EYT’de DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR! a-b-c-d prim detayıyla yaş düğümü AÇILDI! Eylül 1999 öncesi SİGORTA GİRİŞLİLER yumurta kapıya dayandı!

Emeklilikte Yaşı Takılanlar bu habere dikkat! Milyonlarca kişiyi ilgilendiriyor! Takvim gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem, Yeni Asır'daki yazısında EYT hakkında doğru bilinen yanlışları açıkladı. YANLIŞ: 8 Eylül 99 öncesi sigortalı olan herkes eyt kapsamında emekli olacak. DOĞRU: Emeklilikte Yaşa Takılan kapsamı içine giren sigortalıların 8 Eylül 1999 öncesinde ilk defa uzun vadeli sigorta kollarından çalışmaya başlamış ve prim ödemiş olmaları gerekiyor. Bu anlamda bakıldığında bu tarih öncesinde sigortalı olanlar EYT'li. Ama bunların hepsinin hemen emekli olmaları mümkün değil. İşte Erdem'in yazısı... EYT'DE DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR! EYT ile ilgili ortaya atılan ve doğru bilinen yanlışlardan bazılarını sizler için derledik. YANLIŞ: EYT'Lİ OLMAK İÇİN PRİME İHTİYAÇ BULUNMUYOR DOĞRU: Emeklilik için hangi yasa işletilirse işletilsin mutlaka belli bir primin ödenmesi gerekiyor. Sadece sigortalı olmak, ya da sigortalı olup belli bir yıllı doldurmak yetmiyor. Emeklilik için prim ödemesi yapma şartı var. Prim olmadan emeklilik olmuyor. Dolayısıyla EYT anlamında da prim ve yılın tamam yaşın beklendiği anlaşılıyor. YANLIŞ: EYT'DE 18 YAŞ ÖNCESİ SİGORTA GEÇERLİ DEĞİLDİR DOĞRU: Geçmiş yıllarda 18 yaş öncesi uzun vadeli sigorta kolları kapsamında çalışmış ve prim ödemiş çok sayıda sigortalı var. Fiili çalışma varsa bu primler emeklilik hesabında kullanılıyor ve başlangıç da sayılıyor. Ancak burada karıştırılan yıl şartı. Yani SSK kapsamında uygulanan kadınlar için 20 erkekler için 25 yıl bekleme süresi 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren başlıyor.Diğer taraftan dediğimiz gibi primler geçerli sayılıyor ve emeklilik hesabında prim gün salısına ekleniyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta fiili çalışma olması ve primlerin yatırılması.YANLIŞ: EYT'Lİ OLMAK İÇİN 7200 VE 9 BİN GÜNE İHTİYAÇ VARDIR DOĞRU: EYT'li olmak için 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış olmak yeterli oluyor. Ancak EYT kapsamında emekli olmak için belli bir prim (5000 veya 5000 ile 5975 gün) ödemek gerekiyor. Burada 7200 gün (20 yıl) 9 bin gün (25 yıl) ise prim gün sayısını değil SSK7lı EYT'lilerin sigortalı olarak bekleme süresini gösteriyor.Ancak EYT kapsamında olup kadınlarda 7200 gün erkeklerde ise 9 bin gün primi doldurmuş hatta çok üstünde prim ödemiş sigortalılar var.Bu gün konuşulan bu sigortalılara sağlanacak avantaj konusu. Yoksa EYT'li olmak için bu kadar prime ihtiyaç bulunmuyor. YANLIŞ: EYT KAPSAMINDAKİ KISMİ EMEKLİLİKTE YAŞ ŞARTI YOKTUR DOĞRU: Kısmi emeklilik EYT kapsamındaki sigortalılar için 3600 gün prim şartı ile gerçekleşiyor. Dolayısıyla SSK'lı olup 3600 günü olmayan kısmi emekli olamıyor. Bağ-Kur kapsamında ise kısmi emeklilik 5400 gün yani 15 yıllık prim ile gerçekleşiyor. Prim olmadan emeklilik mümkün değil. Prim olmadan EYT kapsamına girmek de mümkün değil.YANLIŞ: EYT'DE 3600 GÜNÜ OLAN KADIN 50 ERKEK 55 YAŞINDA EMEKLİ OLUR DOĞRU: 3600 günü dolduran 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olmuş vatandaşların kısmi emeklilik hakkı var. Ancak kısmi emeklilik için tek şart 10 yıllık prim değil. 