Sosyal güvenlik mevzuatımız, dul eşleri ve yetim kalan çocukları desteklemeye yönelik çeşitli haklar sunuyor. Ancak her bir durum için farklı şartlar aranıyor. Çift maaş alabilmek ya da maaş kesintisinden etkilenmemek için ölüm tarihi, sigortalılık türü ve kişinin çalışma durumu kritik öneme sahip.
1. Dul Maaşı Kimlere Verilir?
Eşi vefat eden kişiye, erkek ya da kadın fark etmeksizin dul maaşı bağlanır. Bu maaşın bağlanması için:
- Evlilik durumuna bakılır; kişinin çalışması ya da emekli olması bu hakkı etkilemez.
- Ölen eşin sigortalılık süresi uygunsa maaş bağlanır.
2. Çift Maaş Almak Mümkün Mü?
2008 öncesinde, farklı sosyal güvenlik kurumlarına (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) bağlı ölen kişilerden dolayı çift maaş alınabiliyordu. Ancak 1 Ekim 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile bu uygulama büyük ölçüde sınırlandı.
- Ölüm tarihine göre, bazı durumlarda hâlâ çift maaş alınabiliyor.
- Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin son kararına göre, hem anneden hem de babadan yetim maaşı alma hakkı belirli şartlarda mümkün.
3. Çalışan ya da Emekli Dul Eşin Durumu
- Eşi vefat eden kadın ya da erkek, emekli ise hem kendi emekli maaşını hem de dul maaşını alabilir.
- Dul eş çalışıyorsa, hem çalıştığı yerden aldığı maaşı hem de dul maaşını alabilir.
- Eğer dul eş hem emekli hem de çalışıyorsa, bu durumda üç farklı maaşa hak kazanabilir.
4. Yetim Kız ve Erkek Çocuklar İçin Durum
- Kız çocukları çalışmadıkları ve evlenmedikleri sürece ölen anne ya da babalarından maaş alabilir.
- Erkek çocukları ise öğrenci oldukları sürece, 25 yaşına kadar maaş alma hakkına sahiptir.
- Kız çocuklarının çalışmaya başlaması durumunda:
- SSK veya Bağ-Kur'dan bağlanan maaş kesilir.
- Emekli Sandığı'ndan bağlanan maaş ise SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu olarak çalışsalar bile kesilmez; ancak memur olmaları durumunda maaş kesilir.
