Koronavirüsten korunmak için neler yapılması gerekir? Coronavirüs için 13 önlem...

Çin'de ortaya çıkan ve tüm dünyada 2 bin 700'den fazla ölüme neden olan yeni tip corona virüse (Covid-19) dair bilinmesi ve yapılması gerekenleri Prof. Dr. Osman Müftüoğlu sıraladı. 'Bizim için şimdilik sadece 'dikkatli olmak' yetiyor' diyen Müftüoğlu 13 maddede yapılması gerekenleri yazdı. Ellerinizi en geç iki saat ara ile bol su ve sabunla en az 30 saniye iyice ovarak yıkayınız. Şüpheli yerlerde yıkamayı takiben musluk kapatmada ve kapı-açma kapamada temiz bir kâğıt peçete kullanınız. Okul dönüşü çocuklarınıza el, yüz ve mümkünse beden temizliği (tüm duş) yaptırınız. El sıkma ve öpüşme şeklindeki selamlaşmalardan sakınınız. Ateş, öksürük, aksırığı olanlarla temastan sakınınız, temas halinden hemen sonra ellerinizi iyice yıkayınız. Günde 4-5 kez tuzlu su ile gargara yapmayı deneyiniz. Evinizi (işyerinizi, okulu, sınıfı) sık sık havalandırınız. Ateş, boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı, yorgunluk gibi ortak belirtilerde acil yardım için Sağlık Bakanlığı'ndan (112) yardım isteyiniz. Beslenme, düzenli uyku, kişisel hijyen konularında çok daha duyarlı ve dikkatli davranınız. Ateşi, öksürüğü, boğaz ağrısı olan çocukları okula yollamayınız. Sizde aynı işaretlerden varsa işe gitmeyiniz, istirahat ediniz ve çevrenizi bulaşma konusunda uyarınız. Bağışıklık gücünüzü azaltabilecek ilaçlardan, takviyeler ve girişimlerden uzak durunuz. Çiğ gıdaları dikkatli tüketiniz. Hayvansal besinleri pişirmeden yemeyiniz. PANDEMİ RİSKİ VAR MI? Müftüoğlu'nun bugünkü yazısından öne çıkanlar şöyle: Üzülerek belirteyim: Corona virüs de bu virüsten kaynaklanan ve Covid-19 adı verilen hastalık da pek çok doktor gibi beni de yanılttı. Gelişmelere bakılırsa şimdilik 40'dan fazla ülkede görülen bu salgın, bir süre sonra 'tüm dünyayı ilgilendiren' bir bulaşıcı/salgın hastalık kategorisine bile girebilir. Virüsün dış ortama aşırı dayanıklı olması, inkubasyon yani kuluçka süresinin uzunluğu ve bulaşıcılık (enfeksiyozite) kabiliyetinin yüksekliği hastalığın beklenenden daha hızlı yayılmasının ve çok sayıda insanının hayatını sonlandırmasının en önemli sebepleri. YAŞLILARA DİKKAT Tehlike özellikle yaşlı ve düşkün insanlar için çok ciddi. Kanaatimce bizde de alınan önlemler önümüzdeki günlerde daha da sıkılaştırılacak, koruyucu tedbirler muhtemelen 'kırmızı kategoriye' çıkarılacak. Bizim için şimdilik sadece 'dikkatli olmak' yetiyor. Zira henüz hiçbir vatandaşımızda bu virüs ve buna bağlı Covid-19 hastalığı teşhis edilmedi. PANDEMİ: Tüm dünyayı ilgilendiren bulaşıcı salgın hastalığa verilen genel ad. BİR SORUNA NE ZAMAN 'PANDEMİ' DENİR? Bilelim ki corona virüs tehdidi, yani Covid-19 denilen hastalık henüz 'pandemi' düzeyinde değil. Peki, pandemi ne demek? Anlamı, önemi ne? Pandemi sözcüğü 'dünyanın pek çok farklı yerinde eşzamanlı olarak hızla yayılan ve çok sayıda insanı tehdit eden bulaşıcı bir hastalığın mevcudiyeti halinde' kullanılıyor. Eğer bir bulaşıcı hastalık 'yeni ve farklı bir virüs ile oluşuyor, insandan insana çok kolay bulaşabiliyorsa' işte o zaman tehdit önemsenmeye başlıyor. Bir salgına pandemi denilip denilmeyeceğine Dünya Sağlık Örgütü karar verebiliyor. İyi haber şimdilik şu: Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri pandemi ilanı için henüz erken olduğu görüşündeler. KULUÇKA SÜRESİNE DİKKAT Corona virüs 'kuluçka dönemi', yani mikrobun kapıldığından hastalığın ortaya çıkmasına kadar geçen süre için ortalama 14 gün deniyor. Ne var ki bazı uzmanlar, bu sürenin 24 güne kadar uzamasının mümkün olabileceği görüşündeler. Hatta bazı kişiler hiç hastalanma belirtisi göstermeden, yani hiç hastalanmadan da bu virüsü yayabiliyor. Kısacası tedbirli olmak, koruyucu önlemleri dikkatle uygulamak şart! BELİRTİLERİ NELER Öksürük ve hapşırma önemli işaretler. Ateş genelde hep var. Baş ağrısı, nefes darlığı da işin ciddiyetini gösteren belirtiler. Genelde ilk belirti ateş. Bunu kuru bir öksürük izliyor. Soğuk algınlığı ve gripte sık görülen burun/boğaz sıkıntısı burada pek görülmüyor. Nefes darlığı en önemli ve tehlikeli belirti, 'Acil tıbbi müdahale gerekiyor' anlamına geliyor.