Akaryakıt fiyatları, uluslararası petrol piyasalarındaki dalgalanmalar ve döviz kurundaki değişimler nedeniyle sık sık artış gösterebiliyor. Bu artışların enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla uygulamaya alınan "eşel mobil sistemi" fiyat artışlarının doğrudan pompa satış fiyatlarına yansımamasını hedefleyen bir mekanizma olarak öne çıkıyor.
NASIL UYGULANIYOR?
Sistem, akaryakıt ürünlerinde oluşan maliyet artışlarının Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengelenmesine dayanıyor. Böylece uluslararası fiyat artışları veya kur kaynaklı maliyet yükselişleri, belirli bir süre için tüketiciye doğrudan yansıtılmadan karşılanabiliyor.
FİYAT ARTIŞI ÖTV İLE DENGELENİYOR
Eşel mobil uygulamasında temel prensip oldukça net: Uluslararası piyasalarda yaşanan artış nedeniyle örneğin motorin fiyatının vergiler hariç 20 kuruş yükselmesi durumunda, ÖTV tutarı aynı miktarda azaltılıyor. Bu sayede pompa fiyatı sabit tutuluyor ve tüketici fiyat artışını hissetmiyor.
Tersi bir durumda, yani uluslararası fiyatların gerilemesi halinde ise daha önce yapılan vergi indirimi telafi ediliyor. Öncelikle ÖTV artırılarak kamu gelirindeki kayıp dengeleniyor. Böylece sistem, hem fiyat istikrarını hem de vergi gelirlerinin korunmasını birlikte gözeten bir yapı sunuyor.
ENFLASYONLA MÜCADELEDE ARAÇ OLARAK KULLANILDI
Eşel mobil sistemi, özellikle enflasyonla mücadele sürecinde bir denge unsuru olarak değerlendirildi. Akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin, ulaşımdan gıdaya kadar birçok kalemde maliyetleri artırması nedeniyle zincirleme fiyat artışlarını tetiklediği biliniyor. Sistem sayesinde bu etkinin sınırlanması amaçlandı.
Bu yönüyle uygulama, hem tüketiciyi ani fiyat şoklarından korumayı hem de dezenflasyon sürecine katkı sağlamayı hedefleyen bir mali politika aracı olarak kullanıldı.
AKARYAKITTA EŞEL MOBİL KARARI: VERGİ AYARIYLA FİYAT ARTIŞLARI SINIRLANDIRILACAK
Hazine ve Maliye Bakanlığı, petrol fiyatlarındaki küresel artışın enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla akaryakıtta geçici olarak eşel mobil sisteminin uygulanmasına karar verdi. Kararın, vatandaşların akaryakıt harcamalarındaki yükü azaltmayı hedeflediği belirtildi.
AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgilere göre uygulama, 2 Mart tarihi baz alınarak yürürlüğe girecek. Buna göre, bu tarihten sonra petrol ürünlerinin fiyatında artış olması durumunda artışın önemli bir kısmı vergi indirimiyle karşılanacak.
FİYAT ARTIŞLARINDA VERGİ İNDİRİMİ DEVREYE GİRECEK
Yeni düzenleme kapsamında akaryakıt ve LPG fiyatlarında meydana gelebilecek artışların yüzde 75'ine kadar olan kısmı, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimiyle dengelenecek. Böylece uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundan kaynaklanan maliyet artışlarının doğrudan pompa fiyatlarına yansımasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu çerçevede benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya ve LPG'de kilogram başına 11,3830 liraya kadar vergi indirimi yapılabilecek.