Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yetkilileri, dünya genelindeki hava kirliliğinin boyutlarının endişe verici bir noktada olduğuna dikkat çekerek, bir şehrin temiz hava kriterlerini karşılaması için gereken standartlarda önemli güncellemeler yaptı. Bu değişiklikler sonrasında, Türkiye'deki şehirlerin hava kalitesini değerlendiren en güncel çalışma, Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) tarafından yayınlandı. Uzmanların yaptığı analizler sonucunda, yeni kriterler ışığında Türkiye'deki 81 ilin sadece birinin DSÖ'nün belirlediği temiz hava standartlarına uygun olduğu tespit edildi.
Türkiye'nin En Temiz Havasına Sahip İl: Sinop
Hava kirliliğini izlemek amacıyla kullanılan PM10 verileri temel alınarak yapılan haritalamada, Türkiye genelinde sadece Sinop, temiz hava açısından 'mavi' kategoride yer aldı. Ancak raporda, bu sonucun tam anlamıyla Sinop'un tümünü yansıtmadığına da dikkat çekildi. Raporda Sinop'taki üç istasyondan yalnızca ikisinde yeterli veri bulunması ve il merkezindeki istasyonun eksik veri nedeniyle hesaplamaya dahil edilmemesi, bu sonucun Sinop'u tam olarak temsil etmediğini gösterdiği belirtildi.
Hakkari Listeden Düştü
Geçmiş yıllarda aynı araştırmada Türkiye'de temiz havaya sahip şehirler arasında gösterilen Hakkari, DSÖ'nün yeni kriterlerine göre artık bu listeye dahil değil. Kriterlerin güncellenmesiyle birlikte Hakkari, hava kalitesi açısından yeni standartları karşılayamamış durumda.
Hava Kirliliğinin Sağlık Üzerindeki Etkileri
Hava kirliliği üzerine çok sayıda çalışma yapan Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gamze Varol, hava kirliliğinin ülkede ölümlere neden olan risklerin tanımlandığını vurguluyor.
Prof. Dr. Varol, hava kirliliği hakkında "Uyku düzenini bozuyor, depresyona neden oluyor. Yeni açıklamalar bu yönde. Hatta şöyle çalışmalarda var; 2009 ve 2019 yıllarında Türkiye'de ölüme neden olan riskler tanımlanmış. Mesela hava kirliliği bunlara neden olan ilk 5 hastalık arasında yer alıyor ve bu çok önemli. Onun üstünde mesela tümörler, dolaşım sistemi hastalıkları, kronik akciğer hastalıklarının hepsi var. Dolayısıyla ülkemizde hava kirliliği hem yaşam kalitesini etkileyen, başta kanserler olmak üzere, sağlığımızı bu yönde etkileyen risklerin içinde yer alıyor" ifadelerine yer veriyor.