Atilla Dorsay ile filmler arasında

Tati'nin mirasından çıkıp gelen film1963 doğumlu Fransız grafik sanatçısı ve canlandırma yönetmeni Slyvain Chomet, Belleville'de Randevu filmiyle canlandırma türüne hayat verdikten yedi yıl sonra, yeni bir filmle karşımızda. Hemen söyleyelim, bu film de türe bambaşka incelikler ve yücelikler getiren başdöndürücü bir deneme.Chomet bu kez komedinin kendine özgü büyük ustası, ne yazık ki bizde asla yeterince tanınmamış Fransız sanatçısı Jacques Tati'nin anısını canlandırıyor. Hemen hiç konuşma içermeyen, komedinin sessiz dönemdeki zirvelerine yaklaşmayı deneyen, beden güldürüsünü adeta yeniden icat eden büyük usta, Bay Hulot serisi, Amcam, Play Time, Trafic, Parade gibi filmleriyle kendine özgü bir dünya yaratmış ve 1982 yılında, 75 yaşındayken aramızdan ayrılmıştı.Chomet, Tati'nin çeviremediği eski bir senaryoya dayandırıyor filmini. Ve tüm filmlerinde başrolü de yüklenen sanatçının ince, zarif ve komik silüetini, canlandırmanın imkânlarıyla, harika biçimde yeniden yaratıyor. Filmde Tati'nin asıl soyadı olan Tatischeff diye tanıtılan kişi, yaşlıca bir sihirbazdır. Şapkasından tavşan çıkaran o klasik sihirbazlardan... Ancak hikâyenin geçtiği 50'li yılların sonlarında, meslek ölmek üzeredir. Ortalığı gürültülü rock grupları, şiddet ve cinselliğe dayalı gösteriler sarmıştır. Bu arada Tatischeff'in yolu İskoçya'ya düşer. Ve bu farklı kültür diyarında oradan oraya dolaşıp dururken, bir otelde rastladığı temizlikçi kız Alice'de, beklenmedik biçimde sevgiyi bulur. Film, özellikle Tati ya da ikinci yüzü olan Bay Hulot kişiliğini perdede yeniden yaratmasıyla dikkat çekiyor. Bir film boyunca Tati sanki yeniden hayata dönüyor, yaşlı bir sanatçının hüzünlü öyküsüyle birlikte onun karamsar ama yine de neşeli, acıklı ama yine de gülünç serüvenini izliyoruz. O her biri bir macera olan gösteriler, o panayır sahneleri, o İngiliz rock starı ve grubu Mick Jagger mı, yoksa Tommy Steele mi?), o unutulmaz tavşan bölümü... İskoçya'nın mimarisinden renklerine, tüm özellikleriyle canlandırılması... (Yakın zamanda gidip gördüğüm için ayrıca etkilendim.) Ve de sanki filmin fonunda bir yerlerde, özellikle Sahne Işıkları filminin Charlie Chaplin'i duruyor ve bizlere özel bir selam yolluyor. Eğer Tati ölmeden bu filmi çevirebilseydi, kuşku yok ki onun Sahne Işıkları olurdu. Elbette anladınız: Bu Hollywood (Disney ve Pixar'ıyla Hollywood) tarzı gösterişli ve gösterişçi bir canlandırma yerine, çok daha kişisel, sakin ve içedönük bir film. Dolayısıyla o tarzı sevebilecek yetişkin ve sinemasever bir seyirciye sesleniyor. Yani illa da çoluk-çocuk gitmeniz şart değil! SİHİRBAZ (L'illusioniste) ****Yönetmen: Sylvain Chomet Senaryo: Jacques Tati, S. Chomet Sanat yönetmeni: Bjarne Hansen Müzik: S. Chomet Pathe Fransız filmiŞeytan'la Blair Cadısı'nın randevusuCabin Fever, Hostel gibi filmler yöneten, Soysuzlar