Birçok kişi aynaya baktığında aniden beliren beyaz tellerle karşılaşırken, uzmanlar bu hızlı değişimin ardında düşündüğümüzden çok daha karmaşık bir tablo olabileceğine dikkat çekiyor. Peki, gerçekten neler oluyor? Saçların beklenenden erken beyazlamasına yol açan faktörler sandığımızdan daha yakın ve daha etkili olabilir.
SAÇLAR NEDEN BEYAZLAR?
◾Mount Sinai'deki Icahn Tıp Okulu'nda yardımcı doçent olan dermatolog Helen He, "Tıpkı cilt ve diğer organlar gibi saçlar da yaşlanır" diyor.
◾Saçların beyazlamaya başladığı yaş kişiden kişiye değişse de Amerikan Dermatoloji Akademisi, çoğu insanın 30'lu ve 40'lı yaşlardan itibaren beyaz saçların arttığını fark ettiğini belirtiyor. Bunun temel nedeni, saç tellerine pigment veren melanosit kök hücrelerinin zamanla azalması veya işlevini yitirmesi.
◾Dermatoloji araştırmacısı George Cotsarelis, melanosit kök hücrelerinin neden öldüğünün tam olarak bilinmediğini, ancak stres ve DNA hasarı gibi faktörlerin bu hücrelerin hayatta kalmasını engelleyebileceğini söylüyor. Bu süreç, saçın giderek pigment kaybetmesine ve gri-beyaz çıkmasına neden oluyor.
◾Bazı kişiler ayrıca gri saçlarının daha kaba bir dokuya sahip olduğunu da belirtiyor.
YAŞ: BEYAZLAMANIN EN GÜÇLÜ BELİRLEYİCİSİ
◾2012'de 4.000'den fazla katılımcıyla yapılan bir çalışmada, 45–65 yaş arası kişilerin %75'inden fazlasının en az kısmen beyaz saçlara sahip olduğu belirlendi.
◾Ancak uzmanlara göre saç beyazlaması artık yalnızca "kaçınılmaz bir yaşlanma sonucu" olarak görülmüyor. Yeni bulgular, pigmentasyonun daha dinamik, değişebilir bir süreç olduğunu düşündürüyor.
GENETİK: BEYAZLAMANIN EN BÜYÜK MİMARI
◾Anne babanız erken beyazladıysa büyük olasılıkla siz de beyazlayacaksınız.
Cotsarelis'e göre genler, saçların ne zaman beyazlamaya başlayacağını belirleyen en önemli faktör.
◾Araştırmalarda, saç beyazlamasında etkili olan ve aynı zamanda saç kalınlığı, sakal yoğunluğu, kaş şekli gibi özellikleri de etkileyen genler bulundu.
Etnik farklılıklar da rol oynayabiliyor:
◾Beyaz tenliler, Asya ve Afrika kökenlilere göre daha erken beyazlıyor.
◾Doğal sarışınlar daha erken beyazlama eğiliminde.
◾Erken beyazlama, beyaz ırkta 20 yaşından önce, Asyalılarda 25 yaşından önce, siyahi bireylerde 30 yaşından önce başlaması olarak tanımlanıyor. IRF4 adlı gen varyantının da erken beyazlama ile ilişkili olduğu biliniyor.
CİNSİYETE GÖRE BEYAZLAMA DESENİ
◾Kadınlar ve erkekler aynı oranda beyaz saça sahip oluyor ancak:
◾Erkeklerde şakak ve favori bölgeleri önce beyazlıyor.
◾Kadınlarda ise beyazlama genellikle alın bölgesinde başlıyor.
