Derbiler derbisi yüz yaşında

17 Ocak 1909'da bir çayırda oynanan maçla başlayan Fenerbahçe Galatasaray derbisi, bugün spor dünyasının en heyecanlı olaylarından biri olarak görülüyor.Şimdiki Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı'nın bulunduğu ve ''Papazın Çayırı'' olarak adlandırılan yerde yapılan ezeli rekabet tarihindeki ilk maçı Galatasaray 2-0 kazandı.Bundan tam yüz yıl önce 17 Ocak 1909'da Kadıköy'de Papazın Çayırı'nda henüz çiçeği burnunda iki futbol takımı soğuk bir havada maç yaptı.Tahta kalelere iki gol giden maçı izleyen çok az sayıdaki insan ve sahadaki 22 oyuncu, yıllar sonra bu iki takımın arasında daha da şiddetlenecek ezeli bir rekabet başlayacağının farkında değillerdi. Maç Fenerbahçe ve Galatasaray arasındaydı.Heyecan, sevinç ve üzüntü dozajı bol, öncesinde ve sonrasında sokakta, işyerinde evde günlerce konuşulan derbiler, tüm dünyada futbol kültürünün en renkli görüntülerine sahip oluyor.İtalya'da Milan-Inter ve Roma-Lazio, İskoçya'da Glasgow Rangers- Celtic, İspanya'da Barcelona-Real Madrid, Arjantin'de Boca Juniors-River Plate ve tüm dünyada onlarca takımın oynadığı derbi maçlarının Türkiye'deki en ateşlisi, ise tartışmasız Fenerbahçe ile Galatasaray arasında yaşanıyor. Üstelik dünya derbiler sıralamasında da ilk 10'a girecek kadar önemli görülüyor.Taraftar ruhu her maçta renklere gönül verenlerin karşılıksız duygularıyla yaşamasına rağmen, bu tip maçlarda hem taraftarlar hem de futbolcular bir sınava girmiş gibi ya da bağlılıklarını temize geçmiş gibi oluyorSon yıllarda bu duygu yerini biraz şiddet ve karşı takımdan nefret etmeye bırakmış olsa bile dün yüz yaşına giren derbi, futbol tarihimizde kapladığı alanı sonuna kadar koruyacak gibi gözüküyor.101 yıla ulaşan ezeli rekabette, galibiyetlerde ve gol sayısında Fenerbahçe'nin üstünlüğü göze çarpıyor.Fenerbahçe ile Galatasaray futbol takımları, şimdiye dek resmi ve özel toplam 361 kez karşı karşıya geldi.''Sarı Kanaryalar''ın attığı toplam 507 gole, ''Cim Bom'' 462 golle karşılık verdi.Genel toplamdaki üstünlüğünü lig maçlarına da yansıtan Fenerbahçe, ezeli rakibine galibiyet sayısında 43-29 üstünlük kurdu. Ligdeki 32 maç da berabere sonuçlandı.Lig maçlarında sarı-lacivertlilerin attığı 132 gole, sarı-kırmızılılar 101 golle karşılık verebildi.Türk sporuna damga vuran ve ''Zıt Kardeşler'' olarak adlandırılan Fenerbahçe ile Galatasaray'ın 101. yıla ulaşan ezeli rekabeti, birçok ilginç olaya tanık oldu.101 yıllık ezeli rekabette ilk golü Galatasaraylı futbolcu Emin Bülent Serdaroğlu attı.17 Ocak 1909 tarihinde ''Papazın Çayırı'' olarak adlandırılan yerde yapılan ilk maçı 2-0 kazanan Galatasaray, ezeli rakibinden ilk 7 maçta gol bile yemedi.4 Ocak 1914 tarihinde Union Club sahasında yapılan İstanbul Ligi maçını 4-2 kazanan Fenerbahçe, böylece ezeli rakibi karşısında yaklaşık 5 yıl süren suskunluğuna da son vermiş oldu.Fenerbahçe ile Galatasaray arasındaki maçlarda en az seyirci 17 Kasım 1922'deki