15 yıl bekleme süresi (bu süre geçti) ayrıca kadınlar için 50 erkekler için 55 yaş şartını tamamlamak gerekiyor. Dolayısıyla bir sigortalının kısmi emeklilik için öncelikle 3600 günü tamamlaması sonra da 50 ve 55 yaş şartını doldurması gerekiyor. Bunlar tamamladıktan sonra şartları tamamladığı tarihe göre erkeklerde 60 kadınlarda da 58'i bulan yaş şartı var.YANLIŞ: BAĞ-KUR KAPSAMINDA EYT'Lİ OLANLARDA PRİME BAKILMAZ DOĞRU: SSK'da olanlardaki gibi Bağ-Kur'lular için de prim şartı bulunuyor. Hatta Bağ-Kur'da tam emeklilik için kadınlarda 7200 erkeklerde 9 bing ün ve kısmi emeklilik için 5400 gün gerekiyor. Böylece söylenenin tam aksine Bağ-Kur kapsamında olanlar SSK'lılara göre daha fazla prim ödemek zorunda. EYT kapsamı belirlenirken her kurumda mutlaka prime bakılıyor.YANLIŞ: ASKERLİK BORÇLANMASI 1999 SONRASI SİGORTALILARI EYT'Lİ YAPAR DOĞRU: Askerlik sigortadan önce yapılmışsa borçlanılan gün kadar işe giriş tarihini geri çekiyor ve emeklilik bu tarihten hesaplanıyor. Ancak sigortalının işe girdiği yani sözleşme imzaladığı tarih değişmiyor. 2000 yılının ocak ayında işe giren bir sigortalı eğer askerliğini bu tarihten önce yapmışsa 5-6 aylık bir borçlanma ile işe giriş tarihini geri çekerek 60 yerine 58 yaşında emekli olabilir.EYT'liler 8 Eylül 1999 öncesinde yaş şartı olmadan sözleşme yapıp sonradan yaş şartına takılan sigortalılar. Oysa 2000 yılında yapılan sözleşme yaş şartı geldikten sonra yapılmış oluyor. Ancak bu konuda da talepler var düzenlemeye eklenecek bir madde ile bu arkadaşlar da kapsama alınabilir. Burada da netlik henüz yok.YANLIŞ: EYT'LİNİN EMEKLİ MAAŞI HESAPLANIRKEN SON 3.5 YILA BAKILIR DOĞRU: Emekli maaşı hesaplamasında üç ayrı tarih kullanılıyor. 1999 öncesi 1999 ile 2008 arası ve 2008 sonrası. Dolayısıyla burada son 3.5 yıl diye bir kavram yok. İlk alınan ücret ile son alınan ücret hesaplamaya dahil ediliyor. Bütün ücretler emekli maaşında etkili oluyor. Her dönemin farklı güncelleme formülleri ve aylık bağlama oranları bulunuyor.YANLIŞ: EYT'Lİ OLMAK İÇİN TOPLU PARA ÖDEYEREK PRİM TAMAMLANIR DOĞRU: Mevzuatımızda prim tamamlamak için yapılacak borçlanmalar belli. 5510 sayılı yasanın 41. Maddesinde bu imkanlar sarılanıyor. Bunların en bilindikleri doğum askerlik, yurt dışı borçlanmaları. Bunların dışında toplu para ödeyerek prim günü satın almak gibi bir usul bulunmuyor.YANLIŞ: 5 MİLYON-10 MİLYON EYT'Lİ VAR DOĞRU: EYT'li kavramına bakıldığında ve yapılacak düzenlemeden yararlanacaklar düşünüldüğünde yani primini yılını tamamlamış yaş bekleyenler açısından bu rakamların çok yüksek ve doğru olmadığı görülüyor.BUNU YAPMAYAN EYT'LİLERİN EMEKLİLİĞİ YANACAK! Esasen sigortalılar açısından başta işe giriş tarihi ve prim gün sayısını arttıracak işlemler büyük önem taşıyor. İşe giriş tarihinde hata olanlar, SGK sisteminde görünmeyen prim günleri veya EYT için gün sayısı eksik olanlara yönelik borçlanmalar yapılarak EYT'ye yönelik hazırlıklar yapılabilir.SGK SİSTEMİNDE GÖRÜNMEYEN PRİMLER Özellikle son 20 yıldan bu yana bilgi işlem teknolojisini en iyi kullanan kurumlardan birisidir SGK. 2000'li yıllardan önceki dönemlerde bilgisayar sistemlerinin yeterince kullanılmaması ve işlemlerin bir çoğunun manuel kağıt ortamında yeterince kontrol olmadan yapılmış olmasından dolayı bir çok çalışanın SGK günlerinde ciddi hatalar ve yanlışlar yapılmıştır.Öyle ki, A 'nın primi B'ye, B'nin ki C'ye yatabildiği gibi, bazen de işverenler aylık bildirge verip, dört aylık dönem bordrosu vermemiş olduğundan ya da verdikleri dönem bordrolarında yer alan bilgiler çakıştığı için mutabakatsızlık nedeniyle işleme alınmamış olabiliyor.Bazen de, dönem bordrolarında SSK sigorta sicil numarası yanlış veya hatalı yazıldığı için yine prim günleri bir başka kişinin üzerinde görünebiliyor.EYT çıktığında işe giriş tarihi önem kazanacağından dolayı bu şekilde hatalı işlem mağduru olanların ilgili SGK müdürlüğüne başvurması gerekiyor.