Derin Amerika'nın son ataması Gina Haspel

Mike Pompeo'nun Dışişleri bakanlığı koltuğuna geçirilmesi nedeniyle boşalan CIA Başkanlık koltuğuna Gina Haspel oturdu. İlk kadın CIA bakanı olan Haspel'in kariyerine ilişkin CIA tarafından bilgiler paylaşıldı.Paylaşılan bilgiler arasında ilginç detaylar yer alıyor. İYİ DERECEDE TÜRKÇE VE RUSÇA BİLİYOR CIA'nın imaj değişikliğine gitmek için ilk kadın başkanlarını göreve getirdiği konuşulurken, Gina Haspel'in yalnızca bu sebepten ötürü getirilmediği de ortaya çıktı. Uzun yıllar CIA'da üst düzey görevlerde bulunan Haspel'in çok iyi deredece Türkçe ve Rusça konuşabildiği ortaya çıktı. ANKARA DETAYI CIA tarafından yayınlanan özgeçmiş bilgilerinde yer alan detaylarda Haspel'in Türkçeye akıcı derecede hakimiyet sağladığı da belirtilirken, Haspel'in 2000 yılında da Ankara'da görev yaptığı belirtiliyor. Türkçeyi burada öğrendiği belirtilen Haspel'in bu sebeple kasıtlı olarak yerleştirildiği belirtiliyor. Yeni CIA Başkanı Haspel'in çok iyi derecede Türkçe ve Rusça bilmesi, iyi niyetli olmayan planların yeniden devreye sokulmasına işaret olabileceği düşünülüyor. CIA'NİN İŞKENCECİSİ GINA HASPEL ABD, 11 Eylül 2001 sonrası teröre küresel alanda savaş açtığında, cihatçıların izini sürecek eş zamanlı planlanmış girişimler, 30 yıldır görev yaptığı CIA'in başı olmak için seçilen gizli CIA ajanı Gina Haspel dahil bütün yönetimi endişelendirdi. Bütün operasyon şu ilke üzerine kuruluydu: 'ya bizimlesin ya da bize karşısın', ve ajanlar herhangi bir yeni saldırıyı öğrenip durdurmak için bir yarış halinde olduğu için alışılmışın dışında teknikler kullanıldı. Bazı CIA ajanları waterboarding yöntemini kullanırken şüpheye düştü ya da ajansın geçmişte Latin Amerika hükümetlerini devirmek için çabalarıyla ve suikast girişimleriyle bağlantılarını hatırladı. Haspel'in kendisi, Tayland'da tutukluların işkence yapıldığı ve kendisine 'Kanlı Gina' lakabını kazandırdığı söylenen bir Amerikan 'kara deliğini' yönetti. 2005'te, bir danışmanın tavsiyesiyle ancak avukatların ve ajansın üst düzey çalışanlarının tavsiyelerine ters düşecek şekilde, parçalama için gönderilecek düzinelerce video kaseti yayınlayacak bir kablolu tv kurunca ABD'nin işkence üzerine sancılı tartışmalarına daha da karıştı. KARA DELİK'TEN ÇIKTI Program hakkında yakından bilgi sahibi olan bir kişi, 'İnsanları kaçırıyor, onları yılanlarla küçük sandıklara koyuyorduk. Paralı askerleri kullanıyorduk. Tam bir karmaşaydı. O zaman kimse şikayet etmiyordu ya da edenlerin sesi kısık çıkıyordu. Ajansın yardımına koşmak için gitti ve ajansa sadakatinin son sınırından bile şüphe duyulamazdı' ifadelerini kullandı. Diğer meslektaşları, evlenmemiş bir Kentucky yerlisi olan Haspel'i 'tam bir şirket adamı' sözleriyle tanımlıyor. CIA'in dünya çapındaki en önemli hedeflerinde (karşı istihbarat, Rusya, terörizm) çalışan usta ajan. Langley genel merkezine dönüşü üzerine, Haspel yeniden takdir topladı ve siyasi becerileri sayesinde terfi kazandı. Afrika ve Afganistan'da görevlerde bulunan eski gizli ajan Hank Crumpton, Haspel için her şeyin misyonlar tarafından belirlendiğini belirterek, 'O, doğal bir lider. Kuvvetli ve zayıf olduğu yönleri bilen, olağanüstü bir özfarkındalık