarımdan finansmana, şehircilikten eğitime kadar farklı alanları birbirine bağlayan bir sistem yaklaşımı olarak ele alınıyor.

Birleşmiş Milletler de sıfır atık yaklaşımını sürdürülebilir tüketim ve üretim kalıplarının güçlendirilmesiyle ilişkilendiriyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, 2023 yılında yaptığı açıklamada sıfır atık yaklaşımının döngüsel ekonomiye geçiş ve modern atık yönetim sistemlerinin geliştirilmesi açısından önemine dikkat çekmişti.

Emine Erdoğan, BM’de düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Günü özel oturumunda dünya liderlerine hitap etti. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

SIFIR ATIK'TA 365 MİLYAR LİRALIK KAZANIM

Sıfır Atık Hareketi, Türkiye'de başlatıldığı 2017 yılından bu yana kamu kurumlarından yerel yönetimlere, eğitim kurumlarından özel sektöre kadar çok geniş bir uygulama alanına ulaştı.

2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'de geri kazanım oranı yüzde 37,53 seviyesine yükselirken, hareket kapsamında yaklaşık 90 milyon ton atık ekonomiye yeniden kazandırıldı ve bunun yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı oluşturduğu bildiriliyor. Aynı dönemde geri kazanım sayesinde önemli miktarda enerji, su ve ham madde tasarrufu sağlanırken sera gazı emisyonlarının azaltılmasına da katkıda bulunuldu.

Sıfır Atık yaklaşımı, aynı zamanda Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefiyle bağlantılı kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi politikalarının önemli başlıklarından biri hâline geldi.

Böylece dokuz yıllık süreçte ortaya çıkan deneyim, yalnızca atıkların nasıl yönetileceğine ilişkin bir uygulama modeli değil; kaynakların nasıl korunacağı, ekonominin nasıl daha döngüsel hâle getirileceği ve kalkınmanın çevresel sınırlar içerisinde nasıl sürdürülebileceğine ilişkin kapsamlı bir yaklaşım niteliği kazandı.

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı sürecinde Sıfır Atık, küresel iklim mücadelesinin önemli başlıkları arasında yer alıyor. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

9 YILDA 365 MİLYAR LİRALIK KAZANIM

Sıfır Atık Hareketi'nin dokuz yıllık yolculuğu, çevresel kazanımların yanı sıra Türkiye ekonomisine sağladığı somut katkıyla da dikkat çekiyor.

2017 yılında yüzde 13 seviyesinde bulunan geri kazanım oranı, 2025 yılı sonunda yüzde 37,53'e yükseldi. Aynı dönemde Sıfır Atık Hareketi kapsamında yaklaşık 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye yeniden kazandırıldı. Geri kazanılan bu atıkların işlenmesiyle yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı sağlandı.

Söz konusu kazanımın ölçeği yalnızca ekonomik değerle sınırlı kalmadı. Sıfır Atık uygulamaları sayesinde bugüne kadar yaklaşık 270 milyar kilovatsaat enerji, 2 trilyon litre su ve 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandı. Geri kazanım faaliyetleriyle yaklaşık 613 milyon ağacın kesilmesi ve 180 milyon ton sera gazı salımı önlendi. Ayrıca yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde atık depolama alanı ihtiyacının önüne geçildi.

Bu veriler, Sıfır Atık yaklaşımının yalnızca çevresel bir sorumluluk alanı olmadığını; doğal kaynakların korunmasının yanı sıra ham madde maliyetlerinin azaltılması, kaynak verimliliğinin artırılması, geri dönüşüm sektörünün büyütülmesi ve ekonomik değerin atık olmaktan çıkarılarak yeniden üretim döngüsüne kazandırılması bakımından da stratejik bir ekonomik model oluşturduğunu ortaya koyuyor.

Sıfır Atık Vakfı, çevre bilincini artırmaya yönelik çalışmalarını ulusal ve uluslararası platformlarda sürdürüyor. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

TÜRKİYE'DEN DÜNYAYA ÇEVRE VİZYONU

Dokuzuncu yılında Sıfır Atık Hareketi, uluslararası normların ve çok taraflı iş birliklerinin oluşmasına katkı sağlayan bir yaklaşım olarak yoluna devam ediyor. Birleşmiş Milletler düzeyinde elde edilen kazanımların yanı sıra Sıfır Atık Forumu gibi çok paydaşlı platformlar, hareketin küresel ölçekte bilgi ve deneyim paylaşımını güçlendiriyor.

