Türk sinemasının "efsane jönü" Cüneyt Arkın'sız 4 yıl: Doktorluktan sinemaya uzanan yaşam öyküsü

Türk sinema tarihine adını altın harflerle yazdıran usta oyuncu Cüneyt Arkın'ın vefatının üzerinden 4 yıl geçti. 'Gurbet Kuşları', 'Şoför Nebahat ve Kızı', 'Malkoçoğlu', 'Köroğlu' ve 'Osmanlı Kartalı'nın da aralarında bulunduğu 300'ü aşkın filmde rol alan sanatçı, özellikle 1960 ile 1980 arası dönemdeki tarihi film furyasında en çok başrol oyunculuğu yaparak bu konuda hemen her yerde tek isim olarak anıldı. TIP FAKÜLTESİNDEN MEZUN OLDU Gerçek adı Fahrettin Cüreklibatır olan sanatçı, Nogay Türklerinden Hacı Yakup ile Halise Cüreklibatır çiftinin çocuğu olarak 8 Eylül 1937'de Eskişehir'in Karaçay köyünde dünyaya geldi. Necatibey İlkokulu, Eskişehir Ortaokulu ve Eskişehir Atatürk Lisesini bitiren sanatçı, 1962'de İstanbul Tıp Fakültesinden mezun oldu. Arkın'ın kaleme aldığı şiir ve hikaye denemeleri, üniversitede okuduğu yıllarda çeşitli dergilerde yayımlandı. Askerliğini Eskişehir'de yedek subay olarak tamamlayan Arkın, vatani görevinin ardından bir dönem Adana ve civarında doktorluk yaptı. HALİT REFİĞ İLE BAŞLAYAN SİNEMA SERÜVENİ Cüneyt Arkın, Göksel Arsoy'un başrol oynadığı 1963 yapımı 'Şafak Bekçileri' filminin çekimleri sırasında yönetmen Halit Refiğ'in dikkatini çekti. Aynı yıl Artist dergisinin yarışmasında birinci olan sanatçı, Halit Refiğ'in teklifi üzerine 1964'te 'Gurbet Kuşları' sinema filmiyle oyunculuğa başladı. Cüneyt Arkın, 2007'de 26. İstanbul Film Festivali'nin 'Sinema Onur Ödülü'ne layık görüldü. İstanbul Kültür Sanat Vakfının internet sitesinde yer alan yazıya göre Halit Refiğ, Cüneyt Arkın hakkındaki düşüncelerini şu sözlerle aktarmıştı: Gurbet Kuşları'ndan sonra Cüneyt Arkın'a genellikle kadın seyirciye hitap eden, romantik genç aşık rolleri verildi. İtiraf etmeliyim ki günün birinde onu önce Türkiye, sonra dünya çapında ünlendirecek 'Malkoçoğlu' ya da 'Dünyayı Kurtaran Adam' gibi kişilikler aklımın ucundan geçmemişti. O, Cüneyt Arkın'ı bizzat kendisi yaratmıştır ve dünya sinema tarihinde bir başka benzeri yoktur. RAKİPLERİNİN ÖTESİNE TAŞIYAN AKROBASİ Refiğ'e göre Arkın, zaman zaman Alain Delon'a benzetilen yüz güzelliğiyle aşk filmlerinin ünlü yıldızı seviyesine ulaşmışken İstanbul'a gelen Medrano Sirki'nde bir mevsim ücretsiz çalışıp atletik yeteneklerini geliştirmeye girişti. Atlı, kılıçlı, atlamalı ve zıplamalı macera filmlerindeki akrobatik gösterileri, onu dünya sinemasındaki bütün rakiplerinin ötesine taşıdı. Arkın'ın filmleri, farklı isimlerle dünyanın dört bir yanında gösterilir hale geldi. İtalyanlar, onun filmlerini 'George Arkin' adıyla Güney Amerika'da pazarlarken İran'da da 'Fahrettin' adıyla gönüllerde taht kurdu. Kendisini sadece hareket gösterisine dayanan filmlerle sınırlamayan sanatçı, ciddi toplumsal konuları işleyen filmlerde de rol aldı ve filmler yönetti. MEDRANO SİRKİ'NDE KENDİNE ÖZGÜ TARZ Cemal Süreya, Arkın'ın kaleme aldığı 'Adını Unutan Adam' kitabında sanatçının gençlik yıllarında edebiyat ve tiyatroya ilgi duyduğunu, Medrano Sirki'nde edindiği deneyimlerin ise onun aksiyon sinemasında kendine özgü tarzını oluşturmasında önemli rol oynadığını belirtmişti. Ülkü Erakalın'ın yönettiği 1964 yapımı 'Gözleri Ömre Bedel' filminin finalindeki kavga sahnesi, sanatçının kariyerinde dönüm noktası oldu. Arkın, sinemadaki ilk 2 yılında 30 kadar filmde rol aldı. Bir süre duygusal-romantik jön karakterlerini canlandıran sanatçı, Refiğ'in önerisiyle aksiyon filmlerine yöneldi. ÖRNEĞİ OLMAYAN TARZ Sirkten öğrendiklerini 'Malkoçoğlu' ve 'Battalgazi' serilerinde beyaz perdeye aktardı ve Türk sinemasında daha önce örneği görülmeyen bir tarz geliştirdi. Usta sanatçı, 1964'te ilk evliliğini kendisi gibi doktor, sınıf arkadaşı Güler Mocan ile yaptı. Çiftin kızları Filiz, 1966'da doğdu. Çift, 1968'de ayrıldı. Aynı yıl, Fahrettin Cüreklibatır olan isminin yerine Cüneyt Arkın sahne adını kullanmaya başladı. Arkın, 1969'da Betül Işıl ile nişanlandı. İkili 1970'te evlendi ancak 1971'de boşandı. Kısa süre sonra yeniden evlenen çiftin, Kaan ve Murat adını verdiği iki çocukları oldu. 