Psikopat çalışanlar hangi mesleği seçiyor? 600 kişiyle yapılan test sonuçları gündem oldu

İllinois Üniversitesi'nden araştırmacılar, mekanik işler ve yalnızlık gerektiren diğer mesleklerin psikopat bireyler için en çekici alanlar olduğunu tespit etti. Sonuçlar bilim dünyasında 'net bir örüntünün' ortaya çıktığı şeklinde değerlendirildi. KİMLER TEST EDİLDİ? Araştırmacılar 17-32 yaş aralığında 600'den fazla üniversite öğrencisini inceledi. Katılımcıların manipülatif ve duygusuz davranışları öngören antisosyal kişilik özellikleri olan 'Karanlık Üçlü' (Dark Triad) puanları ile mesleki ilgileri karşılaştırıldı. Karanlık Üçlü; psikopati (Cesaret, Zalimlik ve Sınırsızlık alt boyutlarıyla), Makyavelizm ve Narsisizm'den oluşuyor. PSİKOPAT BİREYLER HANGİ MESLEKLERİ SEÇİYOR? Araştırma bulgularına göre psikopatin her üç boyutu da; gerçekçi ve uygulamalı, yani elle tutulan pratik işlerle pozitif yönde ilişkili çıktı. Bu durum yüksek psikopat özelliklerine sahip bireylerin düşük sosyal motivasyonları nedeniyle yalnız ve pratik çalışma ortamlarını tercih ettiğine işaret ediyor. Makyavelist eğilimler ise 'insana yönelik' mesleklerle negatif ilişkili bulundu; bu da sosyal ve bakım gerektiren alanlardan uzak durma eğiliminin açık bir göstergesi. SAĞLIK ÇALIŞANLARINA ŞAŞIRTAN YORUM İlginç biçimde sağlık alanına yönelenlerde yüksek Cesaret puanı, ancak düşük Zalimlik ve Sınırsızlık puanı görüldü. Bu bulgu krizde sakin kalabilme yetisinin, motivasyonlar tamamen farklı olsa da kağıt üzerinde belli psikopat özelliklerine benzeyebildiğine işaret ediyor. ASIL TEHLİKE NEREDE? ÜST YÖNETİMDE SAKLANAN PSİKOPAT LİDERLER Araştırmacılar en çarpıcı uyarıyı 'başarılı psikopat' ve 'başarılı narsist' olarak tanımladıkları profil için yaptı. Karanlık Üçlü özelliklerini yüzey yüzeyde çekicilik ve karizmayla harmanlayan bu bireyler, kurumsal hiyerarşide fark edilmeden yükselebiliyor. Araştırmacılar, bu kişileri 'işyerindeki en toksik unsur' olarak tanımladı. Kurumların bu bireyleri üst yönetime terfi ettirmemesi gerektiğini vurgulayarak bir kez bu konumlara geçtiklerinde kontrol edilmelerinin neredeyse imkansız hale geldiğine dikkat çekti. NARSİSTLER FARKLI MI DÜŞÜNÜYOR? Psikopat bireylerden farklı olarak subklinik narsistler; beğenilmek için sanatsal, bağlantı kurmak için sosyal, toplumsal hakimiyet için ise girişimcilik gerektiren meslekleri tercih ediyor. Narsistik hayranlık, yaratıcı ifade ve etki gücüyle pozitif ilişkili çıktı. Bu da büyüklük duygusundaki narsistlerin sanat ve siyasete kişisel güç arayışıyla yönelebildiğini ortaya koyuyor. KARİYER DANIŞMANLARINA DA KRİTİK GÖREV Uzmanlar kariyer danışmanlarını da uyardı: Bu bireylerin başkalarına ve kendi kariyerlerine zarar verebilecek yıkıcı davranışlarını fark etmelerine ve bunlarla başa çıkmalarına yardımcı olmaları gerektiğini belirttiler. İnsan kaynakları profesyonellerinin de işe alım, seçim ve eğitim süreçlerinde Karanlık Üçlü özelliklerini proaktif biçimde tespit etmesi önerildi. PSİKOPATLAR NASIL ANLAŞILIR? HER