Türkiye'de plaka kodları nasıl belirlendi? 81 Düzce'den 01 Adana'ya il il plaka listesi

Türkiye'de trafikte her gün karşılaştığımız plaka kodları, yalnızca bir aracın hangi ile kayıtlı olduğunu göstermiyor. İki rakamın içinde bazen bir kentin yeniden il oluşu, bazen başka bir şehirden ayrılışı, bazen de artık kullanılmayan bir adın alfabetik sıradaki izi saklı. 81 Düzce, 1999 depremlerinin ardından Türkiye'nin son ili oluşunu; 75 Ardahan, 66 yıllık aradan sonra yeniden kazandığı il statüsünü; 33 Mersin ise eski adı İçel'i hatırlatıyor. Çünkü 01'den 67'ye uzanan ilk liste 1962'de alfabetik sırayla oluşturuldu, sonradan il olan 14 şehir de 68-81 arasındaki kodlarla listeye eklendi. Bu galeride 81'den 01'e doğru geri sayarken sonradan il olan şehirlerin hikayelerini, adı değişse de numarası değişmeyen kentleri ve alfabetik listenin bugüne bıraktığı izleri şehir şehir takip ediyoruz. 81 DÜZCE: DEPREMLERİN ARDINDAN İL OLDU Prusias Ad Hypium Antik Kenti - Düzce | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 9 Aralık 1999 Önceki bağlılığı: Bolu'nun ilçesiydi. Kuruluş amacı: 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinin ardından kentin kısa sürede yeniden kalkınması amaçlandı. 80 OSMANİYE: 63 YIL SONRA YENİDEN İL OLDU Toprakkale Kalesi - Osmaniye | Görsel: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Resim Arşivi / Türkiye Kültür Portalı Yeniden il oluşu: 1996 İlçe oluşu: 1933'te ilçeye dönüştürülerek Adana'ya bağlandı. 79 KİLİS: AYNI DÜZENLEMEYLE ÜÇ YENİ İL Ravanda Kalesi - Kilis | Görsel: Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 6 Haziran 1995 Önceki bağlılığı: Gaziantep'in ilçesiydi. Ortak düzenleme: Yalova ve Karabük de aynı düzenlemeyle il oldu. 78 KARABÜK: SINIRLARI İKİ İLDEN ÇİZİLDİ Safranbolu Kent Tarih Müzesi - Karabük | Görsel: Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 6 Haziran 1995 Önceki bağlılığı: Zonguldak'ın ilçesiydi. Bağlanan ilçeler: Çankırı'dan Ovacık ve Eskipazar; Zonguldak'tan Eflani, Safranbolu ve Yenice. 77 YALOVA: İSTANBUL'DAN AYRILDI Yürüyen Köşk - Yalova | Görsel: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 6 Haziran 1995 Önceki bağlılığı: İstanbul'un ilçesiydi. 76 IĞDIR: KARS'TAN AYRILAN İKİ İLDEN BİRİ Gökkuşağı Tepeleri - Iğdır | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 1992 Ayrıldığı il: Kars Plaka notu: Aynı yıl Kars'tan ayrılan Ardahan 75, Iğdır ise 76 koduyla listede yan yana yer aldı. 75 ARDAHAN: 66 YILLIK ARADAN SONRA GERİ DÖNDÜ Çıldır Gölü - Ardahan | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Yeniden il oluşu: 1992 İlçe oluşu: 1926'da ilçeye dönüştürülerek Kars'a bağlandı. Plaka notu: 1962'de kod verilen 67 il arasında yer almıyordu. 74 BARTIN: ZONGULDAK'TAN AYRILDI Amasra Kalesi - Bartın | Görsel: Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 7 Eylül 1991 Önceki bağlılığı: Zonguldak'ın ilçesiydi. 73 ŞIRNAK: BATMAN'LA AYNI KANUNLA İL OLDU Kırmızı Medrese - Şırnak | Görsel: Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 1990 Ayrıldığı il: Siirt Bağlanan ilçeler: Mardin'in İdil, Cizre ve Silopi ilçeleri. 72 BATMAN: PETROLLE BÜYÜYEN KENT Zeynel Bey Kümbeti - Batman | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 1990 Ayrıldığı il: Siirt Kentin gelişimi: Petrolün değerlendirilmesiyle hızla büyüdü. İlçe oluşu: 1957 71 KIRIKKALE: FABRİKALARIN ÇEVRESİNDE BÜYÜDÜ Çeşnigir Köprüsü - Kırıkkale | Görsel: Kırıkkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 1989 Önceki bağlılığı: Ankara'nın ilçesiydi. Ortak düzenleme: Aksaray, Bayburt ve Karaman da aynı kanunla il oldu. Kod grubu: Bu dört şehre 68-71 arasındaki kodlar verildi. 70 KARAMAN: KONYA'DAN AYRILDI Taşkale Tahıl Ambarları - Karaman | Görsel: Seda Tekin / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 1989 Önceki bağlılığı: Konya'nın ilçesiydi. 69 BAYBURT: GÜMÜŞHANE'DEN AYRILDI Bayburt Kalesi - Bayburt | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı İl oluşu: 1989 Önceki bağlılığı: 1927'de Gümüşhane'ye bağlandı. 68 AKSARAY: 56 YILLIK ARANIN ARDINDAN Ihlara Vadisi - Aksaray | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı İlk il oluşu: 1920 İlçe oluşu: 1933'te ilçeye dönüştürülerek Niğde'ye bağlandı. Yeniden il oluşu: 1989 Plaka notu: 1962'de kod verilen 67 il arasında yer almıyordu. 67 ZONGULDAK: ALFABETİK LİSTENİN BİTTİĞİ YER Filyos Kalesi - Zonguldak | Görsel: Zonguldak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka düzenlemesi: 27 Eylül 1962'de yayımlanan yönetmelik. Alfabetik liste: O tarihte il statüsündeki 67 şehre alfabetik sırayla 01-67 arasındaki kodlar verildi. Sonradan eklenenler: Daha sonra il olan şehirler 68-81 arasındaki kodları aldı. 66 YOZGAT Sarıkaya Roma Hamamı - Yozgat | Görsel: Official Turkish Museums / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 66 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 65 VAN Akdamar Anıt Müzesi / Kilisesi - Van | Görsel: Servet Uygun / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 65 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 64 UŞAK Ulubey Kanyonu - Uşak | Görsel: Hakan Gümüş / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 64 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 63 ŞANLIURFA: NUMARA URFA ADINDAN KALDI Balıklıgöl - Şanlıurfa | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Kod verilirken adı: Urfa Ad değişikliği: 1984'te Şanlıurfa oldu. Plaka notu: 63 kodu, Urfa'nın 1962'deki alfabetik yerini korudu. 