Bahis bombası sonrası akıllardaki soru: Geçmiş maçlar iptal edilir mi? “İspatlanırsa…”

Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu'nun 'bahis oyanayan hakemler' ifşası Türkiye'nin gündemine bomba gibi düştü. SAVCILIK SORUŞTURMAYI DERİNLEŞTİRDİ PFDK CEZALARI AÇIKLADI İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, TFF Başkanı Hacıosmanoğlu'nun yaptığı 'bahis hesabı bulunan hakemler' açıklamasının süren soruşturma bakımından ihbar niteliğinde kabul edildiği ve devam eden soruşturmanın derinleştirilerek sürdürüleceğini bildirdi. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK), bahis soruşturması kapsamında cezaları açıkladı. 'Bahisçi' hakemlerin cezası belli oldu! PFDK tek tek açıkladı: Zorbay Küçük hakkında ne karar çıktı? TFF'den yapılan açıklamada, 149 hakemin 8 ila 12 ay hak mahrumiyeti cezası aldığı belirtildi. Üst klasman hakemi Zorbay Küçük, üst klasman hakemi Melih Kurt ve klasman hakemi Mertcan Tubay ile ilgili incelemenin ise devamına karar verildiği aktarıldı.GEÇMİŞ MAÇLAR İPTAL OLUR MU? Türkiye'de Spor Yasası üzerine yazılan ilk kitabın yazarı olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren, son günlerde kamuoyunu meşgul eden 'hakemlerin bahis oynaması' tartışmasına dair kapsamlı bir hukuki değerlendirme yaptı. Sabah'a konuşan Ekren, konunun hem ceza hukuku hem de disiplin-etik boyutlarıyla ele alınması gerektiğini vurgularken, hakemin bahis oynamasının tek başına suç olmadığını ancak yöneteceği maçla bağlantılı şekilde bahis oynadıysa bu durumun 6222 sayılı Kanun kapsamında şike veya teşvik primi suçuna dönüştüğünü kaydetti. İPTAL İÇİN İSPAT ŞART Savcı Ekren, geçmiş maçların iptal edilebileceğini ancak ispatın şart olduğunu vurguladı. Hakemlerin isimlerinin açıklanması konusunda ise 'Sevk duyurusu bir suçlama değil, iddianın kurula taşındığını gösterir. Bu açıklamalar masumiyet karinesine aykırı değildir. Ancak dil nötr olmalı; 'suçlu' iması yapılmamalıdır' dedi. Savcı Ekren'e göre, hakemin bahis oynaması ceza hukuku açısından suç oluşturmuyor. Oynanan yer lisanslıysa ceza hukuku devreye girmiyor. Lisanssız bir sitede oynanıyorsa yine hapis cezası söz konusu olmuyor. 7258 sayılı kanun bu fiili kabahat olarak düzenleyip idari para cezasına bağlıyor. Suç olarak cezalandırılanlar oynatanlar, yer veya imkAn sağlayanlar ve yurt dışındaki sitelere erişim sağlayanlardır. Bu nedenle hakemin 'oynayan' konumunda kalması hapis tehdidi doğurmuyor. Ancak bu fiil, disiplin ve etik açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor. 'ŞİKE VEYA TEŞVİK PRİMİ SUÇUNA DÖNÜŞÜR' Ekren, 'Lisanslı bir platformda oynanan bahis nedeniyle ceza verilmez. Ancak hakem, yöneteceği maçla bağlantılı şekilde bahis oynar veya bir menfaat karşılığında sonucu etkilemeye kalkarsa, bu durum 6222 sayılı kanun kapsamında şike veya teşvik primi suçuna dönüşür' dedi. TFF Disiplin Talimatı'nın 57. maddesinin futbolla her türlü bahis eylemini yasakladığını hatırlatan Ekren, bu tür ihlallerin sürekli hak mahrumiyetine kadar gidebileceğini belirtti. TFF DİSİPLİNİ VE SAVCILIK SÜRECİ BAĞIMSIZ Savcı Ekren, TFF'de disiplin sürecinin savcılığın yürüttüğü ceza soruşturmasından bağımsız olduğunu ifade ederek 'Disiplin yargılaması, ceza yargılamasını beklemek zorunda değildir. PFDK, futbolun dürüstlüğünü korumak için kendi delilleriyle karar verebilir. Her iki süreç paralel yürüyebilir. Sevk duyurusu yapıldığında ve akabinde cezaların uygulanmasında isimlerin açıklanması masumiyet karinesine aykırı değildir. Ancak dil nötr olmalı; 'suçlu' iması yapılmamalıdır' diye konuştu. Hakemlerin bahis veya manipülasyon faaliyetlerinin geçmiş maçlara etkisi olup olmayacağı sorusuna da değinen Ekren, maçların iptal edilmesinin ancak güçlü delillerle mümkün olduğunu belirtti. Ekren,'Hakem davranışının sonucu etkilediği somut biçimde ispatlanırsa, maç tescili iptal edilir. Bu durumda yeniden oynatma kararı organizasyonu düzenleyen kurumun takdirindedir' ifadesini kullandı. UEFA VE FIFA'DAN SIFIR TOLERANS FIFA'nın, hakem Joseph Lamptey'nin manipülasyon yaptığı gerekçesiyle Güney Afrika–Senegal maçını yeniden oynatma kararını örnek gösteren Ekren, bu tür kararların ancak 'oyunun bütünlüğünü koruma' amacıyla alındığını vurguladı. Ekren, dünyadan örnekleri hatırlatarak UEFA ve FIFA'nın bu konuda sıfır tolerans politikası izlediğini söyledi. Ukraynalı hakem Oleg Oriekhov, Ermenistanlı hakemler Andranik Arsenyan ve Hovhannes Avagyan ile Ganalı hakem Joseph Lamptey'nin futbolla ilgili tüm faaliyetlerden ömür boyu men edildiğini hatırlattı. Savcı Ekren, 6222 sayılı Kanun'un yalnızca maç sonucunu etkilemeye yönelik eylemleri cezalandırdığını belirterek 'Hakemin yalnızca bahis oynaması suç değildir. Ancak sonucu etkileme amacıyla hareket ederse, şike veya teşvik primi suçu oluşur. Bu nedenle futbolun güvenilirliğini korumak için TFF'nin, ölçülü ve şeffaf hareket etmesi gerekir' diye konuştu.