sahibiydi' ifadelerini kullanıyor. CIA'in ilk kadın başkanı ve çoğunlukla gizli ajan olarak çalışmış bir olan Haspel'in destekçileri, Johnny Cash fanı olan Haspel'i, erkeklere küfür edebileceği gibi onlarla takılabilecek cesur bir kadın olarak tanımlıyor. Haspel destekçileri, onun aynı zamanda saygılı ve meslektaş bir tarafı olduğunu söylüyor. Haspel ile birlikte gizli serviste çalışan Daniel Hoffman, Haspel'in öğrenmesi zor bir dil üzerine çalışan ya da 'aşırı zor' bir operasyon yürüten meslektaşlarını övmek konusunda hassas olduğunu kaydediyor. Hoffman, 'Sizi dinleyecek ve herkesin söyleyeceklerini dinlemek isteyecek türden bir insandır' diyor. Ancak, Haspel'in terfisi, 'kara delik' programını ABD'nin tarihinde kirli bir bölüm olarak gören, bir daha tekrarlanmaması ve sorumluların cezalandırılması gerektiğini düşünenler tarafından hoş karşılanmadı. 'PARAMİLİTER ÖRGÜT OLDUK!' 2004 yılında istifa eden, programı açığa çıkaran ve hapse giren eski bir gizli operatör olan John Kiriakou, 'CIA başkanı yapılmamalı, yargılanmalı. İstihbarat toplamak yerine paramiliter bir örgüt olduk' diyor. Mahkeme belgeleri, sözde gelişmiş sorgulama teknikleri için programı tasarlayan iki psikoloğun 'Gina Doe' adında birine rapor verdiklerini iddia ediyor. Haspel'i görevden alma çabaları CIA tarafından engellendi. (Amerika'da kimliği bilinmeyen cesetlere Jane Doe ya da John Doe denir. 'Gina Doe', 'kimliği bilinmeyen bir Gina' olarak kullanılmış.) Programdan nefret eden eski üst düzey istihbarat yetkilisi ise yine de Haspel'i savunarak, Haspel'in o sırada henüz bir 'G15' olmadığını söylüyor. (bir orta sınıf kariyer derecesi) Trump, kendi adına, işe yaradığı iddiasıyla waterboarding yöntemini seçim kampanyası boyunca onayladığını söyledi. Daha sonra yasaya ve kıdemli yardımcılarının görüşlerine uyacağını söyledi. Savunma Bakanı James Mattis kamuya açık bir şekilde işkenceye karşı çıktı ancak Haspel'in görüşleri önemli. CUMHURİYETÇİLER DE ATAMAYA KARŞI CIA'in başkan yardımcılığına yükselen Haspel, onaylama oturumları ile karşı karşıya. Kanıt imha iddiaları, işkencenin yanlış ve etkisiz olduğu sonucuna varan 7 bin sayfalık bir Senato raporuna yardımcı oldu. Haspel'in başkan adaylığı ciddi bir engellemeyle karşı karşıya. Senatör Rand Paul, Haspel'in seçilmesine karşı çıkacağını söyledi; diğer Cumhuriyetçi senatörler de ona katılabilir. Öte yandan, CIA'i halkla ilişkiler birimi müdürü Dean Boyd, Haspel'i 'CIA başkanlığına aday gösterilebilecek en kalifiye insanlardan biri' olarak tanımlıyor. Boyd, tartışmanın bir parçası olarak bazı bilgilerin gizliliğini kaldırabileceğini dahi ima etti. Boyd, 'Amerikan halkı önümüzdeki haftalarda Haspel'i ilk defa tanıma şansı bulacaklar' dedi. Dış liderlikten uzak bir bina içinde mükemmel bir iç çalışan olan Haspel, Londra ve New York'ta istasyon şefi olarak görev yaptı. Görevi bırakacak olan CIA Başkanı Mike Pompeo, Trump'ın istihbaratı kamuoyu önünde küçümsemesi ve göreve başlama töreninden sonra Langley'de yaptığı garip konuşmadan sonra hepten canı sıkılan CIA'in moralini düzeltmek için Haspel'e güveniyor. Haspel'i tanıyan bir kişi, 'Haspel, o binanın nasıl işlediğini herkesten iyi biliyor' ifadelerini kullanıyor. Financial Times gazetesinde