Hükümet gıda enflasyonunu düşürmek için dört bir koldan harekete geçti. Bu kapsamda Tarım Bakanlığı 'Üretim Planlaması'nı devreye alırken, Ticaret Bakanlığı da Hal Yasası'nın taslağını oluşturdu. Bu yıl sonuna kadar hayata geçmesi beklenen yasa kapsamında fırsatçılara milyonluk cezalar, üreticiye de vergi muafiyetleri geliyor.
Tekelleşmenin önüne geçmek için doğrudan üreticiden alınan ürüne sınır getirilirken piyasadaki tüccarlar da teminat ve belge zorunluluğuyla zapturapt altına alınıyor. Sektör temsilcileri yeni hal yasasının üreticiyi koruyan, fiyat istikrarını sağlayan ve tüketiciye uygun maliyetle ürün ulaştırmayı amaçlayan kapsamlı bir reform olarak öne çıktığını belirtiyor. Sektör oyuncuları, "Yasayla ilgili çalışma devam ediyor. Biz de görüşlerimizi ekleyeceğiz. Eğer üretim planlaması doğru yapılır ve süreç iyi denetlenirse gıda enflasyonunu yüzde 20 aşağıya çeker" diyor.
BERAT ALBAYRAK DÖNEMİNDE GÜNDEME GELMİŞTİ
Berat Albayrak, Hazine ve Maliye Bakanlığı döneminde Enflasyonla Topyekun Mücadele Programı'nda Hal Yasası'nı gündeme getirmişti.
Albayrak o dönemde, "Sebze ve meyve fiyatlarına doğrudan etki eden, suni süreçleri azaltacak hal yasasının önümüzdeki çok yakın süreçte TBMM gündemine geleceğini biliyoruz. İnşallah komisyonculuk tarihe karışacak. Satışta rekabet üst düzeye çıkacak, ve yeni haller, yeni satış alanları, üretici ve üretici örgütlerinin satış imkanlarının artırılması sağlanacak. Soğuk hava depolarıyla lojistikteki kayıpların da önüne geçilecek. Türkiye´de bu ekosistemin kurulması sadece enflasyon açısından değil, aynı zamanda gıda ürünlerine çok daha makul fiyatlarla erişilmesi açısından da önemli." ifadelerini kullanmıştı.
MODERN TİCARET MERKEZLERİ KURULACAK
Sabah Gazetesi'inden Betül Alakent'in haberine göre Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı taslak, sebze ve meyve ticaretinde kapsamlı değişiklikler öngörüyor. Toptancı hallerinin kurulmasına dair izinlerin belediyelerden alınarak Ticaret Bakanlığı'na devredileceği taslak yasa ile plansız, altyapısı zayıf hal yapılarına son verilerek, modern ticaret merkezleri kurulacak. Üretici önceliklendirilirken üretici birlikleri ve kooperatiflerine bedelsiz hal alanı tahsisi yapılacak. Bu alanlarda faaliyet gösteren üretici örgütlerine yüzde 75 kira indirimi uygulanacak ve gelir vergisi muafiyeti sağlanacak. Bu adımla küçük üreticilerin güçlenmesi, aracıların azalması ve doğrudan satış imkânlarının artması hedefleniyor.
PİYASAYI MANİPÜLE EDEN VEYA ÜRÜN STOKLAYANLARA GÖZ AÇTIRILMAYACAK
Yeni düzenleme, piyasayı manipüle eden veya ürün stoklayanlara göz açtırmayacak. Serbest rekabeti engellemek amacıyla anlaşma yapmak, piyasada darlık oluşturmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya düşmesine engel olmak için malların toplanması, satıştan kaçınılması, stoklanması, yok edilmesi halinde hâlen 177 bin 340 TL olarak uygulanan idari para cezası 1 milyon TL'ye yükseltilecek. Bozulan ürünleri usulsüz şekilde imha edenlere 200 bin TL ceza uygulanacak ve 3 yıl üretim desteğinden yararlanamayacak. Standartlara uymayan ambalajlama ve taşıma işlemleri için 36 bin TL ceza kesilecek. Böylece yolda bozulan ürünlerin kaybının da önüne geçilecek, israf önlenecek. Depolanabilir ürünlerin nakliyesi ve muhafazası için destek sağlanması amacıyla bakanlığa yetki verilecek. Üreticiden alım yükümlülüğünü ihlal eden perakendecilere ise yıllık 50 milyon TL'ye kadar ceza kesilecek.