Sıfır Atık Hareketi'nin uluslararası ölçekte artan görünürlüğü, Sıfır Atık Vakfı'nın dünyanın önemli iklim haftalarında üstlendiği aktif rolle de kendini gösteriyor. Vakıf, Londra ve New York başta olmak üzere küresel iklim gündeminin şekillendiği önemli platformlarda ana paydaşlar arasında yer alarak sıfır atık, kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi ve iklim eylemi arasındaki ilişkiye dikkat çekiyor. Kamu kurumlarından yerel yönetimlere, okullardan üniversitelere, iş dünyasından sivil topluma ve bireylere kadar toplumun 7'den 70'e farklı kesimlerini kapsayan yaklaşım, çevre bilincinin günlük yaşamın bir parçası hâline gelmesini hedefliyor.

Bu süreç, Türkiye'nin çevre ve iklim politikalarıyla da bütünleşiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un liderliğinde yürütülen çalışmalar ve Türkiye'nin COP31 Başkanlığı süreci, sıfır atık yaklaşımının iklim eylemi, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi başlıklarıyla daha güçlü biçimde buluşmasına zemin hazırlıyor.

Sıfır Atık Hareketi'nin 2017'de başlayan yolculuğu, bugün Türkiye'nin ulusal deneyiminin uluslararası iş birliklerine dönüştüğü ve farklı aktörlerin ortak hedefler etrafında buluştuğu daha geniş bir yapıya ulaşıyor.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş. (Fotoğraflar: AA)

SIFIR ATIK KÜRESEL BİR HAREKETE DÖNÜŞTÜ

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, hareketin 9. yıl dönümüne ilişkin değerlendirmesinde, dokuz yıllık süreçte Türkiye'nin ortaya koyduğu vizyonun küresel ölçekte karşılık bulduğunu ifade ederek, Sıfır Atık Forumu'nun bu küresel dönüşümdeki rolüne de dikkat çekerek şunları söyledi:

"Sıfır Atık Hareketi'nin dokuzuncu yılı, Türkiye'nin dokuz yıl önce ortaya koyduğu vizyonun bugün küresel ölçekte nasıl bir karşılık bulduğunu gösteren önemli bir dönüm noktasıdır. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlayan bu yolculuk, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan, 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak kabul edilmesini sağlayan ve dünyanın farklı coğrafyalarında karşılık bulan küresel bir harekete dönüşmüştür.

Dokuz yıllık süreçte elde edilen yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı, Sıfır Atık yaklaşımının çevre politikalarının çok ötesinde bir ekonomik dönüşüm modeli olduğunu da ortaya koyuyor. Yaklaşık 90 milyon ton atığın yeniden ekonomiye kazandırılması, aslında kayıp olarak gördüğümüz malzemelerin yeniden değere dönüşebileceğini gösteriyor. Buradaki temel mesele, yalnızca geri dönüşüm oranlarını artırmak değildir. Asıl hedefimiz; kaynak kullanımını azaltmak, ürünlerin ve malzemelerin yaşam döngüsünü uzatmak, israfı kaynağında önlemek ve ekonomik sistemimizi daha döngüsel hâle getirmektir.

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın çevre ve iklim alanındaki güçlü iradesi, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde ortaya konulan Sıfır Atık vizyonu ve Sayın Murat Kurum'un liderliğinde yürütülen çevre, şehircilik ve iklim politikaları, Türkiye'nin bu alandaki dönüşümünü daha ileri bir noktaya taşıyor. COP31 sürecinde de bu yaklaşımı küresel iklim gündemiyle daha güçlü biçimde buluşturmayı hedefliyoruz. Bu yolculuğun önemli kazanımlarından biri de Sıfır Atık Forumu'dur. Forumumuzu yalnızca bir etkinlik olarak görmüyoruz. Burası, dünyanın farklı bölgelerinden gelen paydaşların deneyimlerini paylaştığı, ortak sorunlara ortak çözümler geliştirdiği ve sıfır atığın geleceğini birlikte şekillendirdiği küresel bir ortak akıl platformudur. İstanbul'un bu buluşmaya ev sahipliği yapması, Türkiye'nin sıfır atık alanındaki deneyiminin uluslararası ölçekte paylaşılması açısından da büyük önem taşıyor.

2026 Sıfır Atık Forumu'nda sıfır atık ile iklim eylemi arasındaki ilişkiyi özellikle öne çıkardık. Çünkü artık sıfır atığı yalnızca atığın yönetimi olarak değerlendiremeyiz. Kaynakların korunması, üretim ve tüketim modellerinin dönüşümü, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve iklim hedeflerine ulaşılması aynı bütünün parçalarıdır.