karşılaşmaya geldiİttihat Sahası'nda şiddetli yağmur altında yapılan ve hakem Fethi Tahsin Başaran'ın şemsiyeyle yönetmek zorunda kaldığı maçı, tamamı biletsiz 14 kişi izledi.21 Eylül 2003'de İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yapılan lig maçını ise 70 bin 125 seyirci izlerken, bu rakam, ezeli rakipler arasındaki bir maçı izleyen seyirci sayısındaki rekor olarak tarihe geçti.Galatasaray ile Fenerbahçe arasındaki rekabette en fazla golü, Fenerbahçeli Zeki Rıza Sporel attı. Sporel, Galatasaray'a karşı oynadığı 42 maçta, toplam 27 kez rakip fileleri havalandırdı.Fenerbahçe-Galatasaray maçlarında en çok oynama rekoru Turgay Şeren'e ait. (A) Milli Takım ve Galatasaray'ın unutulmaz kalecilerinden Şeren, sarı-kırmızılı kaleyi 55 kez Fenerbahçe'ye karşı korurken, ezeli rekabette en çok forma giyen futbolcu unvanını elinde bulunduruyor.Ezeli rakipler, rekabetin bazı dönemlerinde birbirlerine karşı galibiyet alma bakımından üstünlük kurmakta zorlandı.Galatasaray üst üste 18, Fenerbahçe ise 11 maçta galip gelemedi.Sarı-kırmızılı takım, 17 Mayıs 1942'de 3-1 kazandığı maçın ardından tam 18 maç galip gelemedi ve 19. maçta 1 Aralık 1946'da sahadan 1-0 galip ayrıldı.Sarı-lacivertliler ise 20 Kasım 1949'da 2-0 kazandığı maçın ardından üst üste 11 maç galip gelemedi ve 22 Şubat 1953'de taraftarlarına Galatasaray galibiyeti armağan edebildi.Galatasaray-Fenerbahçe rekabetinde, şimdiye dek birçok oyuncu futbolculuk yaşamında iki formayı da giyme şansını buldu.Son dönemde iki takımda da oynayan futbolcular şunlar: Raşit Çetiner, Güngör Tekin, Erdoğan Arıca, Engin Verel, Mehmet Oğuz, Erhan Önal, Arif Kocabıyık, İlyas Tüfekçi, Tanju Çolak, Semih Yuvakuran, Selçuk Yula, Hasan Vezir, Benhur Babaoğlu, Elvir Boliç, Sedat Balkanlı, Saffet Sancaklı, Ahmet Yıldırım, Sergen Yalçın, Emre Aşık, Fatih Akyel, Elvir Baliç, Haim Michael Revivo, Abdullah Ercan, Mehmet Yozgatlı, Stjepan Tomas, Servet Çetin, Emre Belözoğlu.Fenerbahçe ise ezeli rakibi Galatasaray karşısında şimdiye dek en farklı skorlu galibiyeti, 2002-2003 sezonunun ilk yarısında Kadıköy'de yapılan maçta elde etti.6 Kasım 2002'de yapılan lig maçını 6-0 kazanan sarı-lacivertli ekip, aynı zamanda lig maçlarında iki takım arasındaki en farklı skorlu galibiyete imza attı.Ezeli rakiplerin kuruluşlarının ilk yıllarında birleşme durumlarının bile ortaya çıktığı, hatta iki kulüp başkanının ortak takım kurma konusunda anlaştıkları iddia edildi.Son yıllarda ezeli rekabetteki maçların bazılarında olaylar yaşanırken, Galatasaray Kulübü'nün eski Başkanı Özhan Canaydın, rekabete centilmence yaklaşımıyla alkış aldı.Sarı-kırmızılı ekibin 6 Kasım 2002'de, Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı'nda ezeli rakibine 6-0'lık yenilgiyle tarihi hezimete uğradığı maçta, başkanlık sıfatıyla ilk Fenerbahçe derbisini izleyen Galatasaray Kulübü Başkanı Özhan Canaydın'ın, rakibinin attığı golleri alkışlayarak Fenerbahçeli yöneticileri kutlaması, maça damgasını vurdu.