Takvim.com.tr İHA’larda yeni dönem: İzinsiz uçuşlara karşı anlık takip sistemi kuruluyor
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), İHA ve drone kullanım kurallarını tamamen değiştiriyor. Görüşe açılan yeni yönetmelik taslağına göre drone kullanıcılarına 16 yaş sınırı getirilirken, kayıt zorunluluğu kapsamı genişletiliyor ve kurallara uymayanlara ağır para cezaları ile adli yaptırımlar geliyor. İşte kurulacak İHA Takip Sistemi (İHATTYS) ve yeni dönemin tüm detayları.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi'ni hayata geçirerek insansız hava araçlarının anlık izlenmesini ve dijital uçuş izin yönetimini sağlayacak.
- Yeni düzenlemeyle İHA operasyonları risk seviyelerine göre 'açık', 'özel' ve 'sertifikalı' kategorilere ayrılacak.
- Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan tarımsal İHA'lar için operasyonel yetkilendirme aranmayacak, sadece İHATTYS üzerinden bildirim yapılması yeterli olacak.
- Türk Sivil Havacılık Kanunu'na aykırı hareket edenler için idari para cezaları ve yetkilendirme iptalleri gibi yaptırımlar uygulanacak.
- Yabancı İHA'ların Türkiye'de operasyon yapabilmesi için en az 20 gün önceden izin alınması gerekecek.
Türkiye'de insansız hava araçlarının daha güvenli ve kontrollü şekilde kullanılabilmesi için yeni bir sistem hayata geçiriliyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından kurulacak İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS), kayıtlı hava araçlarını anlık olarak izleyebilecek, uçuş izinlerini dijital ortamda yönetecek ve olası hava sahası ihlallerini tespit edecek.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), insansız hava araçlarının kullanımına ilişkin kuralları yeniden düzenleyen "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı" taslağını kamuoyunun görüşüne açtı.
Taslakla birlikte İHA'ların tasarımından üretimine, kayıt süreçlerinden hava sahasındaki operasyonlarına kadar birçok alanda yeni düzenlemeler getiriliyor.
Yeni sistemle kayıtlı İHA’ların uçuşları anlık olarak takip edilebilecek. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim Foto Arşiv'e aittir)
İHA OPERASYONLARI ÜÇ KATEGORİYE AYRILACAK
Yeni düzenlemeye göre İHA operasyonları risk seviyelerine göre "açık", "özel" ve "sertifikalı" olmak üzere üç ayrı kategoride değerlendirilecek.
Sertifikalı kategoride yer alan İHA'lar, kalabalık insan toplulukları üzerinde uçuş gerçekleştirebilecek. Ayrıca insan taşımacılığı ve tehlikeli madde taşımacılığı gibi daha yüksek riskli görevlerde kullanılabilecek.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan tarımsal İHA sistemleri ise belirli şartlar altında tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değerlendirilmeyecek.
SHGM, İHA trafiğini merkezi bir sistem üzerinden yönetmeye hazırlanıyor.
ANLIK TAKİP VE MERKEZİ TRAFİK YÖNETİMİ
Taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi oldu.
SHGM tarafından kurulacak sistem sayesinde kayıtlı İHA'ların konumları ve uçuş durumları gerçek zamanlı olarak takip edilebilecek. Uçuş emniyetine ilişkin veriler merkezi bir yapıda izlenecek.
Sistem ayrıca uçuş izin başvurularının alınması, onaylanması ve iptal edilmesi süreçlerini dijital ortamda kayıt altına alacak. Aynı hava sahasında eş zamanlı operasyon talep eden İHA'lar arasında olası çakışmalar tespit edilerek operatörlere uyarı gönderilecek.
Türk hava sahasında izinsiz uçuşların önüne geçilmesi hedefleniyor.
TARIMSAL OPERASYONLARDA KOLAYLIK
Tarımsal faaliyetlerde kullanılan bazı İHA'lar için ayrı bir kolaylık sağlanacak.
Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılan sistemlerle, serbest bölgelerde veya yerleşim alanları dışında gerçekleştirilecek tarımsal uçuşlarda İHATTYS üzerinden bildirim yapılması yeterli olacak. Bu operasyonlar için ayrıca operasyonel yetkilendirme aranmayacak.
KURALLARA UYMAYANLARA PARA CEZASI VE YAPTIRIM
Taslakta yaptırımlara ilişkin hükümler de yer aldı.
Belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden kişi ve işletmeler hakkında Türk Sivil Havacılık Kanunu ile ilgili yönetmeliklerde yer alan idari para cezaları uygulanacak.
SHGM, denetimler sonucunda gerekli şartları karşılamadığı belirlenen işleticilerin yetkilendirmelerini askıya alabilecek veya tamamen iptal edebilecek. Pilot yeterlilik belgeleri de aynı kapsamda sınırlandırılabilecek.
İzinsiz uçuş yapılması veya belirlenen hava sahalarının dışına çıkılması durumunda ise idari yaptırımların yanı sıra adli süreç de işletilebilecek.
Yeni düzenleme insansız hava araçlarında denetimi artıracak.
TERÖR VE MAHREMİYET KONUSUNDA YENİ SORUMLULUKLAR
Yeni talimat, İHA işleticileri ve pilotlara güvenlik konusunda ek yükümlülükler getiriyor.
İşletici ve pilotlar, hava araçlarının terör amaçlı veya yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasını önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Mahremiyet ihlali oluşturan durumlarda ise Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.
PİLOTLAR İÇİN YAŞ SINIRI 16
Açık ve özel kategorilerde görev yapacak uzaktan pilotlar için asgari yaş sınırı 16 olarak belirlendi.
Bununla birlikte azami kalkış ağırlığı 500 gramın altında bulunan bazı İHA'larda, 16 yaşından büyük ve yetkin bir pilotun doğrudan gözetimi altında gerçekleştirilen uçuşlarda yaş şartı aranmayacak.
YABANCI İHA'LARA 20 GÜN ÖNCEDEN İZİN ŞARTI
Başka bir ülkede tescilli İHA'ların Türkiye'de operasyon gerçekleştirebilmesi için önceden izin alınması gerekecek.
Bu kapsamda yabancı işleticiler, kendi ülkelerindeki yetkili otoritelerden aldıkları operasyonel yetkilendirme belgelerini ve risk analizlerini SHGM'ye sunacak.
Türk hava sahasında yapılacak her türlü operasyon için en az 20 gün önceden başvuru yapılması zorunlu olacak. Ancak afetler, kamu güvenliği ihtiyaçları veya acil durumlar gibi istisnai hallerde bu süre kısaltılabilecek.
KAYIT VE TESCİL ZORUNLULUĞU GENİŞLETİLİYOR
Yeni düzenleme, kayıt kapsamını da genişletiyor.
Özel veya sertifikalı kategoride faaliyet gösteren tüm işleticiler ile açık kategoride uçan ve 500 gramın üzerinde ağırlığa sahip İHA kullanıcıları kayıt yaptırmak zorunda olacak.
Kamera, mikrofon veya kişisel veri toplayabilen sensör taşıyan bazı hafif İHA'lar da kayıt yükümlülüğü kapsamına alınacak.
Sertifikalı kategorideki İHA'lar ile 150 kilogram ve üzerindeki hava araçları ise SHGM Hava Aracı Sicili'ne tescil edilerek resmi işaret alacak.
Başvuruların, ilgili kurum süreçlerinin tamamlanmasının ardından en geç 15 iş günü içinde sonuçlandırılması planlanıyor.
Ezgi Polat Takvim.com.tr Güncel