Son dakika af yasası çıktı mı? Yargı reformu paketi onaylandı mı?

Af yasası çıkarsa binlerce mahkum ceza evlerinden çıkacak. Af yasasıyla alakalı 31 Ağustos Cumartesi günü yaşanan son gelişmeleri sizler için aktaralım. Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, yargı reformu ile ilgili bir açıklama yaptı ve 'Güven veren ve erişilebilir adalet' sloganıyla hazırlanan 9 amaç, 63 hedef ve 256 faaliyetin bulunduğu düzenlemenin 'Bütün Türkiye'nin metni' olduğunu belirtti. Gül, 'Yargı Reformu Strateji Belgesi, hükümetimizin, devletimizin milletimize sözüdür, taahhüdüdür.' dedi. İşte detaylar. Af, genel anlamda, bir kişinin kusurunun bağışlanması demektir. Bütün toplumların aileden başlayarak, okulda ve toplum içinde nasıl davranılacağına ilişkin kuralları vardır. Bu kurallara aykırı hareket etmek suç ya da kabahat olarak kabul edilir. TBMM'DE ZAMAN YETMEDİ Türkiye Büyük Millet Meclisi dün gerçekleştirilen son Genel Kurul ile tatile girdi. Tatil öncesi ekonomi ile ilgili reform paketi onaylanırken, ceza infaz yasası gündeme gelmedi.AF YASASI NASIL OLACAK? Yargı paketinin çerçevesi, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında AK Parti Genel Merkezi'nde, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, AK Parti Grup Başkanvekilleri, Anayasa Komisyonu Başkanı Bekir Bozdağ'ın katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda çizildi. Meclis'teki diğer partilerle yapılacak görüşmelerinin neticesine göre, İnfaz Yasasını içerecek bölümün ilk olarak Meclis tatile girmeden yetiştirilmesi planlanıyor. Nafaka ve diğer düzenlemeler yeni yasama yılının başlayacağı Ekim ayına bırakılacak.80 BİN KADER MAHKUMU SERBEST KALABİLİR Adalet Bakanlığı ve AK Parti'nin hukukçu milletvekillerinin hazırladığı, içinde ceza infaz sisteminde değişiklik hükümlerinin de yer aldığı yargı paketinin tatil öncesi Meclis'e sunulması bekleniyor. Teklifin kanunlaşması durumunda, son yapılan hesaplamalara göre cezaevlerindeki 80 binin üzerinde tutuklu ve hükümlünün serbest kalacağı belirtiliyor.FETÖ DAVALARINDAKİ AKSAMALAR DA GÜNDEMDE AK Partililerin imzasına açılan teklifte, istinaf mahkemelerinin verdiği beş senenin altındaki cezalarla ilgili kesinleşmiş yargı kararlarının Yargıtay'ın temyiz incelemesine açılması öngörülüyor. Mevcut sistemde beş seneye kadar hapis cezasını gerektiren suçlarda temyiz mercii istinaf mahkemeleri.Bu mahkemelerin verdiği kararlar kesin sayılıyor ve Yargıtay'a gitmiyor. Kamuoyunda istinaf mahkemeleri olarak bilinen Bölge Adliye Mahkemelerinin FETÖ davalarına ilişkin verdiği kararlarla ilgili yaşanan sıkıntının da bu düzenleme ile giderilmesi hedefleniyor.AK Parti kaynakları, istinaf mahkemelerinin FETÖ davalarında aynı suça farklı cezalar verdiğine dikkat çekerek 'Bu kararlara Yargıtay yolunun açılması ile ortaya bir içtihat da çıkacak ve bu konudaki kafa karışıklığı giderilecektir. Çünkü yaptığımız değerlendirmelerde örneğin Bank Asya'ya paraya yatıranlarla ilgili aynı suça istinaftan farklı cezalar çıkmış. Bunlar Yargıtay'a götürülemediği için de bir içtihat oluşmamış. Farklı kararlar alınmış' görüşünü dile getirdi.TUTUKLULUK SÜRESİ DEĞİŞECEK Yargı paketinde tutukluluk süreleriyle ilgili düzenlemeler de olacak. Buna