79 yılın ardından Kariye Camii'nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii'ye akın etti

79 yıl önce Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye çevrilen Kariye Camii geçtiğimiz günlerde ibadete açıldı. 21 Ağustos 202'de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle cami statüsüne çevrilen Kariye Camii'nde bugün ilk Cuma namazı kılındı. Camii'nin içi tıklım tıklım doldu, bazı vatandaşlar namazlarını dışarıda kılmak zorunda kaldı. Öte yandan Cuma namazı için Kariye camiine gelen vatandaşlara lokum ikramında bulunuldu.

Giriş Tarihi: 10 Mayıs 2024 16:15 Güncelleme Tarihi: 10 Mayıs 2024 16:16

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Fatih'te bulunan ve İstanbul'un fethinin ardından camiye çevrilen Kariye Camii 79 yıl aradan sonra ibadete açıldı. 79 yıl sonra ibadete açılan Kariye Camii'nde bugün ilk Cuma namazı vatandaşların katılımıyla kılındı.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olan ve 21 Ağustos 2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile cami statüsüne çevrilen ve 79 yıl aradan sonra ibadete açılan Fatih'te bulunan Kariye Camiinde bugün ilk Cuma namazı kılındı.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — "CAMİLERİMİZİN İÇİ DAİMA DOLU OLSUN
Namaz için camiye geldiğini söyleyen Hüseyin Kuzu, "Evim burada olduğu için bütün vakitlere gelmeye çalışıyoruz. Cuma namazı vesilesiyle gelmek başka bir güzellik. Geç kalmış bir durum. Camilerimizin içi daima dolu olsun. Müminin gelmesi gereken yer burası. Allah güzelliklerden ayırmasın, daim eylesin" dedi.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — "79 YILDIR KAPALIYDI İLK CUMAYI BURADA KILDIK"
Esenyurt'tan Cuma namazı için geldiğini söyleyen bir kişi de, "Ben Esenyurt'tan geldim. Burası 79 yıldır kapalıydı ilk cumayı burada kıldık. Ayasofya'da da ilk Cuma namazını kılmaya gitmiştim. Ama iki camide de içeride kılmak nasip olmadı, dışarıda kıldım bugünlere şükürler olsun. Ömründe herkese nasip olmaz" şeklinde konuştu.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Cuma namazı için Kariye camiine gelen vatandaşlara lokum ikramında bulunuldu.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — KARİYE CAMİİ'NİN TARİHİ

Kariye Camii'nin tarihi yolculuğundaki serüveni incelendiğinde, geçmişi bugünlere taşıyan ne denli önemli bir rehber olduğunu görmek mümkündür.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Sanatsal ve tarihi özellikleriyle İstanbul'un sembol anıtlarından biri olan ve Fatih'in Edirnekapı semtinde yer alan Kariye, 6. yüzyıla kadar uzanan bir tarihi geçmişe sahip. D.Roma döneminde saray kilisesi ve şapel olarak kullanılan Kariye Camii, tarihe meydan okurcasına ayakta durmayı başarmış nadide yapılar arasındadır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Çok katmanlı yapısı ile İstanbul'un tarihi ve kültürel zenginliğinin bir parçası olan Kariye, mimari üslubu, mekan tasarımı, boyutları, mozaik, fresk gibi bezeme öğeleri ve çeşitli dönem ekleriyle eşsiz bir tarihi belge niteliği taşımaktadır. Sadece İstanbul'daki değil son dönem D.Roma sanatının, tüm dünyadaki en zengin ve ayakta kalabilen, örneklerinden birini teşkil etmektedir.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — ‍Yapının isminin neden Kariye olduğu kesin olarak bilinmemekle beraber yaygın iki görüş vardır. Bu iki görüşte temelde Kariye kelimesine verilen anlamların yapı ile uyumlu olmasıyla ilgilidir.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — İlk görüş kelimeye yüklenen mistik anlamın mâbed'in "Soteros" yani kurtarıcı Îsâ'ya adanması bir tutarlılık göstermesine dayanıyor. Khora sıfatı her türlü çerçeveyi aşan bir âlemi belirtmektedir. O dönemde Tanrı'nın sınırsızlığını ifade eden tarifler Îsâ ile Meryem'e de yakıştırılmıştır. Bu sebeple yapının içindeki İsâ ve Meryem'i tasvir eden mozaiklerin her ikisinde de İsâ ve Meryem'in adları ile birlikte "Khora" kelimesi yazılmıştır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Diğer görüş yapıya Konstantin surlarının dışında yer aldığından dolayı "Khora" adının verildiğidir. Khora kelime olarak bir yerleşim yerinin dışını, taşrayı ifade etmektedir. Türkçe de "köy" anlamındaki karyeden gelen kariye de bir bakıma bunun tercümesidir. Yapı beşinci yüzyılda Theodosius surlarının yapılmasına kadar kent duvarlarının dışındaydı.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Kariye Camii'nin müze ve müze deposu olarak kullanılmasına yönelik 2 Ağustos 1945 tarihli 2 Ağustos 1945 tarihi Bakanlar Kurulu Kararı 2019 yılında Danıştay tarafından iptal edildi. Danıştay, kararında "Devlet, vakıfları muhafaza edebilir, onlara müdahale edemez," demektedir.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Yapı, 21 Ağustos 2020 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiş ve ibadete açıldığı belirtilmişse de açılışına saatler kala restorasyona alındı. Mayıs 2024'e kadar restorasyonu devam etti. Son olarak 6 Mayıs 2024 itibarıyla caminin ibadete açılması kararlaştırıldı.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Kariye Mimari Özellikleri