ZAMAN FARK ETMEK KOLAY DEĞİL Psikopat kişilik yapısına sahip bireyler, toplumda yaygın olarak sanıldığının aksine her zaman suçla ilişkilendirilmiyor. Uzmanlara göre bu kişiler farklı özellikler gösterebilse de belirli ortak davranış kalıpları dikkat çekiyor. YÜZEYSEL ÇEKİCİLİK VE MANİPÜLASYON ÖNE ÇIKIYOR Daily Mail'de yer alan habere göre, psikopatların en sık görülen özellikleri arasında yüzeysel çekicilik, abartılı özgüven, sürekli uyarılma ihtiyacı ve dürtüsellik yer alıyor. Bunun yanında patolojik yalan söyleme, başkalarını manipüle etme becerisi ve empati ile pişmanlık eksikliği de dikkat çeken diğer unsurlar arasında bulunuyor. Ancak uzmanlar, bu özelliklere sahip herkesin suç işleyeceği anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. İNSANLAR ETKİLENİYOR AMA SEBEBİNİ AÇIKLAYAMIYOR Uzmanlara göre psikopatlar, ilk karşılaşmalarda çoğu kişiye ilgi çekici geliyor. Ancak bu etkinin nedeni çoğu zaman net şekilde açıklanamıyor. Bunun temelinde, sergilenen davranışların tutarsızlığı yer alıyor. Psikopat bireyler, karşısındaki kişiyi etkilemek için çoğu zaman rol yapıyor ve normal tepkileri taklit ediyor. Bu süreçte düşünce ve tepkilerini hızlı şekilde değiştirebiliyor. 'EN İLGİNÇ KİŞİ OLMAYA ÇALIŞIRIM' Kendini psikopat olarak tanımlayan Jacob Wells, bu durumu açık şekilde ifade ediyor. Yeni biriyle tanıştığında o kişinin hayatındaki en ilginç kişi olmaya çalıştığını belirten Wells, bunun için karşısındakine uygun ilgi alanları ve tepkiler geliştirdiğini söylüyor. Bu yaklaşım, psikopatlarda sık görülen 'büyüklenmeci benlik algısı' ile de örtüşüyor. DUYGULAR TAKLİT EDİLİYOR HATALAR ELE VERİYOR Psikopat bireyler genellikle korku ve sevgi gibi duyguları tam anlamıyla hissedemiyor. Buna rağmen bu duyguları taklit edebiliyor. Ancak bu noktada ses tonu ya da beden dili gibi unsurlarda zaman zaman uyumsuzluklar ortaya çıkabiliyor. Uzmanlara göre bu tür küçük 'kaçaklar', psikopatların anlaşılmasında önemli ipuçları sunabiliyor. GÜVEN KAZANMAK İÇİN SAHTE YAKINLIK KURULUYOR Psikopatların en dikkat çekici özelliklerinden biri de güven kazanma yöntemleri. Jacob Wells, insanların güvenini kazanmak için onlara iyilik yaptığını ve hatta sahte sırlar paylaştığını ifade ediyor. Wells, güven oluştuktan sonra karşısındaki kişiden çeşitli taleplerde bulunduğunu ve önceki 'iyiliklerini' hatırlatarak istediğini elde ettiğini belirtiyor. ÜSTÜNLÜK HİSSİ VE KONTROL ARZUSU Psikopat bireyler çoğu zaman kendilerini diğer insanlardan üstün görme eğilimi taşıyor. Aynı zamanda başkalarını manipüle edebilme yetenekleri sayesinde kontrol duygusundan haz alabiliyorlar. UZMANLAR UYARIYOR: KISA SÜREDE ANLAMAK ZOR Psikopati alanında önemli çalışmaları bulunan uzmanlar, bu kişilerin kısa süreli etkileşimlerde kolayca fark edilemeyebileceğine dikkat çekiyor. Deneyimli uzmanların bile ilk karşılaşmalarda yanılabildiği belirtiliyor. Bu nedenle psikopatik özelliklerin anlaşılmasının zaman aldığı ve yüzeysel gözlemlerle kesin yargıya varılamayacağı ifade ediliyor.