27 yıl sonra Avrupa’da güneş tutulması heyecanı! Tam tutulma hangi bölgelerden izleniyor?

Avrupa'nın bazı bölgelerinde 27 yıl sonra yeniden tam güneş tutulması heyecanı yaşanıyor. Ay'ın Güneş'i tamamen örttüğü tam tutulma kuşağı Grönland, İzlanda, kuzey Rusya, İspanya ve Portekiz'in küçük bir bölümünden geçerken Avrupa'nın büyük bölümünde parçalı güneş tutulması gözlemleniyor. Türkiye'de ise tutulma parçalı olarak görülebiliyor ancak İstanbul için yapılan astronomik hesaplamalarda tutulmanın şehirden görülemeyeceği belirtiliyor. Tam tutulmanın merkez hattında Ay'ın Güneş'i tamamen kapattığı süre iki dakikayı aşıyor ancak iki buçuk dakikanın altında kalıyor. GÜNEŞ TUTULMASI NASIL MEYDANA GELİYOR? Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş'in arasına girmesiyle ortaya çıkıyor. Ay'ın Güneş'in önünden geçmesi sırasında Güneş'in ışığı Dünya'nın belirli bölgelerine tamamen ya da kısmen ulaşamıyor. Tutulmanın nasıl görüneceği, gözlemcinin bulunduğu konuma ve Ay'ın Güneş'i ne ölçüde kapattığına göre değişiyor. TAM GÜNEŞ TUTULMASI Ay'ın Güneş'i tamamen kapattığı durum tam güneş tutulması olarak adlandırılıyor. Bu sırada Güneş'in parlak yüzeyi bütünüyle gizlenirken gökyüzü kısa süreliğine belirgin biçimde kararıyor. Tam tutulmanın görülebilmesi için Ay'ın Dünya'ya düşen tam gölge bölgesinde bulunmak gerekiyor. Bu sırada Güneş'in dış atmosferi olan korona da çıplak gözle görülebilen etkileyici bir hale oluşturabiliyor. PARÇALI GÜNEŞ TUTULMASI Ay'ın Güneş'in yalnızca bir bölümünü kapattığı tutulmalar ise parçalı güneş tutulması olarak biliniyor. Bu durumda Güneş, gökyüzünde giderek küçülen bir disk ya da hilal biçiminde görünüyor. Parçalı tutulma, Ay'ın Dünya'ya düşen yarı gölge alanı içerisinde kalan bölgelerden izlenebiliyor. HALKALI GÜNEŞ TUTULMASI Bir diğer tutulma türü olan halkalı güneş tutulmasında Ay, Güneş'in önüne geçmesine rağmen Güneş'i tamamen örtemiyor. Bunun nedeni Ay'ın Dünya'dan daha uzakta bulunması ve gökyüzünde daha küçük görünmesi. Ay'ın etrafında Güneş'in parlak dış diski görünür kaldığı için ortaya dikkat çekici bir ışık halkası çıkıyor. Güneş tutulmaları, Ay tutulmalarıyla karıştırılmamalı. Ay tutulmasında Dünya, Güneş ile Ay'ın arasına girerek kendi gölgesini Ay'ın üzerine düşürüyor. AVRUPA'DA 27 YIL SONRA TAM GÜNEŞ TUTULMASI 2026 güneş tutulmasının Avrupa açısından en önemli özelliği, anakara Avrupa'nın bazı bölgelerinde 1999'dan bu yana ilk kez tam güneş tutulması yaşanması oldu. 11 Ağustos 1999'daki tutulmadan 27 yıl sonra Ay'ın gölgesi yeniden Avrupa'nın bazı bölgelerinden geçiyor. 12 AĞUSTOS 2026 TUTULMASI NERELERDEN İZLENİYOR? 2026 yılının en dikkat çekici gökyüzü olaylarından biri olan tutulmanın tam evresi, belirli bir hat boyunca izlenebiliyor. Tam güneş tutulmasının gözlemlenebildiği başlıca bölgeler şöyle: Rusya'nın kuzeyi Grönland İzlanda İspanya Portekiz'in kuzeydoğusundaki küçük bir bölge Tam tutulma kuşağı kuzey Rusya'dan başlayarak Grönland, İzlanda ve Atlas Okyanusu üzerinden İspanya'ya kadar uzanıyor. Tutulmanın merkez hattında Ay'ın Güneş'i tamamen kapattığı süre iki dakikayı aşıyor ancak iki buçuk dakikanın altında kalıyor. REYKJAVİK 17.48 Yaklaşık bir dakika LEÓN 20.28-20.30 Tam tutulma VALENCIA VE ZARAGOZA Kısa süreli Tam tutulma gözlemlenebiliyor Tam tutulma hattının dışında kalan bölgelerde ise parçalı tutulma gözlemleniyor. Kanada'nın büyük bölümünde, Kuzey Amerika'nın bazı kesimlerinde, Avrupa'nın geniş