Yıllık ücretli izin bütün çalışanların hem yasadan hem de Anayasa'dan kaynaklanan bir hakkı.
Peki izin ne zaman kullanılacak? Buna kim karar verecek? işte sorulara cevaplar...
■ Yıllık ücretli izin kimin hakkı?
İşçilerin yıllık izin için en az bir yıl çalışmaları gerekiyor.
1-5 yıl arası çalışanlar en az 14 gün, 5-15 yıl arası en az 20 gün, 15 yıl ve daha fazlası için en az 26 gün izne hak kazanıyor.
50 yaş üstü ve 18 yaş altı çalışanların izinleri 20 günden az olamıyor.
■ Part-time çalışanlar izin yapar mı?
Part-time çalışan işçilerin izin için gerekli 1 yıllık süreleri de işe başladıktan sonra geçen zaman olarak hesaplanır.
Kısmi süreli çalışanla tam zamanlı çalışan arasından bir ayrım yapılamıyor.
■ Çalışan istediği zaman izin kullanabilir mi?
Çalışanın bu hakkı olmasına rağmen, çalışma düzeni bakımından burada takdir hakkı işverendedir.
İşyerindeki kıdem ve bir önceki yıl iznini kullandığı tarih dikkate alınarak öncelikler belirlenebiliyor.
■ İzin parası istenilen zaman alınır mı?
İşçi 'ben izin kullanmayayım parasını alayım' diyemiyor. Dolayısıyla izin yerine para alınamıyor.
Ancak eğer kullanılamayan izinler var ise işçi ayrılırken son maaş üzerinden hesaplanıp parası ödeniyor.
İzin ücreti hesaplanırken 1 tam yıl hesaba katılır. 1 yıldan eksik süreler dikkate alınmaz.
Örneğin, 1 yıl 8 ay çalışan bir işçi için izin ücreti 1 yıl üzerinden belirlenir. İşçiye ödenecek miktar son çıplak ücreti ile hesaplanır.
Brütten yapılacak hesaplamalarda yasal prim ve vergi kesintileri düşülür.
Yani net ücret olarak ödenir.
■ İzin günleri bölünebiliyor mu?
Yıllık ücretli izin ile ilgili son yapılan düzenlemelerle artık toplam izinler ilk bölümü 10 günden az olmamak üzere istenilen güne kadar bölünebiliyor.
Yani çalışanlar isterlerse izinlerini 1'er gün olarak bile kullanabiliyor.
■ Kullanılmayan izin yanar mı?
İzin hakkının yanması söz konusu değildir. Çeşitli sebeplerle kullanılmayan izinler ya sonraki dönemde kullandırılır ya da iş akdinin feshedilmesi sırasında son maaştan parası ödenir.
Bu ödeme tazminat alınıp alınmasına bağlı olmadan yapılır.