Sayın Murat Kurum'un liderliğinde yürütülen çevre ve iklim politikaları ile Türkiye'nin COP31 Başkanlığı süreci, bu yaklaşımın küresel iklim gündemiyle daha güçlü biçimde buluşması açısından önemli bir fırsat sunuyor. COP31'e giden süreçte Sıfır Atık Forumu gibi platformlarla ortak aklı büyütmeye, farklı paydaşların deneyimlerini bir araya getirmeye ve somut uygulamaların yaygınlaşmasına katkı sağlamaya devam edeceğiz.

Sıfır Atık Hareketi'nin dokuzuncu yılı, bu nedenle geçmişin kazanımlarını kutladığımız kadar geleceğin sorumluluğunu da üstlendiğimiz bir dönemin başlangıcıdır."

ATIKTAN ÖTE, GELECEĞE DÖNÜŞÜM

Sıfır Atık Hareketi'nin dokuzuncu yılı, çevre gündeminin geçirdiği dönüşüm açısından da yeni bir döneme işaret ediyor.

Dünya genelinde artan kaynak tüketimi, atık miktarları, plastik kirliliği, gıda kaybı, su stresi ve iklim değişikliği; atık yönetimini tek başına ele alınamayacak kadar kapsamlı bir mesele hâline getiriyor.

Bu yaklaşım, aynı zamanda iklim eylemiyle doğrudan bağlantı kuruyor. Daha az kaynak tüketimi, daha uzun ürün ömrü, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve döngüsel üretim modelleri; hem doğal kaynaklar üzerindeki baskının hem de atık kaynaklı çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlayabilecek araçlar arasında yer alıyor.

Bu yönüyle Sıfır Atık Hareketi, dokuzuncu yılında yalnızca geçmişte elde edilen kazanımları kutlayan bir hareket değil, geleceğin üretim ve yaşam biçimlerini yeniden düşünmeye çağıran küresel bir vizyon olarak yoluna devam ediyor.

İSRAFA KARŞI KÜRESEL SEFERBERLİK

27 Eylül 2017'de Türkiye'de başlayan Sıfır Atık Hareketi, dokuzuncu yılında ulusal sınırların ötesinde ortak bir dünya perspektifi oluşturmayı sürdürüyor.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 30 Mart'ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etmesi ve Emine Erdoğan'ın BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanlığını üstlenmesi, Türkiye'nin ortaya koyduğu yaklaşımın küresel platformlardaki karşılığını ortaya koyan önemli gelişmeler arasında yer alıyor.

Sıfır Atık Hareketi, dokuzuncu yılında "Dünya Ortak Evimiz" anlayışıyla; daha az israfın, daha verimli kaynak kullanımının, daha döngüsel ekonomilerin ve daha yaşanabilir bir geleceğin mümkün olduğu fikrini büyütmeye devam ediyor.

Çünkü sıfır atık, yalnızca atığı azaltmak değil; kaynağın değerini bilmek, israfı önlemek ve geleceği bugünden korumak anlamına geliyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Sıfır Atık'ın 9. yılı nedeniyle sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Bakan Kurum mesajında "9 yıl önce atılan adım bugün dünyaya yön veriyor! 27 Eylül 2017'de Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketi, 'atma, dönüştür' çağrısıyla kaynaklara bakışımızı değiştiren büyük bir dönüşüm başlattı.

Şimdi bu anlayış, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ile küresel iklim mücadelesine taşınıyor. Ortak evimiz için, ortak geleceğimiz için, dünya için 0'dan COP31'e" ifadelerini kullandı.

Bakan Murat Kurum, Sıfır Atık Hareketi’nin 9. yılını “0’dan COP31’e” mesajıyla kutladı. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

DÜNYA İÇİN 0'DAN COP31'E

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde 27 Eylül 2017'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi, 9. yılını kutluyor.

Bu yıl Türkiye'nin iklim değişikliği ile mücadelede BM'nin en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapması nedeniyle Sıfır Atık Hareketi'nin 9. yıl teması '0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte' olarak belirlendi.

COP31'İN EYLEM GÜNDEMİ ARASINDAKİ 10 BAŞLIKTAN BİRİ

Antalya'da düzenlenecek COP31'in Eylem Gündemi'nin 10 öncelikli teması arasında ve "2035 Küresel Uygulama Hedefleri" arasında yer alan Sıfır Atık geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi uygulama projesi olarak dünyaya örnek olacak. COP31'in 6 hedefinden biri olan 'Sıfır Atık ve metan azaltımı' dünya genelinde atık üretimindeki artışın 2035'e kadar yarı yarıya azaltılmasını amaçlıyor.