göre, terör ve toplu suçlarda iki seneden fazla tutukluluk söz konusu olmayacak. Ağır cezalık suçlarda bir sene, asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda da tutukluluk süresi altı ayı geçemeyecek. Tutukluluk süreleri dolanlar, haklarında kesinleşmiş yargı kararı yoksa kanun çıktığında tutuksuz yargılanacaklar.TERÖRÜ, TECAVÜZCÜYÜ, ŞİDDETİ VE İSTİSMARI KAPSAMAYACAK Yeni çalışma; terör, tecavüz, kadın ve çocuğa şiddet ve istismar suçlarını kapsamayacak. Ancak infaz rejimi uyarınca adli suçlarda cezanın yüzde 66'sının yatılmasında değişikliğe gidilerek, bu oran yüzde 50'ye çekilecek. Yani cezaevinde kalma süresi kısalacak.ÇOCUKLU KADIN TUTUKLULAR Önemli bir düzenleme de cezaevindeki çocuklu kadın tutuklu hükümlülerle ilgili. Adalet Bakanlığı'nın çalışmasında, çocuklu kadın mahkumların cezalarının ev hapsine dönüşmesini sağlayacak bazı düzenlemelere de yer veriliyor.EKONOMİK SUÇLAR PARA CEZASINA DÖNEBİLİR Aralarında ekonomik suçlar ile ilgili maddelerinde bulunduğu bazı suçlar için verilen hapis cezalarının ise para cezasına çevrilmesi planlanıyor.BU SUÇLARA AF YOLU KAPALI ATATÜRK'E, CUMHURBAŞKANINA, MECLİS'E HAKARET ANAYASA'YI İHLAL TERÖR CASUSLUK SİLAHLI ISYAN CİNAYET TECAVÜZ VE CİNSEL SALDIRIİNFAZ SÜRELERİ DEĞİŞECEK Ceza infaz süreleri düşürülecek. Yani cezaevinde kalma süresi kısalacak. Adli suçlarda yüzde 66 olan bu sürenin yüzde 50'ye doğru çekilmesi üzerinde duruluyor. Bu düzenleme ile aynı zamanda 2004 öncesine dönülecek. 2004 yılında çıkartılan Ceza İnfaz Kanununa göre cezaevinde kalma süresi yüzde 66'a yükseltilmişti.KİMLER SERBEST KALACAK? Bu durumda 10 yıl hapis cezası alan bir kişi mevcut sistemde 6 yıl 6 ay cezaevinde kalırken bu süre yeni düzenleme ile 5 yıla inecek. Düzenleme geriye doğru yürüyeceği için cezasının yüzde 50'sini çekenler cezaevinden çıkacak.5'TE 3 MÜ OLACAK? Ceza infaz düzenlemesi ile ilgili kulislerde konuşulan bir başka iddia ise infaz süresinin 3'te 2'den 5'te 3'e düşürüleceği... Bu uygulamayla 20 yıl hapis cezası alan kişi 10 yıl içeride yatarken, 13 yıl 3 ay içeride yatmaya başlamıştı. 5'te3 uygulaması hayata geçirilirse 20 yıl ceza alan bir kişi 12 yıl hapis yatacak. Böylece 1 yıl 3 ay bir azalma olacak.KADEMELİ FORMÜL İnfaz sürelerinin yeniden belirlenmesinin yanı sıra 'denetimli serbestlik'sürelerine de kademe getirilmesi planlanıyor. Mevcut yasaya göre, tahliyesine (koşullu salıverilmesine) 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlülerin, talebi halinde cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak tahliyesine karar verilebiliyor.Denetimli serbestlik süresine kademe getirilmesi, her ceza için ayrı süreler belirlenmesi üzerinde duruluyor. AK Partili yöneticiler '20 yıl hapis cezası alan hükümlü de 2 yıl hapis cezası alan hükümlü de tahliyesine 1 yıl kala denetimli serbestlikten yararlanıyor. 