62 TUNCELİ Munzur Vadisi Milli Parkı - Tunceli | Görsel: Tunceli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Arşivi / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 62 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 61 TRABZON Sümela Manastırı - Trabzon | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 61 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 60 TOKAT Taşhan - Tokat | Görsel: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Arşivi / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 60 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 59 TEKİRDAĞ Uçmakdere - Tekirdağ | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 59 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 58 SİVAS Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası - Sivas | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 58 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 57 SİNOP Hamsilos Tabiat Parkı - Sinop | Görsel: THK Arşivi - Orhan Özgülbaş / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 57 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 56 SİİRT Botan Vadisi Milli Parkı - Siirt | Görsel: Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Arşivi / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 56 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 55 SAMSUN Onur Anıtı - Samsun | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 55 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 54 SAKARYA Acarlar Longozu - Sakarya | Görsel: Sakarya Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 54 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 53 RİZE Zilkale - Rize | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 53 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 52 ORDU Boztepe - Ordu | Görsel: Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 52 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 51 NİĞDE Niğde Kalesi - Niğde | Görsel: Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 51 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 50 NEVŞEHİR Uçhisar Kalesi - Nevşehir | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Murat Öcal / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 50 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 49 MUŞ Tarihi Murat Köprüsü - Muş | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 49 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 48 MUĞLA Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi (Bodrum Kalesi) - Muğla | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 48 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 47 MARDİN Kasımiye Medresesi - Mardin | Görsel: Baki Ateş / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 47 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 46 KAHRAMANMARAŞ: MARAŞ'IN SIRASI DEĞİŞMEDİ Kahramanmaraş Kalesi - Kahramanmaraş | Görsel: Hikmet Çalış / Türkiye Kültür Portalı Kod verilirken adı: Maraş Ad değişikliği: 1973'te Kahramanmaraş oldu. Plaka notu: 46 kodu, Maraş'ın 1962'deki alfabetik sırasından kaldı. 45 MANİSA Spil Dağı Milli Parkı - Manisa | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 45 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 44 MALATYA Arslantepe Ören Yeri Açık Hava Müzesi - Malatya | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 44 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 43 KÜTAHYA Aizanoi Antik Kenti - Kütahya | Görsel: TGM / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 43 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 42 KONYA Mevlana Müzesi - Konya | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 42 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 41 KOCAELİ İzmit Saat Kulesi - Kocaeli | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 41 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 40 KIRŞEHİR Cacabey Medresesi - Kırşehir | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Servet Uygun / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 40 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 39 KIRKLARELİ Kıyıköy - Kırklareli | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 39 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 38 KAYSERİ Erciyes Dağı (Kayak Merkezi) - Kayseri | Görsel: Kayseri İl Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 38 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 37 KASTAMONU Ilgaz Dağı Milli Parkı - Kastamonu | Görsel: Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 37 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 36 KARS Ani Ören Yeri - Kars | Görsel: Vedat Akçayöz / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 36 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 35 İZMİR İzmir Saat Kulesi - İzmir | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 35 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 34 İSTANBUL Sultan Ahmed Camii - İstanbul | Görsel: TGM / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 34 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 33 MERSİN: PLAKADA İÇEL'İN İZİ VAR Kız Kalesi - Mersin | Görsel: TGM / Türkiye Kültür Portalı Kod verilirken adı: İçel Ad değişikliği: 2002'de yeniden Mersin oldu. Plaka notu: Kodu korunan Mersin, listede İçel'in eski yeri olan Isparta ile İstanbul arasında kaldı. 