EYT'de 2000 öncesi Bağkur'a geriye dönük kayıt hakkı verilecek mi? 2 farklı tarihe dikkat: Bağkur tescili olmayanlara torba yasa kıskacı! Vergi mükellefi, Oda sicil kaydı...

Bağkur tescil affı, son gelişmelerle vatandaşlar tarafından takip ediliyor. Bakanlık tarafından Bağkur'lular için yeni düzenlemeler masaya yatırılıyor. Prim eşitliği gündeme gelirken gözler tescil affına çevrildi. Peki, Bağkur tescil affı çıkacak mı? İşte detaylar... Geriye dönük Bağkur'a kayıt hakkı Esnaf ve sanatkar, vergi mükellefi olduğu tarihten itibaren Bağkur'lu olmak zorunda. Vergiden muaf olanların da, esnaf ve sanatkarlar (oda) siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren Bağkur'lu olması gerekiyor. Daha doğrusu esnaf, yasaya göre; bu tarihlerden itibaren Bağkur'lu sayılıyor. Ancak geçmişte vergi mükellefi veya meslek odasına veya esnaf siciline kayıtlı olduğu halde bugün Bağkur'lu yapılmayan çok sayıda esnaf ve sanatkar mevcut. İKİ KRİTİK TARİH VAR 4 EKİM 2000'E DİKKAT! Esnafın geriye dönük kaydını engelleyen iki tarih söz konusu. Süresi içinde Bağkur'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların geriye dönük tescil ve kayıtlarını önleyen ilk yasa 2 Ağustos 2003'te yürürlüğe girdi. 4 Ekim 2000'den önce esnaf ve sanatkar olduğu halde, 4 Ekim 2000'de Bağkur'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigorta hak ve yükümlülüğünün 4 Ekim 2000'den itibaren başlatılması hüküm altına alındı. İKİNCİ MİLAT 2008'DE 1 Ekim 2008'de yürürlüğe konan sosyal güvenlik reformu ile Bağkur'a kaydını yaptırmayan esnaf ve sanatkarın sigortalılık hak ve yükümlülüğünün 1 Ekim 2008'den başlatılması hüküm altına alındı. Ancak; 4 Ekim 2000 ile 1 Ekim 2008 arasındaki sürelerin kazanılması için de bir hak verildi. EMEKLİLİĞİ UZATTI Asıl sorun, 1 Ekim 2008'den önceki dönemle ilgili. 1 Mayıs 1983'te Gelir Vergisi mükellefi olarak kasaplığa başlayan ve bugüne kadar Bağkur'a kayıt ve tescil yaptırmayan 1964 doğumlu Ali Bey, bugün başvuru yaptığında sigorta hak ve yükümlülüğü 1 Ekim 2008'den başlatılıyor. Ali Bey'in sigortası vergi mükellefi olduğu 1 Mayıs 1983'te başlasaydı çoktan emekli olacaktı. Şimdi, 5400 gün primle 2024'te 60 yaşını dolduracağı tarihte emekli olması mümkün. Bağkur'un 1 Ekim 2008'den önce başlatılmaması, esnafın sosyal güvenlik hakkını elinden alarak mağduriyetine yol açıyor. BAĞ-KUR TESCİL AFFI GELDİ Mİ? Bağ-Kur tescil affı vergi paketi kapsamında yer almıyor. Şu an için gündemde prim günleri silinen Bağ-Kur'lulara ilişkin bir çalışma veya yapılandırma paketi bulunmuyor. Son olarak 2008, 2015,2018 ve 2021 yılında yapılan düzenleme ile birlikte Bağ-Kur'luların prim borçları silinmişti. BAĞKUR'LUYA PRİM EŞİTLİĞİ MASADA! Bağ-Kur'luların emeklilik primlerine yeni model gündeme geldi. Bunun sinyalini geçtiğimiz günlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin verdi. Bilgin, küçük esnafı daha az primle emekli edecek bir model üzerinde çalışıldığını söyledi. Çalışmanın detayları merakla beklenirken, primlerde SSK formülünün uygulanması bekleniyor. Peki kimler kapsamda olacak? Şartlar nasıl değişecek? * Kimleri kapsayacak? Bakan Bilgin, bu çalışmayı anlatırken 'Küçük esnafı koruyacak bir modele ihtiyaç var' dedi. Bu kapsamda düzenlemenin kapsamında öncelikle berber, kuaför, marangoz, bakkal ve terzilerin de aralarında yer aldığı milyonlarca küçük esnaf yer alacak. Ancak kapsama diğer Bağ-Kur'luların da eklenmesi bekleniyor. Bu durumda isteğe bağlı sigorta ödeyenler de kapsama girebilecek. * Prim gün şartı nasıl değişecek? Yeni sigortalı olan bir SSK'lının tam emeklilik için 7200 prim gününü tamamlaması gerekiyor. Bağ-Kur'lularda ise gereken prim gün sayısı 9000 günü buluyor. Yapılacak düzenlemeyle prim gün şartının Bağ-Kur'lularda 7200 güne çekilmesi bekleniyor. Böyle bir düzenleme yapılırsa Bağ-Kur'lular 1800 gün prim daha az ödeyerek emekli olabilecek. 5 yıllık bir avantaj söz konusu olacak. * Kısmi emeklilikte de prim şartı düşer mi? SSK'lılarda kısmi emeklilik için istenen prim gün sayısı ilk sigortalı olunan tarihe göre farklılık gösteriyor. 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlarda 3600 olan prim gün şartı, bu tarihten sonra iş hayatına atılanlarda 4500'e çıkıyor. Bağ-Kur'lularda ise tarih fark etmeksizin 5400 prim günü isteniyor. Burada da prim gün şartının indirilmesi bekleniyor. Prim eşitlemesi eğer kısmi emekliliği de kapsarsa Bağ-Kur'lular 4500 prim günüyle kısmi emekli olabilecek. 900 günlük bir avantaj ortaya çıkacak. * Sadece yeni işe girenleri mi kapsayacak? Mevcut Bağ-Kur'lular da dahil olacak mı? Burada beklenti, halen çalışanları da kapsaması yönünde. Bu durum yapılacak düzenlemeyle belli olacak. Düzenlemeye 'yasanın çıktığı tarihten sonra sigortalı olanlar' şeklinde bir ifade eklenmediği sürece mevcut Bağ-Kur'luları da kapsayacak. * 3.5 yıl kuralı biter mi? 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olanların hangi kurumdan emekli olacağını, son 3.5 yıldaki çalışmaları belirliyor. Son 7 yıllık sigortalılık süresinin yarısından bir fazla olan 1261 gün çalışma hangi statüde gerçekleşmişse o statüden emekli olunuyor. 1 Ekim 2008 sonrasında sigortalı olanların ise tüm çalışma hayatına bakılıyor ve hangi kurumdan daha fazla prim ödenmişse, orası emekliliği belirliyor. Eğer şartlar eşitlenirse Bağ-Kur'luların daha az prim ödemek için 1261 gün SSK'lı çalışma zorunluluğu ortadan kalkmış olacak.