Türkiye'nin, seyir füzelerini hedeflerine taşıyacak yerli motorlarının çeşidi ve teslimat adetleri artarken, motorlara yaklaşık 10 ülkeden talep geldi.
Türkiye'nin yerli turbojet motorları KTJ-3200 ve KTJ-1750 ilk kez SAHA EXPO Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı'nda sergilendi.
Kale Grubu Başkan Yardımcısı ve Teknik Grup Başkanı Osman Okyay, motor projelerine ilişkin yaptığı açıklamada, grup olarak turbojet motor geliştirme ve üretme konusunda 10 yıldır çalıştıklarını söyledi.
Bu sürede öncelikle böyle bir motorun geliştirilebilmesi için gerekli olan bütün altyapıyı kurduklarını anlatan Okyay, burada da Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığının liderliği ve vizyonuyla hareket edildiğini belirtti.
Motorların, özellikle jet motorlarının, savunma sanayisindeki en önemli bileşenlerden olduğunu vurgulayan Okyay, bu çalışmaları yapabilmek için uçuştaki şartları yerde sağlayabilecek bir test düzeneği geliştirdiklerini ifade etti.
Okyay, şöyle konuştu: "Jet motorunu geliştirirken aslında dünyada motor firmaları sadece motorun 'çekirdek motor' dediğimiz yani kompresör grubu, yanma odası ve tribün grubuyla uğraşırlar. Biz bu motoru yaparken birçok alt sistemin de tasarımlarını yaptık. Piroteknik ateşleyiciler, elektronik kontrol ünitesi, yakıt pompası, yakıt grubu, rulmanlar, alternatör vesaire gibi alt sistemlerini de bir yandan geliştirmeye devam ettik. Bunların hepsini, bu ülkede ya kendimiz ya da iş ortaklarımızla, üniversitelerimizle beraber çalışarak gerçekleştirdik. Bu motorun üzerinde hiçbir yabancı bileşen yok. Yani kontrole tabi veya değil hiçbir yabancı birleşen yok. Motorun üzerindeki bütün şeyler, bütün alt sistemler hepsi Türkiye'de geliştirildi ve üretilir hale geldi. Bunu yapmak 10 sene sürdü. Eğer bazı komponentleri yurt dışından tedarik yöntemine gitsek daha hızlı çıkarabilirdik. Amacımız herhangi bir kısıtlama vesaire geldiğinde üretimine devam edebilmekti. Arkadaşların yoğun çalışmasıyla motor bu şekilde çıktı."
SOM ve Atmaca füzelerinde kullanılacak KTJ-3200 motorunun seri üretim anlaşmasını geçen yıl imzaladıklarını kaydeden Okyay, tüm alt sistemler ve motorun toplamının seri üretime geçişinin biraz vakit aldığını belirtti.
Tüm bu süreçleri geçtiklerini ve teslimatlara başladıklarını bildiren Okyay, "Geçtiğimiz ay 4 motorun teslimatını gerçekleştirdik. KTJ-3200 dediğimiz 3200 newtonluk turbojet motorlar. Gelecek sene çok yükselen adetlerle teslimatları devam edecek. Burada rakamlara çok girmek istemiyorum ama önümüzde; biz rampa deriz, ciddi bir rampa var. O rampayı çıkıp, ciddi adetlerde üretimler ve teslimatlar yapacağız gelecek sene." dedi.
ÇAKIR FÜZESİ YERLİ MOTORLA BULUŞACAK
Osman Okyay, motor geliştirme projelerinde KTJ-3200 ile sınırlı kalmadıklarını, ülkenin ihtiyacı olan 3 farklı motor daha geliştirdiklerini söyledi.
Bunlardan birinin Çakır füzesinin motoru olarak görev yapacağını ifade eden Okyay, ilk motoru 10 senede geliştirirken Çakır motorunu 1,5 sene gibi çok kısa sürede geliştirdiklerini belirtti.
Okyay, başlangıçta çok maliyetli ve çok uzun süreler alan gelişimin, kabiliyet kazandıkça daha sonraki projelerin çok daha hızlı yapılmasını sağladığını vurguladı. Okyay, "Bizde de o oldu. İlk projede kazanılan bilgi birikimi ve altyapıyla ikinci motoru çok daha hızlı geliştirdik. 1750 newtonluk bir motor geliştirdik. Bu, Çakır füzemizin motoru olacak. Onun da ilkinin teslimatını bu ay sonunda yapıyoruz. Dolayısıyla uçuş testleri başlayacak, önümüzdeki sene başında, ocak ayı gibi planlanıyor." diye konuştu.