20 yıl için 2 yıl, 2 yıllık ceza için 2 ay gibi süreler belirlenebilir. Bunların hangi formülle uygulanacağı üzerindeki çalışmalar sürüyor' görüşünü dile getirdi.TBMM NE ZAMAN AÇILACAK? TBMM tatilden 1 Ekim'de dönecek. AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş, TBMM'nin ilk gündemlerinden birinin af yasası olacağını söyledi.ADALET BAKANI'NDAN YARGI REFORMU AÇIKLAMASI Adalet Bakanı Abdülhamit Gül Yargı Reformu Strateji Belgesi ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Gül, 'Yargı Reformu Strateji Belgesi, 82 milyonundur, bütün Türkiye'nin metnidir. Hükümetimizin, devletimizin milletimize sözüdür, taahhüdüdür. Bu belge bir referans metindir, bir pusuladır. Reformun ana ekseninde milletimiz vardır' dedi.Yargı Reformu Strateji Belgesinin, 'Güven veren ve erişilebilir adalet' vizyonu üzerinde şekillendirildiğine işaret eden Gül, şunları söyledi: 'Bu belge bir referans metindir, bir pusuladır. Reformun ana ekseninde milletimiz vardır. Vatandaşlarımıza adalet hizmeti verirken daha kaliteli bir standardı yerleştirmeyi arzu ediyoruz. Yargı Reformu Strateji Belgesi 82 milyonundur, bütün Türkiye'nin metnidir. Hükümetimizin, devletimizin milletimize sözüdür, taahhüdüdür. Reform belgesinin Cumhurbaşkanımız tarafından sahiplenilerek kamuoyuna açıklanması bu konudaki iradenin tam ve kararlı olunduğunun en büyük göstergesidir.'9 AMAÇ Yargı Reformu Strateji Belgesi, 'Hak ve özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi', 'Yargı bağımsızlığı, tarafsızlığı ve şeffaflığının geliştirilmesi', 'İnsan kaynaklarının nitelik ve niceliğinin artırılması', 'Performans ve verimliliğin artırılması', 'Savunma hakkının etkin kullanımının sağlanması', 'Adalete erişimin kolaylaştırılması ve hizmetlerden memnuniyetin artırılması', 'Ceza adaleti sisteminin etkinliğinin artırılması', 'Hukuk yargılaması ile idari yargılamanın sadeleştirilmesi ve etkinliğinin artırılması', 'Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin yaygınlaştırılması' başlıklarıyla 9 amaç yer alıyor. Bu amaçlara ulaşmak için ise 63 hedef ve 256 faaliyet belgenin içeriğini oluşturuyor. AZAMİ TUTUKLULUK SÜRESİ AYRI AYRI DÜZENLENECEK Yargı Reformu Strateji Belgesinin hayata geçirilmesiyle yapılacak düzenlemelerle yargının güçlendirilmesi hedefleniyor. Belgedeki amaç ve hedeflere göre, hak ve özgürlüklere ilişkin standartları yükseltmek üzere mevzuat gözden geçirilecek, gerekli değişiklikler gündeme gelecek. İfade özgürlüğüne ilişkin mevzuat ve uygulama analiz edilerek bireylerin hak ve özgürlük alanlarını daha da genişletecek düzenlemeler yapılacak. İfade özgürlüğünü ilgilendiren yargı kararlarına karşı kanun yolu güvencesi artırılacak. Azami tutukluluk süresine ilişkin hükümler, soruşturma ve kovuşturma aşamaları için ayrı ayrı düzenlenecek. İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da ve diğer kanunlarda yer alan erişim engelleme usulleri, ifade özgürlüğü çerçevesinde ele alınarak gerekli değişiklikler yapılacak. İNSAN HAKLARI İÇİN EYLEM PLANI Yeni bir İnsan Hakları Eylem Planı hazırlanacak ve etkili şekilde uygulanacak. Bunun için Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında yer verilen ihlal alanlarına ilişkin etkili çözümler geliştirilecek. 