Sıfır Atık projenin 9'uncu yılı ile ilgili sosyal medya hesabından paylaşım yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "9 yıl önce atılan adım bugün dünyaya yön veriyor! 27 Eylül 2017'de Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketi, 'atma, dönüştür' çağrısıyla kaynaklara bakışımızı değiştiren büyük bir dönüşüm başlattı. Şimdi bu anlayış, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ile küresel iklim mücadelesine taşınıyor. Ortak evimiz için, ortak geleceğimiz için, dünya için 0'dan COP31'e" mesajını verdi.

ADIM ADIM SIFIR ATIK SÜRECİ

Emine Erdoğan'ın himayesinde 27 Eylül 2017'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi her geçen yıl daha da büyüyen bir farkındalık projesine dönüştü. BM Genel Kurulu'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' ilan olarak kabul edildi.

Emine Erdoğan, BM 77. Genel Kurul'u marjında düzenlenen Sıfır Atık konulu, özel oturumda konuşma yaparak kurula hitap eden ilk Türk lider eşi oldu. Aynı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu" kurulacağını duyurdu. 12 Nisan 2023'te ise "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu" kuruldu. Başkanlığını Emine Erdoğan'ın yaptığı danışma kurulunda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder'in yanı sıra ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan'dan 13 üye yer aldı.

"KÜRESEL SIFIR ATIK İYİ NİYET BEYANI"

BM 78. Genel Kurul toplantıları kapsamında Emine Erdoğan'ın öncülüğünde, Türkevi'nde düzenlenen "Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru" etkinliğinde Başkan Recep Tayyip Erdoğan, "Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı"na ilk imzayı attı. Online olarak imzaya sunulan web sitesi 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla Sıfır Atık gönüllüsünün de imzaladığı bir mecra haline geldi. 50'den fazla lider eşi, uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar da Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'nı imzaladı.

Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'na ilk imza

GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 37,53'E YÜKSELTİLDİ

Türkiye, Sıfır Atık Hareketi ile 2017 yılından bu yana çevreden enerjiye, sera gazı salımından atık depolama alanına kadar pek çok alanda tasarruf sağlayıp hem ekonomiye hem de geleceğe yatırım yaptı. Bugüne kadar; 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi'ne geçildi. 28 milyon kişiye eğitim verildi. 2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranı her yıl arttırılarak 2024 yılında yüzde 36,08'e; 2025 yılında ise yüzde 37,53'e yükseltildi. Türkiye 2035 yılında geri kazanım oranı yüzde 60'a, 2053 yılında da yüzde 70'e çıkarmayı hedefliyor.

90 MİLYON TON DÖNÜŞÜM EKONOMİYE 365 MİLYAR TL KATKI

36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik ve diğer geri kazanılabilir atıklar olmak üzere Proje başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık işlenerek ekonomiye kazandırıldı. Bu sayede ülke ekonomisine 365 milyar TL katkı sağlandı.

613 MİLYON AĞACIN KESİLMESİ ÖNLENDİ

Toplanan atıklardan 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kWh enerji tasarrufu, İstanbul'un 2 yıllık su tüketimine eşdeğer 2 trilyon litre su tasarrufu, Türkiye'deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasına eşdeğer 60 milyar litre petrol tasarrufu, yaklaşık 55.000 futbol sahası büyüklüğünde (390 milyon m³) atık depolama yeri tasarrufu sağlandı. Türkiye'deki ormanların % 7'sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlenmiş ve yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi.

SIFIR ATIK FARKINDALIK PROJELERİ HER ALANDA ARTIYOR

Deniz temizliği için hayata geçirilen Sıfır Atık Mavi, içecek ambalajlarının toplanıp yeniden kullanımını sağlayan Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi (DOA) ile güçlenen Sıfır Atık Hareketi, 2023 yılında kurulan ve Onursal Başkanlığının Emine Erdoğan'ın yaptığı Sıfır Atık Vakfı ile ulusal ve uluslararası bir çok projeyi hayata geçiriyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinesinde Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere bakanlıklar ve belediyelerle 81 ilde yeni projeler uygulamaya alınıyor. Bugüne kadar Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), TRT, Türk Kızılay, Tema Vakfı, Türkiye Basketbol Federasyonu, Türkiye Futbol Federasyonu iş birliği ile çocuklar ve gençler başta olmak üzere toplumsal farkındalığı artırmaya yönelik birçok proje hayata geçirildi.

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Sarallar ve Şahinler aileleri bir araya geldi!

ÖNCEKİ HABER

Esenler'de hareketli dakikalar!

Meryem Kartal Takvim.com.tr Güncel