32 ISPARTA Eğirdir Gölü - Isparta | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 32 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 31 HATAY Titus Tüneli ve Beşikli Mağara - Hatay | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 31 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 30 HAKKARİ Berçelan Yaylası - Hakkari | Görsel: Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 30 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 29 GÜMÜŞHANE Santa Harabeleri - Gümüşhane | Görsel: Suat Yalçın / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 29 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 28 GİRESUN Giresun Adası - Giresun | Görsel: Giresun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 28 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 27 GAZİANTEP: GAZİ UNVANI 1962'DEN ÖNCE GELDİ Gaziantep Bakırcılar Çarşısı - Gaziantep | Görsel: Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Gazi unvanı: 8 Şubat 1921 Kod verilirken adı: Gaziantep Plaka notu: 1962'deki alfabetik sıraya G harfiyle girdi. 26 ESKİŞEHİR Odunpazarı Tarihi Kent Merkezi - Eskişehir | Görsel: Eskişehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 26 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 25 ERZURUM Çifte Minareli Medrese - Erzurum | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 25 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 24 ERZİNCAN Girlevik Şelalesi - Erzincan | Görsel: Muhammed Kösen / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 24 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 23 ELAZIĞ Harput Kalesi - Elazığ | Görsel: Selahattin Yazar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 23 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 22 EDİRNE Selimiye Camii - Edirne | Görsel: Servet Uygun / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 22 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 21 DİYARBAKIR Dicle Köprüsü - Diyarbakır | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 21 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 20 DENİZLİ Pamukkale Hierapolis Antik Kenti - Denizli | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 20 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 19 ÇORUM Hattuşa - Çorum | Görsel: Çorum İKTM Arşivi / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 19 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 18 ÇANKIRI Çankırı Saat Kulesi - Çankırı | Görsel: Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 18 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 17 ÇANAKKALE Çanakkale Şehitler Abidesi - Çanakkale | Görsel: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 17 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 16 BURSA Bursa Ulu Cami - Bursa | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 16 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 15 BURDUR Salda Gölü - Burdur | Görsel: Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 15 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 14 BOLU Abant Gölü Milli Parkı - Bolu | Görsel: Fazıl Karaduman / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 14 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 13 BİTLİS Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı Ören Yeri - Bitlis | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 13 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 12 BİNGÖL Yüzen Ada - Bingöl | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 12 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 11 BİLECİK Bilecik Saat Kulesi - Bilecik | Görsel: Ş. Ayhan Tünel / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 11 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 10 BALIKESİR Şeytan Sofrası - Balıkesir | Görsel: Ayvalık Turizm Danışma / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 10 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 09 AYDIN Afrodisias Antik Kenti - Aydın | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 09 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 08 ARTVİN Şavşat Karagöl - Artvin | Görsel: Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 08 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 07 ANTALYA Düden Şelalesi - Antalya | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 07 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 06 ANKARA Anıtkabir Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi - Ankara | Görsel: Servet Uygun / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 06 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 05 AMASYA Amasya Kalesi - Amasya | Görsel: Gülcan Acar / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 05 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 04 AĞRI İshak Paşa Sarayı - Ağrı | Görsel: Tanıtma Genel Müdürlüğü Arşivi, Şadiye Yaralı / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 04 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 03 AFYONKARAHİSAR: ADI UZADI, KODU AYNI KALDI Afyonkarahisar Kalesi - Afyonkarahisar | Görsel: TGA / Türkiye Kültür Portalı Kod verilirken adı: Afyon Ad değişikliği: 2005'te Afyonkarahisar oldu. Plaka notu: 03 kodu, Afyon'un 1962'deki alfabetik sırasından kaldı. 02 ADIYAMAN Nemrut Ören Yeri - Adıyaman | Görsel: Umut Özdemir / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 02 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 01 ADANA Taş Köprü - Adana | Görsel: Orhan Özgülbaş / Türkiye Kültür Portalı Plaka notu: 01 kodu, 1962'deki alfabetik il sıralamasına göre verildi. 81'den 01'e uzanan bu geri sayım, plaka kodlarının yalnızca iki rakamdan ibaret olmadığını gösteriyor. İlk 67 ilin 1962'deki alfabetik sırası, sonradan il olan 14 şehirle tamamlanırken adı değişen kentler eski kodlarını korudu. Mersin'in 33, Kahramanmaraş'ın 46, Şanlıurfa'nın 63 kodunu taşıması bu nedenle tesadüf değil. Yollarda her gün karşımıza çıkan plakalar; kimi zaman bir şehrin eski adını, kimi zaman yeniden il oluşunu, kimi zaman da Türkiye'nin değişen idari haritasını bugüne taşıyor.