Kadir İnanır’ın 77 yıllık yaşam öyküsü, ödülleri ve hafızalara kazınan unutulmaz filmleri

6 GÜNLÜK YAŞAM MÜCADELESİ Yeşilçam'ın unutulmaz ismi Kadir İnanır, 14 Mayıs'ta aniden rahatsızlanarak hastaneye kaldırılmış ve zatürre teşhisiyle yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınmıştı. Durumunun giderek ağırlaşması üzerine usta sanatçı, 6 gün önce doktorları tarafından entübe edilerek uyutulmuştu. Bilinci kapalı şekilde tedavisi süren İnanır, hastanede yapılan tüm tıbbi müdahalelere rağmen hayata tutunamadı. HAYAT ARKADAŞI JÜLİDE KURAL PAYLAŞMIŞTI Kadir İnanır'ın yaşam mücadelesi verdiği süreçte en net açıklama, uzun yıllardır hayatı paylaştığı Jülide Kural'dan gelmişti. Kural, 21 Mayıs'ta kamuoyunu bilgilendirerek usta sanatçının akciğerinde zatürrenin yanı sıra bir tümör tespit edildiğini açıklamıştı. Müdahalenin kontrollü yapılabilmesi ve sanatçının acı çekmemesi adına entübasyon kararı alındığını belirten Kural, durumun oldukça riskli olduğunu vurgulamıştı. Ancak beklenen mucize gerçekleşmedi ve usta oyuncu 77 yaşında aramızdan ayrıldı. FATSA'DAN HAYDARPAŞA LİSESİ'NE YAŞAM ÖYKÜSÜ Aslen Trabzon Sürmeneli bir ailenin 14. ve son çocuğu olan Kadir İnanır, 15 Nisan 1949'da Ordu'un Fatsa ilçesinde Mehmet ve Rukiye İnanır çiftinin oğlu olarak dünyaya gözlerini açtı. İlkokul ve ortaokul yıllarında Fatsa'daki okul sahnesinde yeteneğiyle dikkat çeken İnanır, daha sonra İstanbul'a gelerek tarihi Haydarpaşa Lisesi'nde yatılı olarak okudu. Yükseköğrenimini ise bugünkü adı Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi olan İstanbul Özel Gazetecilik Yüksekokulu Radyo-Televizyon Bölümü'nde tamamladı. SES DERGİSİYLE BAŞLAYAN SİNEMA SERÜVENİ VE İLK BAŞROL Sanat dünyasına adımını 1967 yılında Ses Dergisi'nin düzenlediği 'Sinema Artisti Yarışması'nda finale kalarak atan İnanır, 1968'de Saklambaç gazetesinin 'Fotoroman Artisti Yarışması'nda birinci seçildi. Bir süre fotoromanlarda boy gösterdikten sonra 'Yedi Adım Sonra' (1968) filmindeki küçük bir rolle beyaz perdeye adım attı. Kadir İnanır'ı Türk sinemasının zirvesine taşıyan ilk başrol ise 1970 yapımı, Atıf Yılmaz'ın yönettiği 'Kara Gözlüm' filmi oldu. Ünlü aktör, bu filmde Türkan Şoray ile başrolü paylaşarak efsane bir ortaklığın temelini attı. 'SELVİ BOYLUM AL YAZMALIM' İLE YEŞİLÇAM'DA BİR ŞAHESER Kadir İnanır ve Türkan Şoray ikilisi, Türk sinema tarihine damga vuran 11 unutulmaz filmde birlikte kamera karşısına geçti. Bu yapımların en başında, Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un eserinden sinemaya uyarlanan ve hafızalara kazınan 'Sevgi neydi? Sevgi iyilikti, dostluktu, emekti!' repliğiyle bilinen 1977 yapımı 'Selvi Boylum Al Yazmalım' yer aldı. Kamyon şoförü İlyas karakterine hayat veren İnanır, bu rolüyle sinema tarihindeki yerini ölümsüzleştirdi. Aynı yıl Türkan Şoray ile oynadığı 'Dila Hanım' filmi de unutulmaz bir aşk ve intikam öyküsü olarak kayıtlara geçti. ONURLU VE GÜÇLÜ ERKEK ROLLERİ Canlandırdığı karakterlerin içeriğinde söz sahibi olan İnanır, sinemada daima onurlu, özverili, haksızlığa boyun eğmeyen ve dik duruşlu erkek tiplemelerini canlandırdı. 