yayımlanan yazıya göre Hoffman, Haspel'in Kremlin'de 'ne yapacağını' da ve Putin'i neyin harekete geçirdiğini de bildiğini söylüyor ve 'Rusya konusunda mükemmel bir danışman olacak' diyor. Ancak takdirler yeterli değil. Adaylığını garantilemek için, kritikler, Haspel'in kara delik programındaki rolü hakkında daha çok şey bilmek isteyecek. Hatta bazıları, Amerika'nın daha önce hiç görmediği bir kamuoyundan özür talep ediyor. İŞTE TARİHE GEÇMİŞ 10 CASUS KADIN Ajanlık veya ispiyonlama işi, tehlikesinden dolayı hep erkeklerle özdeşleştirilir. Ama tarihte erkeklerden çok daha başarılı olmuş kadın casuslar da vardır. Ajanlık yaptığı ülkelerin kaderini değiştiren kadın casuslar gerçekten güçlü ve tehlikeli yapılarıyla dikkat çekiyor. Erkeklerin kullandığı tüm metotlara ek olarak, kadın casuslar cazibe ve güzelliklerini kullanarak da kurbanlarını yok edebiliyorlar. İşte dünya tarihinin efsane olmuş 10 kadın casusu… MATA HARİ Gerçek adı Margareta Zelle olan Mata Hari, I. Dünya Savaşı yıllarında, dansçı kimliği altında Almanya hesabına çalıştı. Mata Hari'nin ismi Malay dilinde şafağın gözü anlamına geliyor. Birinci Dünya Savaşı sırasında başta Almanlar için çalıştı. Fransa casusluk teşkilatı bir süre sonra onun Almanlar hesabına çalıştığını anladı.Fransızlar Zelle’ye iki taraflı çalışması teklifinde bulundular. Zelle de bunu kabul etmiş göründü. Ancak Fransızlar ona güvenmiyordu.Bu yüzden Mata Hari’yi denemek için Belçika’ya altı Fransız ajanla ilişki kurması için gönderdiler.On beş gün içinde bu altı ajanın tamamı da Almanlar tarafından yakalandı ve kurşuna dizildi.Kraliçe Stephanie Julianna von Hohenlohe Doğum yeri: Avusturya Hangi ülkenin casusu: Almanya, ABD 1930'da Almanya aristokrasisinin iyi eğitimli, varlıklı ve güzel kraliçesi, Londra elitleri arasında geçirdiği süre boyunca İngiliz kabinesinden kendine iyi bir çevre edindi. Çekiciliğini ve cinsel cazibesini cömertçe kullanan kraliçe, bir süre sonra bu cazibesini Hitler için kullanmaya başladı ve Hitler için casusluk yaptı. İkinci Dünya Savaşı sona erince Londra’da Alman ajanı olmak işe yaramaz duruma geldi. Kendini İngiltere’de güvende hissetmeyen Stephanie Julianna, ABD’ye yerleşti. ABD’ye yerleştikten sonra hükümet tarafından Hitler’in psikolojik profilini anlatan bir kitaba referans sağlaması için görevlendirildi.Elizabeth Bentley Doğum yeri: ABD Hangi ülkenin casusu: Sovyetler Birliği, ABD İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD’deki en başarılı kadın Sovyet casuslarındandır. Naziler hakkındaki gizli bilgileri Sovyet yandaşlarına geçirmiştir.Sevgilisi ölünce ve Sovyetler Birliği’ndeki kontaklarını kaybedince ABD’deki FBI örgütüne yaklaşık 150 Sovyet ajanının adını ispiyonladı.Lona Cohen Doğum yeri: ABD Hangi ülkenin casusu: Sovyetler Birliği Komünist parti üyesi Cohen, savaştan sonra eşiyle birlikte Londra’ya yerleşti. Daha sonra İngiliz ordusunun sırlarını Sovyetler Birliği’ne taşımak için oluşturulan ajan halkasının bir parçası oldu.Ajanlığı İngilizler tarafından fark edilince 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. İki ülke arasındaki casus değişimi sayesinde ülkesine döndü ve ülkesi tarafından onur madalyasına layık görüldü.Violette Szabo Doğum