bir kısmında ve Kuzeybatı Afrika'da Güneş'in bir bölümü Ay tarafından örtülüyor. AVRUPA'NIN BÜYÜK BÖLÜMÜNDE PARÇALI TUTULMA GÖZLEMLENİYOR NASA verilerine göre Avrupa'nın birçok büyük kentinde Güneş'in önemli bir bölümü Ay tarafından örtülüyor. KENT GÜNEŞ'İN ÖRTÜLME ORANI Londra Yaklaşık %91 Paris %92 Milano %92 Viyana %85 Stockholm %81 Oslo %83 Madrid %99 Barcelona %99 Lizbon Yaklaşık %95 Dublin %94 Berlin %85 TUTULMA BAZI BÖLGELERDE GÜN BATIMINA DENK GELİYOR 12 Ağustos'taki tutulmayı daha ilginç hale getiren ayrıntılardan biri, bazı bölgelerde olayın gün batımına yakın gerçekleşmesi. Afrika'nın belirli kesimleri ile Avrupa ana karasının bazı bölgelerinde Güneş, ufka yaklaşırken kısmen tutulmuş halde görülebiliyor. İspanya ve Portekiz'in bazı noktalarında da tutulma, gün batımına yakın saatlerde gözlemleniyor. NASA'nın hesaplamalarına göre tam tutulma, Rusya'nın kuzeyindeki uzak bir bölgede gün ortasına yakın saatlerde gerçekleşti. Tutulmanın gölgesi daha sonra Dünya üzerinde doğuya doğru ilerleyerek İber Yarımadası'na doğru ilerliyor. 2026 GÜNEŞ TUTULMASI TÜRKİYE'DEN İZLENEBİLİYOR MU? Türkiye'de 12 Ağustos 2026 tutulması parçalı olarak görülebiliyor. Tutulmanın tam tutulma kuşağı Türkiye'den geçmiyor; bu kuşak Grönland, İzlanda, kuzey Rusya, İspanya ve Portekiz'in kuzeydoğusundaki küçük bir bölgeden geçiyor. İstanbul için yapılan astronomik hesaplamalarda ise bu tutulmanın şehirden görülemeyeceği belirtiliyor. Türkiye'de tam güneş tutulması izlemek isteyenler açısından bir sonraki önemli tarih ise 2 Ağustos 2027 olacak. NASA'ya göre 2027'deki tam güneş tutulması İspanya'nın güneyi ile Kuzey Afrika, Suudi Arabistan ve Yemen'in bazı bölgelerinden geçecek. GÜNEŞ TUTULMASI NASIL GÜVENLİ ŞEKİLDE İZLENİR? Güneş tutulmasını izlerken en önemli konu göz sağlığı. Tutulma sırasında Güneş'e doğrudan bakmak, kalıcı retina hasarına yol açabilecek kadar tehlikeli olabilir. Normal güneş gözlükleri Güneş ışınlarına karşı yeterli koruma sağlamıyor. Bu nedenle tutulmayı doğrudan izlemek isteyenlerin ISO 12312-2 standardına uygun özel güneş tutulması gözlükleri kullanması gerekiyor. Özel gözlük kullanılsa dahi Güneş'e kamera, dürbün veya teleskop gibi optik cihazlardan doğrudan bakılmaması gerekiyor. Bu cihazlar Güneş ışığını yoğunlaştırarak kullanılan filtreye zarar verebilir ve göze ulaşan ışığın ciddi hasara yol açmasına neden olabilir. GÜNEŞ TUTULMASI DOLAYLI OLARAK DA İZLENEBİLİR Tutulmayı güvenli biçimde gözlemlemenin bir başka yolu ise Güneş'e doğrudan bakmadan görüntüsünü yansıtmak. Basit bir iğne deliği projektörü bunun için kullanılabilir. Üzerinde küçük bir delik bulunan karton veya benzeri bir malzeme kullanılarak Güneş'in görüntüsü başka bir yüzeye yansıtılabilir. Benzer şekilde bir süzgecin deliklerinden geçen Güneş ışığının oluşturduğu küçük görüntüler de tutulma sırasında izlenebilir. Ay Güneş'in önüne ilerledikçe bu yansımaların şeklinin değiştiği görülebilir. HAVA KOŞULLARI ENGEL OLURSA CANLI YAYINLAR DEVREDE Tutulmanın görülebildiği bölgelerde hava koşullarının elverişsiz olması halinde gökyüzü olayını internet üzerinden takip etmek de mümkün. NASA başta olmak üzere çeşitli kuruluşlar, tutulmayı farklı noktalardan canlı yayınlarla izleyicilere aktarıyor. Böylece tutulmanın doğrudan görülemediği bölgelerde yaşayanlar da bu nadir gökyüzü olayını ekranlarından takip edebiliyor. Tam güneş tutulmasını canlı olarak izlemek için buradaki linke tıklayabilirsiniz.