"CtDNA testi" adı verilen bu yöntem, tümör DNA'sının kanda izlenmesiyle hangi hastaların ek tedaviye gerek duymadan iyileşebileceğini belirliyor.
🧬 KAN DOLAŞIMINDAKİ DNA TEDAVİYİ YENİDEN ŞEKİLLENDİREBİLİR
Melbourne'deki Peter MacCallum Kanser Merkezi uzmanları tarafından yürütülen araştırmada, ctDNA (dolaşımdaki tümör DNA'sı) testi merkezde yer aldı. Bu test, kan dolaşımında kalan tümör DNA'sı parçacıklarını tespit ederek, hastalığın tekrarlama riskini belirlemeyi amaçlıyor.
Bilim insanları, ameliyat sonrası ctDNA testi negatif çıkan üçüncü evre bağırsak kanseri hastalarının, ya çok düşük dozda kemoterapiye ihtiyaç duyduğunu ya da hiç duymadığını tespit etti. Çalışma, geleneksel "ameliyat + kemoterapi" yaklaşımını yeniden değerlendirmeyi gündeme getirdi.
🧫 1000 Hasta Üzerinde Çığır Açan Bulgular
Araştırmada, üçüncü evre bağırsak kanseri tanısı konan yaklaşık 1.000 hasta beş yıl boyunca takip edildi. Bu hastaların 702'sinde ctDNA testi negatif çıktı ve bunlardan 353'ü kemoterapi almadan veya azaltılmış dozda tedaviyle izlendi.
Sonuçlara göre;
-
Kemoterapi dozu azaltılan hastalarda yan etki riski önemli ölçüde azaldı.
-
Ciddi yan etkiler, standart kemoterapi uygulanan grupta %10,6 iken, ctDNA testine göre tedavi edilen grupta %6,2 olarak kaydedildi.
-
Tedaviye bağlı hastane yatış oranı, standart tedavi görenlerde %13,2 iken, yeni yöntemle bu oran %8,5'e düştü.
Uzmanlara göre bu sonuçlar, kemoterapinin gereksiz yere uygulandığı birçok vakayı yeniden değerlendirme gerekliliğini ortaya koyuyor.
🩸 ctDNA Testi Nasıl Çalışıyor?
CtDNA testi, kanser hücrelerinden kopan DNA parçalarının kan dolaşımında bulunup bulunmadığını tespit ediyor. Eğer bu DNA kalıntıları tespit edilmezse, hastalığın nüks etme olasılığı düşük kabul ediliyor.
Tıbbi olarak "moleküler rezidüel hastalık" göstergesi olarak kullanılan bu test, klasik görüntüleme yöntemleriyle saptanamayan kanser kalıntılarını dahi ortaya çıkarabiliyor. Bu sayede doktorlar, gereksiz kemoterapi uygulamalarından kaçınarak kişiye özel bir tedavi planı hazırlayabiliyor.
🩺 UZMANLAR UYARIYOR: HENÜZ STANDART TEDAVİ DEĞİL
Çalışmanın sonuçları, Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği'nin Berlin'de düzenlenen yıllık kongresinde sunulacak. Ancak uzmanlar, bu yöntemin henüz tüm hastalar için standart hale gelmediği konusunda uyarıyor.
Londra'daki St Bartholomew Hastanesi'nden Prof. Marco Gerlinger, konuyla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yaptı:
"Hastaların büyük kısmı gereğinden fazla tedavi ediliyor. Aslında her iki hastadan biri sadece ameliyatla tamamen iyileşebiliyor. Bu test, kime gerçekten kemoterapi gerektiğini belirlemede devrim niteliğinde bir adım olabilir. Ancak klinik uygulama öncesinde daha fazla çalışmaya ihtiyaç var."
Araştırmacılar, ctDNA testinin özellikle "düşük riskli üçüncü evre" hastalarda (örneğin sadece üç lenf düğümü pozitif olan vakalar) kemoterapi dozunun azaltılmasında güvenli bir rehber olabileceğini belirtiyor.
