Kişisel verileriniz riskte mi? İstihbarat örgütlerinin yapay zeka ve veri tuzağı deşifre oldu

Son yıllarda günlük yaşamdan devletlerin istihbarat stratejilerine kadar her alana nüfuz eden yapay zeka teknolojisi, sunduğu konfor kadar büyük bir güvenlik krizini de beraberinde getiriyor. A Haber'e değerlendirmelerde bulunan Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, yapay zekanın denetimsiz ilerleyişini "freni patlamış kamyon" benzetmesiyle tanımlarken; uluslararası raporlar da bu kontrolsüzlüğün arka planındaki tehlikeye dikkat çekiyor.

Bilişim Uzmanı Ali Murat Kırık. (Fotoğraflar: Takvim)

Yapay zekanın cep telefonlarından hukuka, sağlıktan psikolojik danışmanlığa kadar geniş bir alanda kullanıldığını belirten Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sistemlerin güvenilirliğini sorgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Kimisi onu hukukçu, kimisi psikolog olarak kullanıyor. Fakat her zaman halüsinasyon ve yanlış bilgi konusu da biliyorsunuz gündeme gelen hususlardan bir tanesi."

SİBER DÜNYADA DEVASA SAVAŞ: ÇİN MENŞELİ SIZMA SKANDALI

Gelişen teknolojinin uluslararası boyutta bir tehdit unsuruna dönüştüğünü ifade eden Kırık, devletler arası yapay zeka savaşlarının vardığı noktayı anlattı:

"Bir yapay zeka uygulamasının, başka bir yapay zeka uygulamasının içine sızarak buradaki kod ve verileri çaldığı ve bunun da Çin menşeili bir firma olduğu ifade ediliyor. Bu da ülkeler arası yapay zeka savaşlarının artık doruk noktasına ulaştığını gözler önüne seriyor."

Model Çalma (Model Stealing) Vakaları: Siber güvenlik raporlarına göre, rakip yapay zeka modellerine binlerce özel komut (prompt) gönderilerek modelin çıktı mimarisi kopyalanıyor. ABD Ticaret Bakanlığı ve FBI raporlarında, Çin ve Rusya destekli hacker gruplarının Batılı teknoloji devlerinin kapalı devre yapay zeka ağırlıklarını ele geçirmek için sürekli sızma girişiminde bulunduğu vurgulanıyor.

"TOPLUM MÜHENDİSLİĞİ VE KÜLTÜREL YOZLAŞMA RİSKİ"

Teknolojinin kontrolsüz ilerleyişini sert bir benzetmeyle aktaran Bilişim Uzmanı Kırık, hukuki boşluklara da değindi:

"Yapay zeka şu an evet, gelişim gösterdi. Hepimizin telefonunun içerisinde mevcut ama freni patlamış bir kamyon gibi ilerliyor. Kişisel verilere erişim sağlıyor. Bu durum ilerleyen yıllarda toplum mühendisliğiyle bizleri karşı karşıya bırakabilir; toplumu kutuplaşmaya itebilir, kültürel yozlaşmaya sebebiyet verebilir. Bir suç işlendiğinde bu suçu işleyen yapay zeka mı olacak, yoksa yapay zekayı bu suça meyleden kişi mi?"

Kişilik Kaybı ve Bağımlılık: Klinik psikoloji araştırmaları, insanlarla duygusal bağ kuracak şekilde tasarlanan yapay zekâ botlarının gençlerde gerçek insan ilişkilerinden kopuşa ve yalnızlaşmaya yol açtığını gösteriyor.

Hukukta "Cezai Sorumluluk" Krizi: Yapay zeka yardımıyla yazılan sahte bir oltalama (phishing) kodunun veya üretilen derin kurgu (deepfake) şantaj görselinin suçlusunun algoritmayı geliştiren şirket mi, veriyi işleyen kullanıcı mı olduğu henüz küresel hukukta netleşmiş değil.

İSTİHBARAT ÖRGÜTLERİNİN VERİ TUZAĞI: MOSSAD, CIA VE BİRİM 8200

A Haber Muhabiri Müzeyyen Yılmaz'ın "Koruma altına alınmayan verilerin işlenmesi zannedilenden büyük risk taşıyor" değerlendirmesinin ardından Prof. Dr. Kırık, uluslararası casusluk faaliyetlerine dikkat çekti:

"Siz kolaylık alırken daha fazla veri vermiş oluyorsunuz. Yapay zeka artık günümüzde bir veri canavarı haline geldi. Birim 8200, Mossad, CIA gibi istihbarat örgütleri artık hem yapay zekayı hem sosyal medya uygulamalarını kullanıyor. 'Karikatürünü yaptık, tahlil sonuçlarınızı yükleyin otomatik görsün, dava dilekçelerinizi verin savunma yazsın' diye diye kişisel verilerinizi toplamaya başladılar."

Birim 8200 ve Yapay Zeka Destekli Hedefleme: İsrail Askeri İstihbarat Teşkilatı'na bağlı Birim 8200'ün (Unit 8200), açık kaynak verileri, yüz tanıma sistemlerini ve sosyal medya hareketlerini yapay zekâ algoritmalarıyla işleyerek hedef haritaları çıkardığı uluslararası basına yansımıştı.

Tıbbi ve Hukuki Veri İhlali Riski: Kullanıcıların "ücretsiz tahlil yorumlatma" veya "içerik özetletme" amacıyla sistemlere yüklediği röntgenler, kan değerleri, dava dosyaları ve şirket içi yazışmalar, platformların varsayılan veri politikalarına bağlı olarak model geliştirme süreçlerine dahil edilme veya dışarıya sızdırılma riski taşıyor. (Not: Yapay zeka platformlarında veri kullanım politikaları hizmet türüne göre değişiklik göstermekte; bireysel ücretsiz sürümlerde veriler varsayılan olarak model eğitiminde kullanılabilirken, kurumsal/API çözümlerinde veri gizliliği taahhüt edilmektedir.)

ÇÖZÜM: KÜRESEL KONSORSİYUM VE ULUSLARARASI DÜZENLEME

Lokal yasaların yapay zekanın hızını kesmeye yetmeyeceğini vurgulayan Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kontrol ve yasa olmadığı için etik dışılık da normalleşmeye başladı. Yapay zeka lokal yasalarla sınırlandırılamaz. Burada uluslararası ortak bir konsorsiyuma ihtiyaç var. Yasal düzeni çıkartıp bu teknoloji şirketlerinin artık uçsuz bucaksız hareketinin önüne geçilmesi gerekiyor."

AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) Örneği: Avrupa Birliği'nin kabul ettiği Yapay Zeka Yasası, sistemleri "Kabul Edilemez Risk", "Yüksek Risk" ve "Sınırlı Risk" olarak kategorize ediyor. Biyometrik fişleme ve kitlelerin davranışsal manipülasyonu "kabul edilemez" bulunarak yasaklanırken, küresel ölçekte Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında Uluslararası Yapay Zeka Denetim Ajansı kurulması tartışılıyor.