Dünyanın tarih boyunca barındırdığı en büyüleyici jeolojik ve nükleer sırlar arasında, milyarlarca yıl önce aktif olan doğal bir nükleer reaktörün varlığı yer almaktadır. Bu şaşırtıcı keşif, 1972 yılında Gabon'un Oklo bölgesindeki bir uranyum madeninde yapılmış ve nükleer fisyonun sadece insan eliyle icat edilmediğini gözler önüne sermiştir.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun makalesine göre 1972'de Fransız fizikçi Francis Perrin, Fransa'nın güneyindeki bir nükleer yakıt işleme tesisinde masasında otururken kendi kendine bunun mümkün olamayacağını düşünüyordu.
Günümüzdeki tüm doğal uranyum, ister yerkabuğundan, ister ay kayalarından, isterse göktaşlarından çıkarılsın fark etmeksizin istisnasız %0.720 oranında U-235 izotopu içerir. Ancak Gabon'un Oklo bölgesinden gelen o meşhur kaya parçasında bu oran yalnızca %0.717 olarak ölçülmüştü ve bu ufak görünen sapma devasa bir olayın habercisiydi. Ortada bilim dünyasını düşündüren büyük bir gizem vardı.
GABON'UN OKLO MADENİNDE ORTAYA ÇIKAN GERÇEK
Philadelphia'daki Bilim Tarihi Enstitüsü'nün makalesine göre gerçek çok daha şaşırtıcıydı: Fransız yetkililer dünyanın ilk ve tek doğal nükleer reaktörünün kalıntılarını ortaya çıkarmıştı. Söz konusu uranyum, Batı Afrika'daki eski bir Fransız sömürgesi olan Gabon'da bulunan Oklo adlı madenden çıkarılıyordu.
MİLYARLARCA YIL ÖNCE KURULAN DOĞAL DÜZEN
Bu eşsiz reaktör, 1.7 milyar yıl önce bir dizi özel jeolojik ve biyolojik koşulun kusursuz bir uyumla bir araya gelmesiyle ortaya çıktı. O dönemde Oklo bir bataklık veya çamurlu düzlüktü ve zemin, içinde seyreltik uranyum mineralleri barındıran yumuşak kilden oluşuyordu.
SU BASKINLARI VE ALGLERİN ROLÜ
Zaman içinde bölge düzenli olarak su basmalarına maruz kaldı, her su baskınında yer yüzeyindeki uranyumun bir kısmı suda çözünerek yeraltındaki havuzlara sızdı. Bu havuzlarda algler bulunuyordu ve aşağı sızan uranyumlu suyu algler emerek konsantre hale getiriyordu.