İşte yüzüncü yıl dolayısıyla iki takım için ter dökmüş ve kaptanlık yapmış ve saha içinde sorumluluğu üstlenmiş futbolculara derbi hissiyatını ve unutamadıkları anıları...Bülent Korkmaz (Eski Galatasaray kaptanı): Dünyanın her tarafında derbiler var. Fenerbahçe Galatasaray derbisi de bunlar arasındaki sayılı derbilerden biri. Biz Galatasaray olarak o maça farklı hazırlanırdık. Gerilimi en yüksek maçlar olurdu. Bir özelliği de maçı kazandığımız zaman neredeyse bütün sezonu mutlu geçirirdik. Kadıköy'de Fenerbahçe'yi 10 kişiyle yendiğimiz maçı unutamıyorum. Bir de kardeşim Mert'le beraber oynuyorduk ve kırmızı kartı gören oyuncu oydu. Bu yüzden benim için anlamı farklı o maçın.Müjdat Yetkiner: (Eski Fenerbahçe kaptanı): Derbi ezeli ve ebedi bir mücadeledir ve rekabeti temsil eder. Bizden önce abilerimizden ve babalarımızdan aldığımız bir bayraktı ve bu bayrağı bizden sonrakiler devrettik ve sanırım bu hep devam edecek. Futbol aslında birleştirici, insanları kavgadan uzaklaştırıcı bir oyun ve eğlence aracı. Ama galiba eskiden bu eğlence aracı daha güzel kullanılıyordu. Derbilerde şimdiki gibi döner bıçaklarını ve biletleri rant odağı haline gelmiş bir biçimde görmek daha zordu. İlk yarısı 3-0 biten ve maçı 4-3 aldığımız kupa maçını unutamıyorum. Devre arasında Veysel Hoca beni tuvaletin yanına çağırdı ve libero oynamama rağmen ileri çıkıp pres yapmamı istedi.Cüneyt Tanman (Eski Galatasaray kaptanı): Fenerbahçe Galatasaray derbileri çok farklıdır. Genç takımdan eski futbolcuların yaptığı maçlara kadar tüm maçlarda rekabet olur. Beşiktaş Galatasaray ya da Fenerbahçe Beşiktaş maçlarıyla mukayese bile edilemez. Bu rekabet olmasaydı futbolun bu kadar ilgiyle izlenmesi de mümkün olmazdı. Genelde saha ve koridor gergin olur ama dışarıda Fenerbahçeli oyuncularla dostluğumuz sürmüştür. Bu maçlarda sonuç önemlidir. Yönetimler ve hatta başkanlar değişir. 89-90 sezonuydu yanılmıyorsam, Fenerbahçe'nin sahasında 5-1 yenilmiştik. Futbolu bırakmayı düşündüm. Beni zor ikna ettiler. Ertesi yıl iki maçta da Fenerbahçe'yi yendik. İkinci maçta 4-1 yendik ve kaptanlığı öyle bırakmak benim için unutulmayacak bir anıydı.Celal İbrahim Bey'den Deivid'e Yazılı kültür ve arşiv geleneğimizin eksikliği derbi istatistikleri konusunda da kendini belli ediyor. Her derbi öncesi yayımlanan birbirinden farklı veriler bunun en iyi göstergesi. Elimizdeki en sağlıklı verilere göre 17 Ocak 1909'da oynanan ilk maçı Galatasaray 2-0 kazandı. Derbideki ilk golü Celal İbrahim bu maçta atarken, son gol ise Fenerbahçeli Deivid'den geldi. İlk 8 maçta Galatasaray galip geldi ve Fenerbahçe gol atamadı. Derbilerde en fazla gol atan Fenerli oyuncu, 32 golle Zeki Rıza Sporel, Galatasaraylı oyuncu ise 18 golle Metin Oktay. İki takım bugüne kadar 362 kez karşılaştı. Bu maçların 137'sinde Fenerbahçe, 115'inde Galatasaray galip gelirken, 115 maç da berabere bitti. Rakip filelere Fenerbahçe 507 gol bırakırken 462 gol attı.