'Yargı bağımsızlığı, tarafsızlığı ve şeffaflığının geliştirilmesi' amacı kapsamında da hakim ve savcıların atama, nakil ile terfi sisteminin nesnel ve liyakate dayalı ölçütlerle geliştirilmesi sağlanacak. Bu çerçevede belirli bir mesleki kıdeme sahip hakim ve savcılar için coğrafi teminat getirilecek. Hakim ve savcılık mesleklerine girişteki mülakat sınavının geniş temsile dayalı heyet tarafından yapılması sağlanacak. Atama ve nakil mevzuatında yer alan bölge sistemi coğrafi teminat ekseninde yeniden düzenlenecek. Hakim ve savcıların terfi sistemi liyakat ve performansı esas alacak şekilde yeniden yapılandırılacak. Belirli görevlere atanabilmek için asgari mesleki kıdem şartları yeniden belirlenecek. Hukuk eğitiminin modeli, fakültelerin eğitim süresi ve kontenjanları ile fakültelere girişte aranan başarı sıralama ölçütü niteliğin artırılması için yeniden belirlenecek. Hukuk fakültelerinde mevcut akademik kadroların niceliği ve niteliğine ilişkin temel ilkeler yeniden ortaya konulacak. Hukuk fakültelerinde denklik uygulamasına ilişkin kriterler yenilenecek. Hukuk fakültelerinde okutulan müfredat, analitik düşünme kabiliyetini geliştirecek anlayışla yeniden yapılandırılacak.Yargı Reformu Stratejisi'nin 'Savunma Hakkının Etkin Kullanımının Sağlanması' amacı kapsamında, avukatlık mesleğine ilişkin yeni düzenleme ve uygulamalar da hayata geçirilecek. Avukatlık stajına başlamak için 'Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda başarılı olma şartı aranacak. Avukatlık stajının süresi ve verimliliği hususlarında çalışmalar yapılacak. Avukat stajyerlerinin staj süresince sigortalı olarak çalışabilmelerine ilişkin düzenlemeler gerçekleştirilecek. AVUKATLARA PASAPORT DÜZENLEMESİ Yargının kurucu unsuru olan savunmayı temsil eden avukatların mesleklerini daha rahat yapmalarına yönelik yeni uygulamalar da ele alınacak. Kamu avukatlarının çalışma esaslarına ve özlük haklarına yönelik mevzuatta iyileştirme olacak. Mesleklerini icra ederken avukatlara adli ve idari yargı hizmet binalarında gerekli kolaylıklar sağlanacak. Avukatların hususi damgalı pasaport alabilmeleri gibi farklı alanlardaki hakları geliştirilecek. Yargı Reformu Stratejisi'nin 'Adalete Erişimin Kolaylaştırılması ve Adalet Hizmetlerinden Memnuniyetin Artırılması' amacı çerçevesinde, adli ve idari yargıda adalete erişimin kolaylaştırılması için başvuru süreleri yeniden düzenlenecek, süreçlerdeki belirsizlikler ortadan kaldırılacak. Adalete etkili erişim için ise adli yardım sistemi güçlendirilecek. Özel hukuk alanında vatandaşların hukuki sorunları hakkında danışmanlık hizmeti alabilecekleri ofislerden oluşan bir hukuki yardım sistemi kurulacak. Özel hukuk alanında adli yardıma başvuru prosedürü kolaylaştırılacak, standart bir başvuru formu oluşturulacak ve e-Devlet üzerinden başvuru imkanı getirilecek.Adli yardım hizmeti için avukatlara ödenen ücretler artırılacak, adli yardım hizmeti nedeniyle tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin yeni bir düzenleme yapılacak. Yaşlıların adalete erişimini kolaylaştıracak önlemler alınacak, adliyelerde yaşlıların hizmete erişimini kolaylaştıracak uygulamalar yapılacak. Yaşlıların ihtiyaçlarına duyarlı bir adalet sistemi için personele eğitim verilecek. Adalete erişim imkanlarının artırılması hedefi doğrultusunda hukuki himaye sigortası geliştirilecek. Bu kapsamda mevcut sigorta genel şartları yeni ihtiyaçlara göre güncellenecek, hukuki himaye sigortasının yaygınlaştırılması için kamuoyunda farkındalık çalışmaları yapılacak. YARGIDA MEMNUNİYET ANKETLE ÖLÇÜLECEK Yargı hizmetlerinden