yeri: Fransa Hangi ülkenin casusu: İngiltere, Fransa Szabo’nun zekası, güzelliği ve kısa ömrü onu efsane yapmaya yetti. Paris’te doğan ama sonra İngiltere’ye yerleşen Szabo, kocasının ölümünden sonra İngiliz Gizli Servisi SOE’ye giriyor. Burada sıkı bir eğitim aldıktan sonra Fransız Direnişi’nde başarılı girişimlerde bulundu. Almanlarla büyük çatışmaya giren Szabo, son kurşunu kalana kadar mücadele ettikten sonra yakalandı.Almanlar tarafından Ravensbruck toplama kampına getirilen Szabo'nun Nazilere meydan okuması birçok mahkuma ilham verdi. 1945 yılında toplama kampına getirilmesinden sonra daha 23 yaşındayken idam edildi.Virginia Hall Doğum yeri: ABD Hangi ülkenin casusu: ABD, İngiltere, Fransa İngiliz SOE ajanı olan Hall, sayısız başarılı girişimde bulunmuştur. Özellikle Fransız Direnişi’nde hiçbir polis kuşatmasında yakayı hiç ele vermemiştir.Daha sonra İspanya’ya kaçarak ABD’nin bir örgütüne katıldı. 1930 yılında bir bacağını kaybetti.Krystyna Skarbek Doğum yeri: Polonya Hangi ülkenin casusu: İngiltere Skarbek’in İngiliz Gizli Servisi SOE’deki sıradışı kaynakları onu İkinci Dünya Savaşı’nın en başarılı casusu yaptı. Polonya, Fransa, Mısır ve Macaristan’da sayısız başarıya imza attı. Esas ününü de iki SOE ajanını Alman Gizli Servisi Gestapo’dan kurtarınca elde etti. Savaş sonrasında Skarbek hem kendi ülkesi tarafından hem de hizmet ettiği diğer ülkeler tarafından terk edilmiş bir şekilde buldu. Skarbek 1952 yılında öldürüldü.Nancy Wake Doğum yeri: Yeni Zelanda Hangi ülkenin casusu: Yeni Zelanda, İngiltere, ABD, Fransa, Avustralya İkinci Dünya Savaşı çıktığı sırada Fransa’da gazetecilik yapıyordu. Fransız Direnişi’nde gönüllü kuryelik yapan Nancy’nin kellesi için Gestapo milyonlar ortaya koydu. Sahip olduğu el çabukluğu ve ince zeka sayesinde bir Alman askerini elleriyle öldürdü. Savaş sonrasında 5 ülke onu İkinci Dünya Savaşı’nın en büyük kadın ajanı ilan etti. Brita TottDoğum yeri: Danimarka Hangi ülkenin casusu: Danimarka 1442'de Danimarka’nın asilzade ailelerinden birinin kızı olan Tott, İsveç Kraliyet Ailesi’nden gelen soylu bir asille evlendi. 10 yıl sonra İsveç, Danimarka ile savaşa girince Tott kendi ülkesi için casusluk yaptı. Tott yönetimsel bilgilerin yanında ayrıca İsveç’in askeri alanda attığı her adımı da ülkesine sızdırdı. İsveç kralı VIII. Charles,sonradan aileye katılmış Brita Tott’u casusluk suçundan dolayı ağır bir cezaya çarptırdı. Özel olarak hazırlanmış bir duvara canlı canlı astı. Uzunca bir süre asılı kalan Tott daha sonra affedildi ve ömrünün son günlerini kendi ülkesi Danimarka’da geçirdi.Melita Norwood Doğum yeri: İngiltere Hangi ülkenin casusu: Sovyetler BirliğiMelita Norwood İngiltere’de bir devlet memuruydu. Nükleer Araştırma Merkezi’nde yürütülen gizli çalışmalarda hassas birtakım dökümanları eline geçirmesi, İngilizlerin değil Sovyetler Birliği’nin dikkatini çekmiş olacak ki, 1940 yılında Sovyetler Birliği tarafından ajan olarak görevlendirildi. Soğuk savaşın ilerleyen yıllarında Norwood ülkenin birçok sırrını Sovyetler Birliği’ne ispiyonladı. 1960 yılında bazı açıkları yakalanmış olsa da, garip bir şekilde İngiliz zekası Melita Norwood’u fark edemedi.Mata HariKrystyna SkarbekViolette SzaboViolette Szabo