Kariye Camii, tipik bir Bizans yapısıdır. Dışarıdan tuğla duvarlarıyla oldukça sade görünmekle birlikte içi en süslü kiliselerden biridir. Güney cephede uzanan dar uzun tek nefli bir şapel olan "pareklezyon" bir bodrum üzerine yapılmıştır. Üstü kısmen kubbe, diğer kısımları tonozla örtülüdür. Tek apsisi vardır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Bütün batı cephesi boyunca uzanan dış narteks bugünkü cepheyi oluşturur. Yapının orta mekanını örten kubbe yüksek kasnaklıdır. Osmanlı döneminde onarım görmüştür ve ahşaptır. Dış cephelerde yuvarlak kemerler, yarım payeler, nişler ve taş tuğla örgü sıraları ile plastik ve hareketli bir görünüm sağlanmıştır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Doğu cephesi dışa taşkın apsislerle bitmektedir. Orta apsis dıştan yarım kemerli bir "payanda" ile desteklenmiştir. Bu payanda, gotik mimarlıkta yaygın olarak kullanılan bir destek ögesidir. Haç tonozları, yük etkisiyle sütun, paye gibi taşıyıcı destekleri iterek yıkılmalarını önleme amaçlıdır. Yarım kemer biçimlidir, dıştan destek sağlar.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Esas ibadet mekanı işlevini gören "naos", yapının merkezinde yer alır. Naos pandantifler ile geçilen bir kubbeyle örtülüdür. Naosun doğu uzantısı, "sunak masası"nın yer aldığı "bema" ya da kutsal mekandır. Bema'nın iki yanında pastoforium odası yer alır. Şükran ayininin hazırlandığı kuzey şapel "prothesis", giyinme odası olarak kullanılmış güney şapel "diakonikon" olarak adlandırılır. 14. yüzyıldan itibaren "diakonikon" özel şapel işlevi görmüştür.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — İki katlı kuzey ek bölüm naosa birleşir. Geçiş niteliğindeki alt katı giyinme odası olarak kullanılmış olabilir. Manastır kütüphanesini barındıran ve naosa bir pencere ile açılan üst katı büyük olasılıkla kurucunun çalışma mekanıdır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Batıda, mozaiklerle süslü iki geniş narteks yer almaktadır. Özgün planında güneybatı köşesinde bir çan kulesinin yer aldığı dış "narteks", kapının bulunduğu revaklı cephesi ile dışa açılır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Nartekslerde mozaikler, mermer kaplamalar ve kabartmalar görünmektedir. Ek şapel konumundaki "pareklezyon" mezar şapeli işlevini görmüştür.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti — Buradaki fresklerin hemen hemen tümü korunmuştur. "Pareklezyon"la "naos" arasında, tamamlanmamış depo ve muhtemelen keşiş odası olarak kullanılan özel bölümü bağlayan geçit bulunmaktadır. Özel bölüm "naos"a bir pencere ile açılmaktadır.

79 yılın ardından Kariye Camii’nde ilk Cuma namazı! Vatandaşlar Kariye Camii’ye akın etti