Stokçuluk ne anlama geliyor? Stokçuluk nedir, ne demek? Diyanet’e göre stokçuluk haram mı, yasak mı?

Gündemde en çok araştırılan kelimelerden biri stokçuluk oluyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan otomotiv sektöründe bile stokçuluk yapıldığını bu konudan rahatsızlık duyduğunu ifade ederek gerekli önlemlerin, cezaların alınacağına dikkat çekti. Bu gelişme üzerine vatandaşlar Stokçuluk ne anlama geliyor? Diyanet'e göre stokçuluk haram mı? Sorularının yanıtlarını yoğun bir şekilde araştırır oldu. İşte hem Başkan Erdoğan'dan hem de Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan konuya dair gelen açıklamalar…

Stokçuluğa ciro darbesi! Ağır yaptırımlar içeren düzenleme TBMM'de

STOKÇULUK NEDİR, NE DEMEK?

Stok:

1. üretilip satışa hazır duruma getirilmiş, depolanmış malların toplam miktarı.

2. bir sanayi dalında kullanılan hammaddelerin, işlenmiş ya da yarı işlenmiş maddelerin tümü.

TDK (Türk Dili Kurumu) stokçuluk teriminin kökü olan "stok" için "yığılım", "stokçu" için ise "stok yapan kimse, istifçi" tanımını yapıyor. Gelecekteki fiyat farklılıklarından faydalanmak için önceden tedarik edilen malların satışa sunulmayıp bekletilmesi stokçuluktur.

STOKÇULUĞA KARŞI ÖNLEMLER ALINACAK

Cumhurbaşkanı Erdoğan, fahiş fiyat konusunda yürütülen çalışmalara ilişkin soru üzerine, en çok rahatsızlık duyduğu konunun stokçuluk olduğunu dile getirerek, şunları söyledi:

"Stokçuluk biliyorsunuz, Diyanet İşleri Başkanımın yanında bunu konuşmak bana düşmez ama bizim dinimizde de haramdır. Böyle bir şeye gidemezsiniz. Fakat görüyoruz ki stokçuluk yapanlar var, her alanda. Son zamanlarda otomotiv sektöründe bile stokçuluk var. Birçok kapalı otoparklara sıfır otomobiller depolanmak suretiyle onun da stokçuluğunu yapıyorlar. Hele hele gıdada stokçuluk yenilir, yutulur bir şey değil. Onun için şu andaki cezai müeyyide çok düşük.

Ben Mehmet Bey'e de söyledim, hazırlıklarınızı yapın, bu müeyyideyi onları rahatsız edici bir noktaya çıkaralım. Ondan sonra yine yapabiliyorsa yapsın bakalım stokçuluğu. Bu işin başka çıkar yolu yok. Bedelini ağır ödeyecekler. Sen mi stokçuluk yapıyorsun? Bunun bedelini ağır ödeyeceksin. Çünkü vatandaşımıza, hele hele gıdada bu tür zulmü yapanlara biz 'Buyur yoluna devam et' diyemeyiz. Ne gerekiyorsa, başta Ticaret Bakanlığımız olmak üzere gerekli adımları atacağız, üzerine üzerine de gideceğiz bu işin."

DİYANET'E GÖRE STOKÇULUK HARAM MI?

Hadislerde sık sık geçen ihtikâr kavramına Kur'an'da rastlanmamaktadır. Bununla birlikte haksız yoldan kazanç sağlamayı yasaklayan âyetlerle (el-Bakara 2/188; en-Nisâ 4/161; el-A'râf 7/85) dinin genel ahlâkî ilkeleri ihtikâr yasağının da dolaylı atıfları olarak kullanılır. Hukukî niteliği ve sonuçları hakkında fakihler ve mezhepler arasında ortaya çıkan görüş ayrılığı, ihtikârın fıkıh terminolojisindeki tanımında bazı farklılıklara yol açmıştır. Meselâ Hanefîler'den Kâsânî ihtikârı, "gıda maddesinin şehirden veya küçük yerleşim merkezlerinin yakın çevresinden satın alınıp bekletilmesi ve böylece bölge halkına zarar verilmesi" şeklinde, Abdullah b. Mahmûd el-Mevsılî, "temel yiyecek maddelerinin şehrin piyasasından veya onu besleyen bölgelerden satın alınıp pahalılaşıncaya kadar stoklanması" olarak tarif etmekte, ayırıcı bir vasıf olarak kamu zararının esas alınacağını vurgulamaktadır.

Diyanet İşleri Başkanlığı geçtiğimiz yıllarda stokçuluk konusuna değinmişti.

Yapılan açıklamada "Çalışmak, hayatımıza huzur ve bereket getirir. Allah'ın verdiği aklı, bedeni ve yüreği kullanarak, O'nun razı olacağı işlerde çalışmak, kul için şereftir. Mümin, sürekli kendini yenilemeli, "iki günü eşitse zararda olduğunu" bilmelidir.Dinimiz, tembelliği, sorumsuzluğu, çalışmadan kazanmayı hedefleyen her türlü sahtekârlık girişimini yasaklar. Toplumun ahlâkî değerlerini hiçe sayarak güven ve huzurunu bozan rüşvet, tefecilik, stokçuluk, karaborsacılık ve alışverişte hile gibi haksız kazanç yollarına kesinlikle izin vermez. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.s.), "Sizden birinizin urganını alıp dağa giderek bir bağ odun getirip satması ve böylece Allah'ın onun itibarını koruması, bir şey verip vermeyecekleri belli olmayan kimselerden dilenmesinden daha hayırlıdır."[ buyurmuştur." Denilmişti.