memnuniyeti etkileyen unsurların tespiti için çalışılacak. Düzenli aralıklarla memnuniyet anketleri yapılacak, akademisyenler ve sivil toplum örgütlerinin katılımıyla düzenli toplantılar gerçekleştirilecek. Yargıda medya ve halkla ilişkiler kurumsallaştırılacak ve vatandaşların işlerini kolaylaştıracak uygulamalar hayata geçirilecek. Adliyelerde kurulan medya iletişim büroları 'medya ve halkla ilişkiler büroları' olarak yeniden yapılandırılacak. Medya ve halkla ilişkiler bürolarında iletişim fakültesi mezunu tecrübeli personel istihdam edilecek. Adliye muhabirleri için temel hukuk bilgi ve terminolojisine yönelik eğitim programları düzenlenecek. HAKİMLER, CEZA VE HUKUK HAKİMİ OLARAK İHTİSASLAŞACAK İhtisas mahkemelerine ve uzmanlaşmaya yönelik uygulamalar artırılacak. Bu çerçevede hakimlerin meslek hayatları boyunca ceza ve hukuk hakimi olarak ayrışmaları ve bu yönde ihtisaslaşmaları sağlanacak. İhtisas gerektiren çevre, imar ve enerji gibi alanlarda özel mahkemeler kurulacak. Teknolojik imkanlardan da yararlanılarak adalet hizmetlerinin vatandaş odaklı sunulması sağlanacak. Yurt dışında yaşayan vatandaşların adli işlerinin kolaylaştırılması için bilişim sisteminin yurt dışı temsilcilikleri ile entegrasyonu sağlanacak. ÇOCUKLARA YÖNELİK DÜZENLEMELER Çocuk adaleti sistemi, onarıcı adalet yaklaşımıyla yeniden yapılandırılacak ve mağdur odaklı bir yaklaşım benimsenecek. Bu amaç için bazı ağır suçlar hariç olmak üzere, 15 yaşından küçük çocukların ilk defa işledikleri fiillerin soruşturma ve kovuşturmaya konu edilmeden, çocuklara özgü koruma mekanizmaları içerisinde değerlendirilmesi sağlanacak. Suça sürüklenen çocuklara özgü kamu davasının açılmasının ertelenmesi modeli geliştirilecek, suça sürüklenen çocukların ilk derece yargılamaları ile bu çocuklar hakkında verilen kararların kanun yolu incelemelerinin öncelikli olarak yapılması sağlanacak. Çocuk mahkemelerinin fiziki koşulları çocuk ceza adaleti sisteminin amacına uygun hale getirilecek. Mağdur haklarına ilişkin mevzuat çalışmaları tamamlanacak, adli destek ve mağdur hizmetlerine ilişkin merkez ve taşra birimleri oluşturulacak ve adli görüşme odaları ülke geneline yaygınlaştırılacak. ÇOCUK TESLİMİ DÜZENLEMESİ Aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkların yargısal çözümü sürecinde uyuşmazlıkları derinleştiren uygulamaların kaldırılması sağlanacak. Bu amaçla Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan sorunların giderilmesine yönelik çalışmalar yapılacak, çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulması icra müdürlüklerinin görevi olmaktan çıkartılacak ve bu işlemin harç alınmaksızın uzmanlar vasıtasıyla yapılması sağlanacak, çocuğun üstün yararı ile bütün aile fertlerinin hukukunu koruyan, adli süreç içinde örselenmelerini önleyen ve uyuşmazlığın en kısa sürede çözümüne imkan veren yeni bir yargılama usulü geliştirilecek. Noterliklerin görev tanımları, yargının iş yükünü azaltacak şekilde yeniden düzenlenecek. Bu kapsamda, hukuk fakültesi mezunlarının istihdam edileceği noter yardımcılığı müessesesi oluşturulacak, noterliğe girişte noterlik sınavı getirilecek, noterliklerin açılış kriterleri yeniden belirlenecek ve noterliklerin sayısı artırılacak.