Çetesi'nin jeneriğinde adı Tarantino'nun yanı başında ortak yönetmen olarak geçen ve kimi filmlerde oyunculuğunu da izlediğimiz yetenekli El Roth'un yapımcıları arasında bulunmasıyla reklam edilen bir gerilim filmi. Ama, tüm diğer sanatçılar yepyeni. Alman kökenli yönetmeni Daniel Stamm da öyle. Hatta oyuncuların çoğu da amatör; hikâyede kendi adlarıyla yer alacak kadar!Hikâye ünlü William Friedkin filmi Şeytan'ın modern bir çeşitlemesi. Daha doğrusu, Şeytan sanki Blair Cadısı'yla karşılaşıyor. Gerçekten de, tümüyle olayları izleyen kıpır kıpır bir el kamerasıyla çekilmiş bu 'oynak' filmin tekniği ve hikâyeye yaklaşımı, Blair Cadısı'nın sinemaya getirdiği anlatım biçimine tıpatıp benziyor. Allah'tan ondan daha ürkünç! Ve asıl teması da Şeytan'a daha yakın.Böylece, derin Amerika'da tüm vaazlarında adeta 'oynayan' ve müritlerini gösterişli jestleri ve cafcaflı laflarıyla cezbeden taşra papazı Cotton Marcus'u tanıyoruz. Hollywood'un daha önce de birçok filmde sunduğu, belki en görkemli örneğini Burt Lancaster'a Oscar getiren Richard Brooks filmi Elmer Gantry'de gördüğümüz o yarı meczup 'evanjelist' papazlarından biri.Marcus'un bir kameraya konuşmasını içeren bir belgesel gibi başlayan filmde, onun sayısız 'exorcism', yani şeytan çıkarma eyleminde bulunduğu anlaşılıyor. Aslında yaptıklarına inanmayan ve kendisini bir şarlatan gibi görmeye başlayan Marcus, bu işlere bir son verme zamanının geldiğine inanıyor. Ne var ki kamera ekibi ondan son bir gösteri istiyor. O da gizemli Louisiana eyaletinden gelen bir mektuba dayanarak, son kez bu işe sıvanıyor. Ve kızları garip işler yapan bir aileyi ziyarete gidiyor. Orada son derece mutaassıp ama enseste bulaşmış olması muhtemel bir baba, düşmanca davranan bir oğul ve ruhuna şeytan girmiş gibi gözüken bir genç kız bulacaktır. Film, bir yandan inancın yanlış yollara yönelmesinin tehlikelerini gösteren bir ibret dersi, öte yandan Amerika dediğimiz modern ülkede bile bağnazlığın nasıl hâlâ yeşerebildiğini gösteren bir örnek. Ama asıl amacı elbette ürkütmek, hatta korkutmak. Bunda da özellikle finale doğru hayli başarılı oluyor doğrusu... Ve akılla kör inancın, sağduyuyla çılgınlığın çatışmasından, en azından kimi bölümlerde gerilim fışkırıyor. Yine de filmin kimi izlenmesi zor sahneler içerdiğini söylemek gerekir. Bir de temel bir çelişkisi var ki; onu burada açıklamam gerilime ihanet olur; yapmayacağım. Sonuç olarak, korku-gerilim türünün gerçek meraklıları için.. SON AYİN (The Last Exorcism) **Yönetmen: Daniel Stamm Senaryo: Huck Botko, Andrew Gurland Görüntü: Zoltan Honti Müzik: Nathan Barr Oyuncular: Patrick Fabian, Ashley Bell, Iris Bahr, Louis Herthum, Caleb Landry Jones, Tony Bentley Amerikan filmi.HAFTANIN YILDIZ TABLOSU AMCAM ÖNCEKİ HAYATLARINI HATIRLIYOR ***ÇOĞUNLUK ***TOPRAK ALTINDA ***SAMMY'NIN MACERALARI ***İYİ YÜREK ***SOSYAL AĞ **YE, DUA ET, SEV **