Yaban hayatının en büyüleyici ve gizemli yönlerinden biri, canlıların hayatta kalmak için geliştirdiği olağanüstü kamuflaj yetenekleridir. Bu alandaki en büyük mucizelerden biri de tropikal ormanların derinliklerinde yaşayan cam kurbağaları (Centrolenidae familyası) üzerinde yapılan kapsamlı bilimsel araştırmalarla aydınlatıldı.
Science dergisinde 22 Aralık 2022'de yayımlanan ve Duke Üniversitesi'nden Carlos Taboada ile Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nden (AMNH) Jesse Delia'nın birlikte yürüttüğü araştırma, kuzey cam kurbağasının (Hyalinobatrachium fleischmanni) uyurken kırmızı kan hücrelerini karaciğerinde topladığını ve böylece saydamlığını belirgin biçimde artırdığını ortaya koydu.
DOĞANIN YAŞAYAN HAYALETLERİ: CAM KURBAĞALARI KANLARINI KARACİĞERLERİNDE DEPOLAYARAK KENDİLERİNİ NASIL GİZLİYOR?
Bilim insanları, bu küçük ağaç kurbağalarının gündüzleri ormanın yırtıcı gözlerinden saklanmak için akıl almaz bir fizyolojik mekanizma kullandığını ortaya koydu: Gündüz uyku halindeyken dolaşımdaki kırmızı kan hücrelerinin yaklaşık %89'unu damar sisteminden çekip karaciğerlerinde depoluyorlar.
IFAW'ın yayımladığı makaleye göre, Güney ve Orta Amerika'nın tropikal ovalarından orta rakımlı dağ ormanlarına, nehir kenarlarındaki nemli bitki örtülerinden bulut ormanlarına kadar geniş ve zorlu bir coğrafyada yaşam süren cam kurbağaları adını karın altı ve göğüs derilerinin inanılmaz derecede saydam olmasından alır. Bu saydamlık sayesinde iç organları, kalpleri ve hatta damar yapıları dışarıdan net bir şekilde görülebilir.
Dünyada bilinen yaklaşık 160 cam kurbağası türü bulunmaktadır. Bu canlılar Centrolenidae familyasına aittir ve her tür kendi coğrafi niş alanına uyum sağlamıştır.
Oldukça sıcak ve nemli ortamlarda yaşayan bu amfibiler gececi etçillerdir. Genellikle böcekler ve küçük omurgasızlarla beslenirler. Yetişkin bireylerin büyük çoğunluğunun toplam uzunluğu 20 ila 30 mm arasında değişir. Bununla birlikte, bazı nadir türlerde bu uzunluk maksimum yaklaşık 80 mm'ye kadar çıkabilmektedir.
Ağaçlarda ve yaprakların üzerinde yaşayan bu canlıların parmak uçlarında bulunan özel yapışkan diskler, kaygan ve ıslak yapraklar üzerinde bile kusursuz bir tutunuş sağlayarak düşmelerini engeller.
Doğada omurgalı hayvanların tam şeffaflık elde etmesi son derece zordur; çünkü dolaşım sistemleri, ışığı büyük ölçüde emen hemoglobin içerikli kırmızı kan hücreleriyle doludur.
Balıklar veya larval yılan balıkları gibi bazı istisnai su altı canlıları hemoglobin üretmeyerek bu engeli aşarken, cam kurbağaları karada yaşayan aktif omurgalılar olarak çok daha karmaşık ve şaşırtıcı bir strateji geliştirmiştir.
TÜBİTAK Bilim Genç'te yayımlanan makaleye göre, Dr. Carlos Taboada ve ekibinin Science dergisinde yayımlanan araştırması, cam kurbağalarının uyurken kırmızı kan hücrelerini karaciğerlerine akıllıca paketlediğini ve bu sayede saydamlıklarını ciddi oranda artırarak avcılardan gizlendiklerini kanıtlamıştır.
