Emekli aylığı, çalışma süresi, prime esas kazanç, yıl içindeki zamlar, enflasyonla beraber dilekçe tarihine göre artırılabilir. Emekli aylığı, çalışanın ortalama aylık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunan tutar olup bunda prime esas kazanç önemli rol oynuyor. Aylık bağlama oranı ise sigortalının malullük, yaşlılık, ölüm sigortalarında toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 uygulanıyor.
İşçi, memur, esnaf statüsünden emekli olup destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenlerin aylıklarını artırması için çeşitli formüller bulunuyor. Geçmişi asgari ücretten gelen bir kişi sonraki yıllarda tavan kazançtan prim yatırırsa ilerde alacağı emekli ayılığını 20 bin liranın üzerinde de artırabilir.
Farklı sosyal güvenlik statülerinde çalışanların son 3.5 yılda SSK'dan emekli olması halinde kazancı da yükselir. Bu yıl için SSK'lı çalışan için asgari prim tutarı 7 bin 500 lira olup, azami prim tutarı da 56 bin 257 lira. İster SSK'lı olsun ister Bağ-Kur'lu primini tavandan SGK'ya kazan bildirenlerin her ay için ileride alacakları aylık da artar. Emekli olduktan sonra aylığını kestirip çalışmaya devam edenler ise aylığını yükseltebilir. Emekli aylığını artırma, kök aylık hesabı ve yeni zamda merak edilen soruların yanıtları şöyle:
Prim gün sayısının çok fazla olması emekli aylığını artırır mı?
Uzun yıllar çalışmak, prim gün sayısının çok fazla olması yüksek aylık almak için yeterli bulunmuyor. Asgari ücret ya da biraz üzerinde maaş alanlar istedikleri kadar uzun süre çalışsın aylığı çok yüksek olmaz. Burada önemli olan prime esas kazancı yüksek gösterilmesidir. İki işte birden çalışanların mutlaka ikinci iş için de prim yatırması gerekiyor. SGK'ya bildirilen matrah artınca emekli aylığı da yükseliyor.
Hem Bağ-Kur'lu, hem SSK'lı olarak çalıştım. Nasıl emekli olabilirim?
Emekli aylığı hesaplamasında, sigortalıların emeklilik tarihinden geriye doğru prim veya kesenek ödenerek geçen 7 yıllık fiili hizmet süresi esas alınıyor. Son yedi yıllık fiili hizmet süresinin yarısından bir gün fazlası olan 1.261 prim ödeme günü hangi statüde geçtiyse o şartlarda emekli olunuyor. Örneğin, sigortalının hem Bağ-Kur hem de SSK ödemesi varsa bu 7 yıllık dönemde en fazla primin yatırıldığı sigorta kolundan aylık bağlanıyor. Primler eşitse de son sigortalılığı hangi statüdense oradan emekli aylığı bağlanıyor.