AJANSLAR Deniz kumu sanıldı ama gerçek bambaşka çıktı! Hatay'daki inceleme şok gerçeği ortaya koydu
Hatay İskenderun'da depremin ardından deniz kumu olduğu düşünülen toprağın, fay hatlarındaki kılcal çatlaklardan yüzeye çıkan sitrik kil olduğunu anlaşıldı. Zemin sıvılaşmasının yanı sıra kılcal damarlardan yüzeye fışkıran sitrik killer, pek çok yapıda çökmelere neden oldu.
Kahramanmaraş merkezli iki depremin etkilediği kentler arasında yer alan İskenderun'da onlarca bina yıkıldı ve hasar aldı. Taşıyıcı sistemlerinde herhangi bir hasar oluşmayan sahil bandındaki bazı binalarda ise yatmalar olduğu görüldü. Aynı zamanda yine sahil şeridinde zemindeki kum dikkat çekmişti. Vatandaşların denizden geldiğini düşündüğü kumun aslında sitrik kil olduğu ve yer altından yüzeye çıktığı öğrenildi. Zemin sıvılaşmasının yanı sıra kılcal damarlardan yüzeye fışkıran sitrik killer, pek çok yapıda çökmelere neden oldu.
Sahil bandında yıllarca denize doldurarak inşaat faaliyetlerinin yürütüldüğünü ifade eden İskenderun Teknik Üniversitesi Akademisyeni İnşaat Mühendisi Sıtkı Alper Özdemir, "Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen deprem sonucunda fay hatlarındaki kırılmaların neticesinde özellikle zeminde sıvılaşma gerçekleşen bölgelerde çöküntüler gerçekleşti. Fay hatlarındaki kırılmaların sonucunda binaların oturumlarında farklı çökmeler olduğu hatta taşıyıcı sistemlerinde hasar olmayan binaların temellerinde yatmalar yaptığı gözlemlenebiliyor" dedi.
"ZEMİNİN KUM DİYE TABİR EDİLİYOR AMA SİTRİK KİL MALZEMESİ VAR"
Deprem nedeniyle fay hatlarının hareketi sonucu kılcal kırıklardan yukarıya doğru sitrik kilin çıktığını ifade eden Özdemir, "Zeminin kum diye tabir ediliyor ama sitrik kil malzemesi var. Bu da taşıma kapasitesi düşük olan zeminlerin bariz özelliğini içeriyor. Yüzeye doğru kılcal damarlardan bir sitrik kil fışkırması gerçekleşti. Taşıma gücü kapasitesi düşük bulunan ve İskenderun merkezi, Arsuz ve Karaağaç bölgesinde aynı sitrik kil fışkırdı.
Kılcal damarlar da çatlakların gerçekleştiği bölgelerde bulunuyor. Bunlar aslında net özelliğini bize veriyor. Şehrin hiçbir noktasında aynı zemin şartlarında değiliz. Hem fay hatlarındaki son durumu hem de sıvılaşma riski açısından bu bölgeleri tek tek tespit ederek raporlamamız ve yapılaşmamızı buna uygun yapmamız gerekiyor" şeklinde konuştu.
ZEMİN SIVILAŞMASI NEDİR VE NERELERDE GÖRÜLÜR?
Zemin sıvılaşması ya da zeminde sıvılaşma yeraltı su seviyesi altındaki tabakaların geçici olarak mukavemetlerini kaybederek, katı yerine viskoz sıvı gibi davranmalarıdır. Sıvılaşma, deprem gibi dinamik yüklemeler altında, gevşek daneli zeminlerde (kumlu-siltli zeminler) görülen bir olaydır.
Sıvılaşma kumlu zeminlerde görülen, yer altı suyunun da var olduğu yapılardan görülen ve depremle birlikte ortaya çıkan bir durum.
Kumların tanelerinin birbirlerine artık ettikleri temasın deprem sırasında yok olması sonucunda sıvılaşma meydana gelir. Daha çok dere yataklarının olduğu ve deniz kıyılarının olduğu yerlerde tespit ediliyor. Sıvılaşmayı önlemek mümkün olmadığından bu bölgelere bina yapılması gerekiyorsa zemin şartları gözetilerek, depreme dayanıklı ve güvenilir yapılması gerekiyor.
ZEMİN SIVILAŞMASININ GÖRÜLDÜĞÜ YERLER
Kıyı şeridi, denize bakan kısımlar sıvılaşma açısından en riskli alanlar. Dere yataklarının sıfıra yakın eğimde aktığı alanlar sıvılaşma riskinin olduğu alanları oluşturuyor. Burada inşa edilecek yapılarda tedbirlerin alınması gerekiyor. Ülkemizde hemen hemen her depremde gözlemleniyor. Alüvyal zeminlerde sıvılaşma daha sık yaşanıyor ve bu risk Kuzey Anadolu fay hattı üzerinde daha çok yer alıyor.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
