Çalışanlar da EYT'liler de yararlanacak! Kıdem tazminatında flaş gelişme! O tutar yükseliyor

Tüm çalışanların en önemli güvencesi kıdem tazminatı. Kendi istek ve kusuru dışında işten ayrılanlar ile emeklilik, askerlik, kadınlar için evlilik ve haklı fesih gibi sebeplerle istifa edenler işyerinde en az 1 yıllık çalışmaları varsa kıdem tazminatına hak kazanıyor.1 Ocak'tan itibaren hayata geçmesi beklenen EYT düzenlemesiyle, ilk etapta 1.5 milyon kişinin emekli olması bekleniyor. Bu yolla emekli olup işyerinden ayrılacaklar da kıdem tazminatını alabilecek.NASIL HESAPLANIYOR? Kıdem tazminatı hesabı son alınan giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılıyor. Brüt ücrete yıl içinde alınan düzenli ödemeler de dahil ediliyor. Bu ücret üzerinden hesaplama yapılıyor. Çalışılan süre ile giydirilmiş brüt ücret çarpılıyor, kıdem tazminatı tutarı ortaya çıkıyor. Ödenecek kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesiliyor.NASIL YÜKSELECEK? Yeni yılla birlikte kıdem tazminatında tutarlar artacak. Ocak ayıyla birlikte maaşlar artacağı için bu tarihten itibaren işten şartları sağlayacak şekilde ayrılanların alacağı ödeme de yükselecek. Asgari ücretlilerin tazminatı 1 Ocak'tan itibaren belirlenecek yeni ücretle artarken, kıdem tazminatında tavan da yeni memur maaş katsayısıyla yükselecek.ASGARİ ÜCRETLİDE NE DEĞİŞECEK? Halen brüt asgari ücret 6 bin 471 lira. Asgari ücretli bir çalışan şimdi işten ayrılırsa çalıştığı her yıl için damga vergisi kesilmiş olarak 6 bin 421 lira 89 kuruş ödeniyor. Ocak'ta en düşük tazminat yeni brüt asgari ücret kadar olacak.Örneğin; brüt asgari ücret 10 bin lira olursa bu ücreti alana çalışılan her yıl için damga vergisi kesilmiş olarak 9 bin 924 lira verilecek. Asgari ücretin yüzde 50 artışla net 8 bin 250, brüt 9 bin 706 lira olması halinde ise çalışılan her yıl için ödenecek en düşük tazminat yani asgari ücretlinin tazminatı damga vergisi kesilmiş olarak 9 bin 632 lirayı bulacak.MEVCUT DURUM NASIL? Halen geçerli kıdem tazminatı tavanı 15 bin 371 lira 40 kuruş. Bu yılın sonuna kadar işten ayrılan, çalıştığı her yıl için en çok 15 bin 371 lira 40 kuruş (damga vergisi kesilmiş olarak 15 bin 254 lira 73 kuruş) kıdem tazminatı alabiliyor. Brüt kazancı bu tutarın altında olanlara kendi maaşı, üstünde olanlara ise tavan üzerinden hesaplanan tazminat ödeniyor.NE KADAR ARTACAK? Tavan da yeni yılla birlikte değişecek. 1 Ocak'tan itibaren geçerli olacak kıdem tazminatı tavanı için ipucu da bulunuyor. Merkez Bankası'nın yüzde 65.2 olan 2022 yılı enflasyon tahminine göre memurların yüzde 8'lik Ocak zammı TÜFE farkıyla yüzde 17.13'e çıkabilecek. Bu durumda tazminat tavanı 18 bin 5 lirayı (damga vergisi kesilmiş olarak 17 bin 868 lira 34 kuruş) bulacak.ÖRNEK HESAPLAMA Örneğin; brüt maaşı 20 bin lira olan bir çalışan şimdi işten ayrılsa çalıştığı her yıl için 15 bin 371 lira 40 kuruş (damga vergisi kesilmiş olarak 15 bin 254 lira 73 kuruş) tazminat alıyor. Eğer yeni yılda işten ayrılırsa ve tavan 18 bin 5 liraya çıkarsa çalıştığı her yıl için 18 bin 5 lira (damga vergisi kesilmiş olarak 17 bin 868 lira 34 kuruş) tazminat ödenecek. Bu kişinin çalıştığı her yıl için 2 bin 633 lira 60 kuruş (damga vergisi kesilmiş olarak 2 bin 613 lira 61 kuruş) avantajı olacak.FAZLASI VERİLEBİLİR Mİ? İş Kanunu, verilecek en yüksek kıdem tazminatı tavanını belirlemiş durumda. Ancak işveren kendi arzusu ile bunu aşarak bir rakam ödemek isterse ya da çalışanın gerçek maaşını dikkate almak isterse bunda bir sıkıntı bulunmuyor. Ancak burada tavanı aşan kısım için gelir vergisi ödenmesi durumu ortaya çıkıyor.HANGİ HALLERDE ÖDENİYOR? Kıdem tazminatının ön koşulu, işçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışması...Diğer koşullar ise şöyle: - İşveren tarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık nedenleri dışındaki nedenlerle iş sözleşmesinin feshedilmesi, - İşçi tarafından sağlık, iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık veya işyerinde işin durması ve benzeri nedenlerle sözleşmesinin feshedilmesi, - Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılma,- Emeklilik hakkının elde edilmesi veya bu kapsamda yaş dışında gereken sigortalılık süresi ve prim gününün doldurulması nedeni ile işten ayrılma,- Kadının evlenmesi halinde 1 yıl içinde kendi arzusu ile işten ayrılma, - İşçinin ölümü.ALAMAYAN NE YAPMALI? Kıdem tazminatını alamayanlara ya da eksik ödemeyle karşılaşanlara yargı yolu açık. Uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvuru yapılıyor. Kıdem tazminatında zaman aşımı 5 yıl. Zaman aşımı kıdem tazminatı hakkının doğduğu tarihten itibaren başlıyor.