Sosyal güvenlik mevzuatımıza göre emeklilik için bazı şartlar bulunuyor. Bunlar belli bir süre sigortalı kalmak, belli bir prim gününü tamamlamış olmak ve bazı tarihler için belli bir yaşa ulaşmak.
Bir iş yerinde çalışanların primlerini işveren ödüyor. Kendi işini kuranlar ise Bağ-Kur kapsamında prim ödüyorlar. Borçlanma yolu ile yani doğum, yurt dışı ve askerlik gibi sürelerin satın alınması yoluyla da prim elde edilebiliyor. Bir başka yöntem ise çalışma imkanı bulamayanlar ya da kendi işini kuramayanlar için geçerli. Bu da isteğe bağlı sigorta.
HERKES BAŞVURABİLİR
18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek emeklilik için ilk adımı atmış oluyor. Burada gençler için de bir hak var. Gençler bu sayede hem sosyal güvenceye kavuşmuş hem de emeklilik için ilk adımı atmış olacaklar. Bu konudaki soruların cevapları ise şöyle:
KİMLER BAŞVURABİLİR?
Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından;
- 5510 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmayan
- Sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışan ya da tam gün çalışmayanlar
- Kendi sigortalılıkları nedeniyle Türkiye'de sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük ve yaşlılık aylığı almayanlar
- 18 yaşını dolduranlar. Kanunun yürürlük tarihinden önce mülga kanunlara göre isteğe bağlı sigortaya devam edenlerin, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalılıkları devam ettirilecektir.
NEREYE VE NASIL BAŞVURULMALI?
İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan "İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi" ile ikametgahlarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/ sosyal güvenlik merkezlerine başvurmaları gerekmektedir.
- Tekrar isteğe bağlı sigortalı olmak isteyen sigortalıların ise talep dilekçesi ile müracaatları yeterli olacaktır.
- 5434 sayılı Kanunun mülga 12'nci maddesi uyarınca isteğe bağlı iştirakçilik başvuruları, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil Daire Başkanlığı Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhiye/Ankara adresine yapılacaktır.
NE KADAR PRİM ÖDENMESİ GEREKİYOR?
İsteğe bağlı sigorta primi prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında, sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın % 32'sidir. Bunun % 20'si malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, % 12'si genel sağlık sigortası primidir.
İsteğe bağlı sigortalılığın devamında belli süre prim ödememe halinde sigortalılığın sona ermesi uygulaması kaldırılarak, ait olduğu ayın primini en geç 12 ay içinde ödemeyen sigortalının o aya ait primini ödeme imkanı olmayacak, 12 ay geçmedikçe diğer aylara ait primlerini gecikme zammı ile ödenmesi imkanı ve talep veya ölüm dışında isteğe bağlı sigortalılık sonuçlandırılmayacaktır.