'EN İYİ ERKEK OYUNCU' ÖDÜLÜ Sanatçı, 1969 yapımı 'İnsanlar Yaşadıkça' filmiyle 6. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde 'En İyi Erkek Oyuncu' seçildi. 4. Altın Koza Film Festivali jürisi, 1972'de 'Baba' filmindeki rolüyle Yılmaz Güney'i 'En iyi erkek oyuncu' seçti ancak jüri, siyasi baskılar sonucu 'Yaralı Kurt' filmindeki performansıyla ikinci olan Arkın'ı 'En iyi erkek oyuncu' olarak belirledi. Jürinin kararına tepki gösteren Arkın, ödülü reddetti. Unutulmaz oyuncu Arkın, 1976'da 'Mağlup Edilemeyenler' filmiyle 13. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde 'En İyi Erkek Oyuncu' ödülü, 36. Antalya Altın Portakal Festivali ve 18. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri'nde 'Yaşam Boyu Onur Ödülü' aldı, 2013'te de Kültür ve Turizm Bakanlığı 'Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görüldü. ROMANTİK FİLMLERDEN HAREKETLİ FİLMLERE Kısa sürede Yeşilçam'ın aranan başrol oyuncuları arasına giren sanatçı, romantik filmlerle başladığı sinema yaşantısını hareketli filmlerle sürdürdü. Kariyeri boyunca Western'den komediye, maceradan toplumsal filmlere birçok farklı türdeki filmde oynadı. Özellikle 1978 yapımı 'Maden' ve 1979 yapımı 'Vatandaş Rıza' filmleri, sanatçının kariyerinde büyük öneme sahip oldu. Usta sanatçı, oyunculuğunun yanı sıra televizyon programları hazırlayıp sundu, kısa süre dergi ve gazetelerde sağlıkla ilgili yazılar kaleme aldı. Türk milliyetçisi kimliğiyle bilinen sanatçı, bir dönem siyasetle ilgilendi. 20 Ekim 1991'deki genel seçimlerinde Anavatan Partisinden Eskişehir'de 4. sıradan milletvekili adayı oldu ancak seçilemedi. 300'Ü AŞKIN FİLMDE ROL ALDI Bir dönem İşçi Partisi adına düzenlenen etkinliklere katıldı. Cüneyt Arkın, 28 Haziran 2022'de kalbinin durması nedeniyle İstanbul'da kaldırıldığı hastanede 85 yaşında yaşamını yitirdi. Kariyeri boyunca 300'ü aşkın filmde rol alan Arkın, yönetmenlik ve senaristlik de yaptı. Son olarak 2014'te çekilen 'Gulyabani' filminde rol alan sanatçının oynadığı filmlerden bazıları şöyle: 'Aşk ve Kin', 'Gözleri Ömre Bedel', 'Hepimiz Kardeşiz', 'Sokakların Kanunu', 'Şoför Nebahat ve Kızı', 'Gurbet Kuşları', 'Kırık Hayatlar', 'Dudaktan Kalbe', 'Serseri Aşık', 'İnatçı Gelin', 'Horasan'ın Üç Atlısı', 'Fakir Bir Kız Sevdim', 'İntikam Uğruna', 'Malkoçoğlu', 'Göklerdeki Sevgili', 'Cibali Karakolu', 'Yüzbaşı Kemal', 'Hacı Murat', 'Namus Borcu', 'Artık Sevmeyeceğim', 'Köroğlu', 'Yüzbaşının Kızı', 'Vatan ve Namık Kemal', 'Osmanlı Kartalı', 'Melikşah', 'Aşk Mabudesi', 'Arım Balım Peteğim', 'Selahattin Eyyubi', 'Ferhat ile Şirin', 'Yarım Kalan Saadet', 'Yusuf ile Züleyha-Hazreti Yusuf', 'Yumurcak Köprüaltı Çocuğu', 'Vahşi Çiçek', 'Her Şey Oğlum İçin', 'Battal Gazi', 'Malkoçoğlu Ölüm Fedaileri', 'Severek Ayrılalım', 'Nazlı ile Murat', 'Çöl Kartalı', 'Yaralı Kurt', 'Kara Murat: Fatih'in Fedaisi', 'Yumurcak Küçük Kovboy', 'Çaresizler', 'Acı Hayat', 'Kara Murat Fatih'in Fermanı', 'Oğul', 'Dayı', 'Kin', 'Babalık', 'Cemil', 'Deli Yusuf', 'Babacan', 'Tek Başına', 'Che Carambole Ragazzi' ve 'Maden'.