'Utanç' (1972), 'Bir Yudum Sevgi' (1984), 'Ah Güzel İstanbul' (1981), '72. Koğuş' (1987) ve sinemada adeta bir fenomene dönüşen, ezilenlerin ve mahkumların koruyucusu 'Tatar Ramazan' (1990) ile 'Tatar Ramazan Sürgünde' (1992) filmleri bu çizginin en büyük örnekleri oldu. ÖDÜLLERLE TAÇLANDIRILAN YARIM ASIRLIK BAŞARI Kariyeri boyunca 182 sinema filmi ve 12 televizyon dizisinde rol alan Kadir İnanır, Türkiye'nin en prestijli sinema ödüllerinin sahibi oldu. 1973 - 5. Altın Koza Film Festivali: Filiz Akın ile başrolü paylaştığı 'Utanç' filmiyle 'En İyi Erkek Oyuncu' seçildi. 1986 - Antalya Altın Portakal Film Festivali: Fatma Girik ve Nur Sürer ile oynadığı 'Yılanların Öcü' filmiyle 'En İyi Erkek Oyuncu' ödülünü kazandı. 1990 - 3. Ankara Film Festivali: 'Medcezir Manzaraları' filmindeki performansıyla 'En İyi Erkek Oyuncu' ödülüne değer görüldü. Sanatçı ayrıca, Antalya Film Şenliği'nden 'Yaşam Boyu Onur Ödülü' ve SİYAD'dan 'Onur Ödülü' aldı. YEŞİLÇAM'IN UNUTULMAZ ÇİFTİ Film ve diizlerinde genelde haksızlığa akrşı savaşan sert ve maço tavırlarıyla ön planda olan İnanır, Türkan Şoray ile birlikte canlandırdığı filmlerle Yeşilçam'ın unutulmaz çiftleri arasında olmuştur. TELEVİZYON DÜNYASI, SUNUCULUK VE BİLİNMEYEN YÖNLERİ Sinemanın yanı sıra televizyon ekranlarında da boy gösteren İnanır'ın en uzun soluklu dizi projesi, TGRT ekranlarında Gülben Ergen ile başrollerini paylaştığı ve 65 bölüm süren 'Marziye' (1998-2000) oldu. Ayrıca 1995-1996 yılları arasında Kanal D'de toplumsal aksaklıkları ve halkın sorunlarını ekrana taşıyan 'Böyle Gitmez' adlı haber-tartışma programının sunuculuğunu üstlendi. Oyunculuğunun yanında yönetmenliğe de adım atan usta isim, 1991 yapımı 'Ah Gardaşım' filminin ve 1992 yapımı 'Savcı' dizisinin hem yönetmen koltuğunda oturdu hem de başrolünü oynadı. Sosyoloji, ekonomi ve siyasetle yakından ilgilenen sanatçı, ünlü 'Hekimoğlu Türküsü'nü Ümit Tokcan ile birlikte derleyerek müzik kültürüne de katkı sağladı. Hiç evlenmeyen İnanır'ın evinde geniş bir kurbağa (göden) koleksiyonu bulunuyordu. GEÇİRDİĞİ RAHATSIZLIKLAR Son sinema filmini 2019 yılında Midyatlı Süryani bir ailenin köklerine dönüşünü anlatan 'Kapı' filmiyle yapan sanatçının sağlık geçmişi son yıllarda oldukça zorlu geçti. 2012'de bel fıtığı ameliyatı geçiren usta isim, ardından akciğer tümörü operasyonu atlattı. 2018'de beynine pıhtı atması (emboli) sebebiyle acil ameliyata alınan usta sanatçı, son olarak 24 Mart 2024'te Beykoz'daki evinde inme (felç) geçirmiş ve Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde operasyon geçirmişti. Yaklaşık 13 yıllık bir çalışmayla hazırlanan ve hayatını anlatan yönetmen Hüseyin Karabey imzalı 'Kuzeyden Gelen Adam' belgeseli, geçtiğimiz dönemde 44. İstanbul Film Festivali'nde seyirciyle buluşmuştu.